พุทธธรรมาภิบาลเพื่อการพัฒนาทรัพยากรบุคคล ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน

ผู้แต่ง

  • วณิชยา สุฤทธิ์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระครูสุตนันทบัณฑิต คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • ธิติวุฒิ หมั่นมี คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

พุทธธรรมาภิบาล, การพัฒนา, ทรัพยากรบุคคล, องค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการพัฒนาทรัพยากรบุคคลขององค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักไตรสิกขากับการพัฒนาทรัพยากรบุคคลขององค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน 3. นำเสนอพุทธธรรมาภิบาลเพื่อการพัฒนาทรัพยากรบุคคลขององค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี คือ ระเบียบวิจัยเชิงปริมาณ และระเบียบวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 255 คน จากสูตรของทาโร่ ยามาเน่ ใช้แบบสอบถามในการเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป และการวิจัยเชิงคุณภาพเป็นการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูปหรือคน

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับการพัฒนาทรัพยากรบุคคลขององค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน โดยภาพรวม อยู่ในระดับมาก ( equation = 4.40, S.D. = 0.31) และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน ได้แก่ 1. ด้านการฝึกอบรม 2. ด้านการศึกษา 3. ด้านการพัฒนา พบว่า ด้านการพัฒนาอยู่ในระดับมากที่สุด ส่วนด้านการฝึกอบรมและด้านการศึกษา อยู่ในระดับมากทุกด้าน
2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักไตรสิกขากับการพัฒนาทรัพยากรบุคคลขององค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน โดยภาพรวม มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลาง (R=.437**) และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านการฝึกอบรม อยู่ในระดับค่อนข้างสูง ด้านการศึกษาอยู่ในระดับน้อยมากและด้านการพัฒนาอยู่ในระดับค่อนข้างน้อย 3. การพัฒนาทรัพยากรบุคคลขององค์การบริหารส่วนจังหวัดน่านโดยใช้หลักไตรสิกขา พบว่า ด้านการฝึกอบรม ส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมโดยการฝึกอบรมอย่างต่อเนื่องจะช่วยปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม การประพฤติปฏิบัติที่ดีให้กับบุคลากร ด้านการศึกษา ส่งเสริมให้บุคลากรพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่องทั้งด้านวิชาการ กฎหมาย และคุณธรรม ด้านการพัฒนา พัฒนาความรู้ ทักษะ และทัศนคติเชิงบวกของบุคลากรผ่านการอบรม เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ด้วยตนเองและสามารถประยุกต์ใช้ความรู้ในการพัฒนางาน พัฒนาตน

เอกสารอ้างอิง

จักรวาล สุขไมตรี. (2558). รูปแบบการพัฒนาทรัพยากรมนุษยตามแนวพุทธจริยธรรมระดับอุดมศึกษา (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์).พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ดาวเหนือ ทองน้อย. (2565). การจัดการทรัพยากรมนุษย์ตามหลักพุทธธรรมขององค์การบริหารส่วนจังหวัดอ่างทอง (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ตุลา มหาสุธานนท์. (2545). หลักการจัดการ หลักการบริหาร. กรุงเทพฯ: ธนธัชการพิมพ์.

ธารารัตน์ วงค์เทพ. (2566). การบูรณาการหลักไตรสิกขาเพื่อการฟื้นฟูคุณภาพชีวิตผู้ต้องขังในเรือนจำจังหวัดน่าน (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาไกรวรรณ์ ชินทตฺติโย (ปุณขันธ์) และคณะ. (2560). การบูรณาการหลักพุทธธรรมในการเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม

(รายงานการวิจัย). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาศุภกิจ สุภกิจฺโจ (ภักดีแสน). (2558). กลยุทธ์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย กรุงเทพมหานคร (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัญฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูสมุห์กฤษฎา สิริสาโร (สีทองใบ). (2564) การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุตามหลักไตรสิกขาของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบลจรเข้สามพันอำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ไพบูลย์ สายด้วง. (2560). พุทธบูรณาการเพื่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของสหกรณ์การเกษตรจังหวัดปทุมธานี (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ไพฑูรย์ สวนมะไฟ. (2563). แนวทางการส่งเสริมสุขภาวะในพระพุทธศาสนา ตามแนวทางพุทธเถรวาท. วารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์, 5(1), 57-68.

วันชัย สุขตาม. (2555). การพัฒนาทุนมนุษย์วิถีพุทธในยุคโลกาภิวัตน์ (ดุษฎีนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต). ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์.

วิโรจน์ สารัตนะ. (2555). การพัฒนานโยบายการศึกษา. ขอนแก่น: ภาควิชาการพัฒนาการศึกษามหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สายรุ้ง บุบผาพันธ์. (2558). การพัฒนาทุนมนุษย์ตามหลักพุทธธรรมขององค์การบริหารส่วนจังหวัดภาคเหนือตอนล่าง เพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

องค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน. (2567). ข้อมูลบุคลากร. สืบค้น 3 กันยายน 2567, จาก https://www.nanpao.go.th/index. php

องค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน. (2567). รางวัลแห่งความภาคภูมิใจ. สืบค้น 7 ตุลาคม 2567, จาก http:/www.nanpao.go.th

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

สุฤทธิ์ ว. ., พระครูสุตนันทบัณฑิต, & หมั่นมี ธ. . (2026). พุทธธรรมาภิบาลเพื่อการพัฒนาทรัพยากรบุคคล ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 9(3), 43–56. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/bim/article/view/294978