สื่อสังคมออนไลน์กับการตื่นตัวทางการเมืองของคนรุ่นใหม่ในประเทศไทย
คำสำคัญ:
สื่อสังคมออนไลน์, การตื่นตัวทางการเมือง, คนรุ่นใหม่บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและอธิบายบทบาทของสื่อสังคมออนไลน์ต่อการรับรู้ทางการเมืองของคนรุ่นใหม่ในประเทศไทย วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างการใช้สื่อสังคมออนไลน์กับระดับการตื่นตัวทางการเมือง อธิบายรูปแบบการมีส่วนร่วมทางการเมืองผ่านช่องทางดิจิทัล (Platform) และวิเคราะห์ผลกระทบทั้งด้านบวกและด้านลบของสื่อสังคมออนไลน์ต่อการพัฒนาทางการเมืองในสังคมไทย จากการศึกษาพบว่า สื่อสังคมออนไลน์ทำหน้าที่เป็นพื้นที่สาธารณะใหม่ที่เอื้อต่อการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารทางการเมืองอย่างรวดเร็วและหลากหลาย ส่งผลทำให้คนรุ่นใหม่เกิดการเรียนรู้ ตั้งคำถาม วิเคราะห์ และแสดงความคิดเห็นต่อประเด็นสาธารณะมากขึ้นในหลายประเด่น อีกทั้ง การใช้สื่อสังคมออนไลน์มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับระดับการตื่นตัวและการมีส่วนร่วมทาง การเมือง โดยเฉพาะการมีส่วนร่วมรูปแบบใหม่ การติดตามข่าวสาร การแบ่งปัน (Share) ข้อมูลทางการเมืองการแสดงความคิดเห็นทางการเมือง การใช้การติดคำค้นหา (Hashtag) ในประเด็นทางการเมือง และการเข้าร่วมการรณรงค์ออนไลน์ ซึ่งทำให้เกิดการสะท้อนกลไกการเคลื่อนไหวแบบกลุ่มใหม่ในเครือข่ายในยุคดิจิทัล โดยมีความท้าทายสำคัญ การแพร่กระจายของข่าวปลอม การบิดเบือนข้อมูล และแนวโน้มการแบ่งขั้วทางความคิด ซึ่งอาจกระทบต่อทัศนคติและพฤติกรรมทางการเมืองของคนรุ่นใหม่
เอกสารอ้างอิง
กัญจิรา วิจิตรวัชรารักษ์. (2563). การตื่นตัวทางการเมืองของคนรุ่นใหม่ในประเทศไทย. วารสารสถาบันวิจัยญาณสังวร, 11(1), 91-103.
ธนากรณ์ อินทร. (2564). สื่อสังคมออนไลน์กับการประท้วงรูปแบบใหม่: กรณีขบวนการเคลื่อนไหวทางการเมืองไทย 2563. วารสารรัฐศาสตร์พิจาร, 8(16), 50–74.
ประภาส ปิ่นตบแต่ง. (2565). การใช้สื่อสังคมออนไลน์ในการเคลื่อนไหวทางการเมืองของกลุ่มคนรุ่นใหม่ในประเทศไทย (2563–2564). วารสารสังคมวิทยามานุษยวิทยา, 41(1), 31–62.
ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์. (2569). สำรวจ Social Movement ที่สำคัญแห่งยุค. สืบค้น 13 กุมภาพันธ์ 2569. จาก https://workpointtoday.com/.
พนม คลี่ฉายา. (2566). ความเสี่ยงของการแทรกแซงการเลือกตั้งผ่านสื่อสังคมออนไลน์: บทเรียนสำหรับประเทศไทย. วารสารรัฐศาสตร์, 74(1), 1–25.
พิรงรอง รามสูต. (2565). Echo chambers ในสื่อสังคมออนไลน์: ผลกระทบต่อการแบ่งขั้วทางการเมืองในสังคมไทย. วารสารนิเทศศาสตร์, 40(3), 1–25.
มัทนา เจริญวงศ์. (2562). พลเมืองสร้างสื่อ สื่อสร้างพลเมือง. นนทบุรี: ภาพพิมพ์.
ศูนย์ชัวร์ก่อนแชร์ สำนักข่าวไทย อสมท. (2565). รายงานสถานการณ์ข่าวปลอมในประเทศไทยประจำปี 2565. กรุงเทพฯ: อสมท.
สมชาย ปรีชาศิลปกุล. (2564). สื่อสังคมออนไลน์กับการตื่นตัวทางการเมืองของคนรุ่นใหม่ในประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์, 51(2), 1–30.
แอนนา จุมพลเสถียร. (2565). การใช้ข้อมูลส่วนบุคคลในการทำ micro-targeting ทางการเมืองผ่านสื่อสังคมออนไลน์: กรณีศึกษาประเทศไทย. วารสารนิเทศศาสตร์, 40(4), 1-30.
Allcott, Hunt, and Matthew Gentzkow. (2017). Social Media and Fake News in the 2016 Election. Journal of Economic Perspectives, 31(2), 211–36.
Bennett, W. L., & Segerberg, A. (2012). The logic of connective action. Communication & Society, 15(5), 739–768.
Boulianne, S. (2015). Social media use and participation: A meta-analysis. Communication & Society, 18(5), 524–538.
Delli Carpini, M. X., & Keeter, S. (1996). What Americans know about politics and why it matters. America: Yale University Press.
Gil de Zúñiga, H., Jung, N., & Valenzuela, S. (2012). Social media use for news and political participation. Journal of Computer-Mediated Communication, 17(3), 319–336.
Highfield, T. (2017). Social media and everyday politics. UK: Cambridge Polity Press.
Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world. unite! Business Horizons, 53(1), 59–68.
Loader, B. D., Vromen, A., & Xenos, M. (2014). The networked young citizen. Communication & Society, 17(2), 143–150.
Norris, P. (2000). A virtuous circle: Political communications in postindustrial societies. England: Cambridge University Press.
Pew Research Center. (2026). Social media use in 2018. Retrieved February 13, 2026, from https://www.pewresearch.org
Sunstein, C. R. (2026). Republic: Divided Democracy in the Age of Social Media. Retrieved February 13, 2026, from https://doi.org/10.1515/9781400884711
Vosoughi, S., Roy, D., & Aral, S. (2026). The Spread of True and False News. Retrieved February 13, 2026, from https://doi.org/10.1126/science.aap9559


