การบริหารกิจการคณะสงฆ์ไทยในยุคดิจิทัลกับความท้าทาย พัฒนาการ และการปรับตัว

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บริบทแวดล้อม ความท้าทาย พัฒนาการนวัตกรรม และกลยุทธ์การปรับตัวเชิงโครงสร้างของการบริหารกิจการคณะสงฆ์ไทยในยุคดิจิทัลดิสรัปชัน ผลการศึกษาพบว่า การก้าวสู่สังคมดิจิทัลส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อกิจการคณะสงฆ์ทั้ง 6 ด้าน โดยสร้างความท้าทายเร่งด่วน 4 ประการ ได้แก่ วิกฤตศรัทธาจากการขาดกลไกจัดการภาวะวิกฤตบนโลกออนไลน์ ช่องว่างทางเทคโนโลยีเนื่องจากความต่างของช่วงวัยในองค์กรสงฆ์ ความเสี่ยงทางไซเบอร์ และประเด็นจริยธรรมในการจัดการทรัพย์สินผ่านระบบไร้เงินสด และปัญหาพฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์ที่ไม่เหมาะสมของพระภิกษุสามเณร อย่างไรก็ตาม คณะสงฆ์ได้พัฒนา และประยุกต์ใช้นวัตกรรมเพื่อตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลง ผ่านการเผยแผ่ธรรมะบนแพลตฟอร์มออนไลน์ และสื่อเสมือนจริง การปฏิรูปทะเบียนราษฎร์สงฆ์ด้วยระบบฐานข้อมูลกลาง และบัตรสมาร์ทการ์ด การจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมออนไลน์ระบบสากล และการใช้ระบบข้อมูลภูมิศาสตร์สารสนเทศขับเคลื่อนงานสาธารณสงเคราะห์เชิงรุก บทความนี้จึงเสนอแนะกลยุทธ์การปรับตัวเชิงโครงสร้างที่สำคัญ ซึ่งประกอบด้วย การสร้างภูมิคุ้มกันทางไซเบอร์ และทักษะดิจิทัลให้แก่พระสังฆาธิการ การจัดทำประมวลจริยธรรมแนวปฏิบัติการใช้สื่อดิจิทัลระดับประเทศ การขับเคลื่อนตัวแบบวัดอัจฉริยะที่โปร่งใสมีธรรมาภิบาล และการบูรณาการเครือข่ายความร่วมมือทางอิเล็กทรอนิกส์ระหว่างบ้าน วัด และราชการ เพื่อยกระดับการบริหารองค์กรสงฆ์ไทยให้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของโลก สามารถชี้นำสังคมทางปัญญาตามหลัก สัปปุริสธรรม 7 และยึดมั่นในกรอบอุดมการณ์ หลักการ และวิธีการตามแนวทาง โอวาทปาติโมกข์ เพื่อความมั่นคงและยั่งยืนของสถาบันศาสนาสืบไป