การประยุกต์หลักสาราณียธรรมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ของคณะสงฆ์ อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี

ผู้แต่ง

  • พระอาทิตย์ อติพโล คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

ประสิทธิภาพ, การบริหาร, หมู่บ้านรักษาศีล 5, หลักสาราณียธรรม

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับประสิทธิภาพการบริหารโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ของคณะสงฆ์ อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักสาราณียธรรม 6 กับประสิทธิภาพการบริหารโครงการ และ 3. เสนอแนวทางการประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรม 6 ในการบริหารโครงการดังกล่าว โดยใช้การวิจัยแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณจำนวน 396 คน ใช้แบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่น 0.771 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 12 รูปหรือคน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ประสิทธิภาพการบริหารโครงการโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( equation = 4.29, S.D. = 0.52) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า สีลสามัญญตา มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมา ได้แก่ เมตตาวจีกรรม สาธารณโภคี และทิฏฐิสามัญญตา ส่วนเมตตากายกรรมและเมตตามโนกรรมมีค่าเฉลี่ยเท่ากัน 2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักสาราณียธรรม 6 กับประสิทธิภาพการบริหารโครงการ พบว่า มีความสัมพันธ์เชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยด้านการลดปัญหาความรุนแรงในครอบครัวมีความสัมพันธ์สูงสุด รองลงมา ได้แก่ การลดปัญหาอาชญากรรม การโจรกรรมทรัพย์สิน ปัญหายาเสพติด และความขัดแย้งในชุมชน และ 3. แนวทางการประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรม 6 พบว่า
คณะสงฆ์มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมกิจกรรมทางศาสนา เช่น การสวดมนต์และการทำบุญร่วมกัน เพื่อสร้างความสามัคคีในชุมชน ส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างประชาชน และสนับสนุนการทำงานร่วมกับหน่วยงานภาครัฐในการป้องกันอาชญากรรมและการโจรกรรมทรัพย์สิน รวมทั้งปลูกฝังค่านิยมด้านศีลธรรม ส่งเสริมความอบอุ่นในครอบครัว ลดความขัดแย้งและการใช้ความรุนแรงทางวาจา ตลอดจนสร้างจิตสำนึกให้ประชาชนตระหนักถึงโทษของยาเสพติด และเปิดโอกาสให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน ส่งผลให้การบริหารโครงการมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นในภาพรวม

เอกสารอ้างอิง

คณะกรรมการขับเคลื่อนโครงการสร้างความปรองดองสมานฉันท์. (2559). คู่มือแนวทางการดำเนินงานตามโครงการสร้างความปรองดองสมานฉันท์โดยใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา “หมู่บ้านรักษาศีล 5” ระยะที่ 3 (ระยะยาว). กรุงเทพฯ: บริษัท อัพทรูยู ครีเอทนิว จำกัด.

ฉัตรชัย นาถ้ำพลอย. (2562). การบริหารจัดการนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร อำเภอวังน้อย จังหวัด พระนครศรีอยุธยา (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูสุพัฒนกาญจนกิจ (สุพิน สุภทฺโท). (2560). ศึกษาพัฒนารูปแบบการทำงานของคณะสงฆ์จังหวัดกาญจนบุรีในโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาสุริยะ มทฺทโว (มาธรรม). (2564). การประยุกต์หลักสาราณียธรรมเพื่อส่งเสริมความผูกพันต่อองค์กรของบุคลากรเทศบาลในจังหวัดนครราชสีมา (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระวิมลมุนี (นนทพันธ์ ปภสฺสโร). (2566). การบริหารจัดการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ต้นแบบในจังหวัดเชียงใหม่ ตามแนววิถีปกติใหม่. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 6(3), 252–268.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (เล่ม 11). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาเถรสมาคม. (2565). ระเบียบมหาเถรสมาคมว่าด้วยการดำเนินงานโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5. กรุงเทพฯ: นนทวัฒน์.

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดกาญจนบุรี. (2567). ข้อมูลสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดกาญจนบุรี. สืบค้น 12 เมษายน 2569. จาก https://www.ect.go.th/kanchanaburi?utm_source=chatgpt.com

Mayo, Elton. (1945). The Social Problems of an Industrial Civilization. Boston: Harvard University Press.

Yamane, T. (1967). Statistics: An Introductory Analysis (2nd ed.). New York: Harper and Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

พระอาทิตย์ อติพโล. (2026). การประยุกต์หลักสาราณียธรรมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ของคณะสงฆ์ อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 9(3), 98–111. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/bim/article/view/295929