การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการบริหารงานแบบมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี
คำสำคัญ:
อิทธิบาท 4, การบริหารงานแบบมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์, บุคลากรสาธารณสุข, จังหวัดจันทบุรีบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการบริหารงานแบบมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักอิทธิบาท 4 กับการบริหารงานแบบมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี และ 3. นำเสนอการบูรณาการหลักอิทธิบาท 4 เพื่อส่งเสริมการบริหารงานแบบมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสานวิธี โดยการวิจัยเชิงปริมาณเก็บรวบรวมข้อมูลจากบุคลากรของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี จำนวน 110 คน ได้แก่ ข้าราชการ พนักงานราชการ พนักงานกระทรวงสาธารณสุข และลูกจ้างเหมาบริการ เครื่องมือวิจัยคือแบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.939 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูปหรือคน
ผลการวิจัยพบว่า 1. การบริหารงานแบบมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจันทบุรีโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (µ = 4.23, S.D. = 0.44) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านความรับผิดชอบมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมา ได้แก่ ด้านความโปร่งใส ด้านประสิทธิผล ด้านประสิทธิภาพ และด้านความประหยัด ตามลำดับ 2. หลักอิทธิบาท 4 มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการบริหารงานแบบมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์โดยภาพรวมในระดับสูงมาก (r = .901**) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และสัมพันธ์เชิงบวกกับทุกด้าน ได้แก่ ด้านประสิทธิผล ด้านความประหยัด ด้านความรับผิดชอบ ด้านความโปร่งใส และด้านประสิทธิภาพ 3. การบูรณาการหลักอิทธิบาท 4 สามารถส่งเสริมการบริหารงานสาธารณสุขให้เกิดความสมดุลระหว่างผลลัพธ์ คุณธรรม และการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า คือ ฉันทะเสริมแรงจูงใจและความรับผิดชอบ วิริยะเสริมความเพียรในการทำงานภายใต้ข้อจำกัด จิตตะเสริมความใส่ใจต่อคุณภาพบริการ และวิมังสาเสริมการใช้ข้อมูลตรวจสอบและปรับปรุงงานอย่างต่อเนื่อง ผลการวิจัยนี้สามารถประยุกต์ใช้เป็นแนวทางเชิงนโยบายและเชิงปฏิบัติในการพัฒนาบุคลากรและยกระดับระบบบริหารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดให้ตอบสนองประชาชนอย่างมีประสิทธิภาพ โปร่งใส และยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ข้อมูลเกี่ยวกับนโยบายและการดำเนินงานด้านสุขภาพในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข
กระทรวงสาธารณสุข. (2567). สถิติและข้อมูลจากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.). กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข
ทิพวรรณ หล่อสุวรรณรัตน์. (2555). ทฤษฎีองค์การสมัยใหม่ (พิมพ์ครั้งที่ 14). กรุงเทพฯ: รัตนไตร.
บุญมี วิทยาสิทธิ์. (2556). การประยุกต์หลักอิทธิบาท 4 ในการบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25 (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระเกรียงศักดิ์ กมฺมสุทฺโธ (ดีกิตติ). (2561). แนวทางการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ในการจัดการเรียนการสอนวิชาสังคมศึกษาของโรงเรียนเทศบาลวัดศรีสุพรรณ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา).พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2556). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย (พิมพ์ครั้งที่ 39). กรุงเทพฯ: ผลิธัมม์.
พระมหาสิทธิศักดิ์ สิทฺธาภิรโต (เสนา). (2561). การบริหารงานแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ของเทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์ (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สมยศ นาวีการ. (2551). การบริหารและพฤติกรรมองค์การ. กรุงเทพฯ: บรรณกิจ.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี. (2567). เกณฑ์การบริหารงานแบบมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี ปี 2567. จันทบุรี: สาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี. (2567). ข้อมูลบุคลากรสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี ปีงบประมาณ 2567. รายงานประจำปีของกระทรวงสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี. จันทบุรี: สาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี.
สุดเฉลิม ศัสตราพฤกษ์ และอาคม ใจแก้ว. (2556). การบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ของเทศบาลตำบลที่ได้รับการยกฐานะจากองค์การบริหารส่วนตำบบช่วงปี พ.ศ. 2550 - 2551 : กรณีศึกษาจังหวัดสงขลา. วารสารอินทนิลทักษิณสาร มหาวิทยาลัยทักษิณ, 7(2), 99–114.
Cronbach, Lee J. (1971). Essentials of psychological testing. (4th ed.). New York: Harper & Row.
