การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของเทศบาลตำบลรางหวาย อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี
คำสำคัญ:
หลักพุทธธรรม, การมีส่วนร่วม, การจัดการขยะมูลฝอยบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของเทศบาลตำบลรางหวาย อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักอิทธิบาท 4 กับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการขยะมูลฝอย และ 3. นำเสนอการประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี โดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือ เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างประชาชนในตำบลรางหวาย จำนวน 350 คน เครื่องมือมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.953 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูปหรือคน
ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการขยะมูลฝอย โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ( = 3.18, S.D. = 0.69) และหลักอิทธิบาท 4 อยู่ในระดับปานกลาง (
= 3.33, S.D. = 0.49) 2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักอิทธิบาทธรรมกับการมีส่วนร่วมของประชาชน พบว่าโดยภาพรวมมีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลาง (R = .610**) และ 3. การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วม พบว่า การมีส่วนร่วมในการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร ช่วยให้ประชาชนเข้าใจแนวทางในการบริหารการจัดการขยะมูลฝอยในพื้นที่ การมีส่วนร่วมในการวางแผน และเสนอแนวคิดช่วยกำหนดแนวทางการดำเนินงาน การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ เปิดโอกาสให้ประชาชนแสดงความคิดเห็น และเลือกแนวทางการแก้ไขปัญหา การมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน เช่น การคัดแยกขยะและการรณรงค์ และการมีส่วนร่วมในการติดตาม และประเมินผล มีบทบาทสำคัญต่อการประเมินความสำเร็จและพัฒนาการบริหารจัดการขยะอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2565). สถานการณ์ขยะมูลฝอยของประเทศไทย ปี 2565. กรุงเทพฯ: กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2566). แผนแม่บทการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของประเทศ (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาชน.
เทศบาลตำบลรางหวาย. (2568). จำนวนประชากร เทศบาลตำบลรางหวาย อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี. สืบค้น 12 เมษายน 2569, จาก https://www.rangwai.go.th/
นาตยา อินทร์กรุงเก่า. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานตามหลักพุทธธรรมของ บุคลากรมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา:มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระนุชิต นาคเสโน โพวิชัย. (2562). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารงานกำจัดมูลฝอยของเทศบาลตำบลทุ่งหลวง อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยามหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2561). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
รุ่ง วรรณดิษฐ์. (2566). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมของเทศบาลตำบลม่วงเตี้ย อำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดกาญจนบุรี. (2567). ข้อมูลสำนักงาน คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดกาญจนบุรี. สืบค้น 12 เมษายน 2569, จาก https://www.ect.go.th/kanchanaburi?utm_source=chatgpt.com
Best, J. W. (1977). Research in education (3rd ed.). New Jersey: Prentice-Hall.
Yamane, T. (1967). Statistics: An Introductory Analysis (2nd ed.). New York: Harper and Row.
