การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาทธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลดอนแสลบ อำเภอห้วยกระเจา จังหวัดกาญจนบุรี
คำสำคัญ:
หลักอิทธิบาทธรรม, การส่งเสริมภาวะผู้นำ, ผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลบทคัดย่อ
บทความวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาระดับภาวะผู้นำของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลดอนแสลบ อำเภอห้วยกระเจา จังหวัดกาญจนบุรี 2. เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักอิทธิบาทธรรมกับภาวะผู้นำของผู้บริหาร และ 3. เพื่อนำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาทธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลดอนแสลบ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี การวิจัยเชิงปริมาณเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง 390 คน ใช้แบบสอบถามประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.977 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 12 รูปหรือคน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับภาวะผู้นำของผู้บริหารโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.35, S.D. = 0.55) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านฉันทะมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมา คือ ด้านวิริยะ ด้านจิตตะ และด้านวิมังสา โดยทุกด้านอยู่ในระดับมาก 2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักอิทธิบาทธรรมกับภาวะผู้นำของผู้บริหารมีความสัมพันธ์เชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยในทุกด้าน ได้แก่ วิสัยทัศน์การเปลี่ยนแปลง การถ่ายทอดความคิดสู่การปฏิบัติ ทักษะในการกระตุ้นนวัตกรรม และความคิดสร้างสรรค์ มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลาง (R = .894**) และ 3. แนวทางการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาทธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำ พบว่า ผู้บริหารควรมีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจน สามารถกำหนดทิศทางการพัฒนาที่สอดคล้องกับความต้องการของชุมชน ถ่ายทอดนโยบายสู่การปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม และสื่อสารให้บุคลากรเข้าใจตรงกัน อีกทั้ง ควรส่งเสริมบรรยากาศแห่งการเรียนรู้ และการสร้างนวัตกรรม พร้อมทั้งมีความคิดสร้างสรรค์ มองปัญหาอย่างรอบด้าน และมีความยืดหยุ่นในการบริหารงาน เพื่อให้สามารถพัฒนาองค์กร และตอบสนองความต้องการของประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
กนกนุช นิยนันท์. (2566). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 เพื่อพัฒนาสมรรถนะบุคลากรขององค์การบริหารส่วนตำบลคลองหก อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี. (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
นฤมล เพ็ญสิริวรรณ. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำของผู้บริหารเทศบาลตำบลในจังหวัดนนทบุรี. (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธีรวัต จรณธมฺโม (คะนึงทรัพย์). (2560). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ของบุคลากรเพื่อการบริหารจัดการองค์การบริหารส่วนตำบล ในอำเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2561). พุทธธรรม (ฉบับปรับขยาย). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดกาญจนบุรี. (2567). ข้อมูลสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดกาญจนบุรี. สืบค้น 1 เมษายน 2569, จาก https://www.ect.go.th/kanchanaburi?utm_source=chatgpt.com
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2563). รายงานการพัฒนาระบบราชการไทย. กรุงเทพฯ : สำนักงาน ก.พ.ร.
Northouse, P. G. (2018). Leadership: Theory and practice (8th ed.). New York: Sage Publications.
Rainey, H. G., Fernandez, S., & Malatesta, D. (2021). Understanding and managing public organizations (6th ed.). San Francisco: Jossey-Bass.
Yamane, T. (1967). Statistics: An Introductory Analysis (2nd ed.). New York: Harper and Row.
Yukl, G. A. (2020). Leadership in organizations (9th ed.). New York: Pearson Education.
