การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมทางการเมืองของประชาชนในการใช้สิทธิออกเสียงเลือกตั้งผู้นำท้องถิ่นในเทศบาลเมืองพิชัย จังหวัดลำปาง
คำสำคัญ:
พฤติกรรมทางการเมือง, การใช้สิทธิออกเสียงเลือกตั้ง, หลักพละ 4, เทศบาลเมืองพิชัยบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับพฤติกรรมทางการเมืองของประชาชน 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักพละ 4 กับพฤติกรรมทางการเมืองของประชาชน และ 3. นำเสนอแนวทางการประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมทางการเมืองของประชาชนในการใช้สิทธิออกเสียงเลือกตั้งผู้นำท้องถิ่นในเทศบาลเมืองพิชัย จังหวัดลำปาง การวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง จากประชาชนในเขตพื้นที่วิจัย อายุ 18 ปีขึ้นไป จำนวน 387 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 10 รูปหรือคน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับพฤติกรรมทางการเมืองของประชาชนในการใช้สิทธิออกเสียงเลือกตั้งผู้นำท้องถิ่น โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.17) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ด้านการใช้สิทธิเลือกตั้งมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านการติดตามตรวจสอบการเลือกตั้ง และด้านการรณรงค์หาเสียงเลือกตั้ง ตามลำดับ 2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักพละ 4 กับพฤติกรรมทางการเมืองของประชาชนในการใช้สิทธิออกเสียงเลือกตั้งผู้นำท้องถิ่นในเทศบาลเมืองพิชัย จังหวัดลำปาง มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลาง (R = 0.633) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 กล่าวคือ เมื่อผู้บริหารประยุกต์หลักพละ 4 เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมทางการเมืองก็จะมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และ 3. การพุทธบูรณาการหลักพละ 4 ด้าน ได้แก่ ปัญญาพละ (พลังแห่งปัญญา) วิริยะพละ (พลังแห่งความเพียร) อนวัชชพละ (พลังแห่งความบริสุทธิ์) และ สังคหพละ (พลังแห่งการเกื้อกูล) สามารถนำมาใช้เป็นกรอบแนวทางในการพัฒนาจิตสำนึกทางการเมืองของประชาชนให้มีความรู้ ความเข้าใจ และมีคุณธรรมในการตัดสินใจเลือกตั้งอย่างมีเหตุผล ไม่ถูกชักนำด้วยผลประโยชน์ส่วนตน
เอกสารอ้างอิง
ถนัด ไชยพันธ์. (2560). การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อการส่งเสริมประสิทธิผลในการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดอุบลราชธานี (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เทศบาลเมืองพิชัย. (2567). ข้อมูลประชากร. สืบค้น 1 ธันวาคม 2567, จาก https://www.pichaicity.go.th/1755/.
ธวัชชัย เย็นใจมา และคณะ. (2567). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนที่มีผลต่อการใช้สิทธิเลือกตั้งทั่วไปในอำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(2), 112-125.
นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ และคณะ. (2546). ทิศทางการปกครองท้องถิ่นของไทยและต่างประเทศเปรียบเทียบ. กรุงเทพฯ: วิญญูชน.
พระครูใบฎีกาเขมปัตถ์ สุทฺธิธมฺโม (พิชญกิตติกุล). (2564). การบริหารการพัฒนาตามแนวทางของหลักพละ 4 ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในอำเภอดอนเจดีย์จังหวัดสุพรรณบุรี (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพีระฉัตร พฺรหฺมสโร และคณะ. (2567). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมบทบาทนักการเมืองท้องถิ่นสำหรับการพัฒนาชุมชนในเทศบาลตำบลจักราช จังหวัดนครราชสีมา. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(5), 178-191.
พระพุทธพร พุทฺธวโร และคณะ (2567). การพัฒนาภาวะผู้นําตามหลักพลธรรมของผู้บริหารเทศบาลเมืองลําตาเสา อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(5), 204-216.
พระมหาปณวัศ ปุญฺญโชตโก และคณะ. (2567). การประยุกต์หลักพลธรรมเพื่อส่งเสริมการปกครองท้องที่ ในอำเภอเมือง จังหวัดระยอง. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 7(4), 78-90.
พระมหาสถิตย์ สุทฺธิมโน และคณะ. (2564). พฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของประชาชนในจังหวัดขอนแก่นเขตเลือกตั้งที่ 1. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 6(2), 405-418.
พระมหาเหมชูวงค์ เหมวํโส. (2564). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาชุมชนของเทศบาลเมืองบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2511. (2511, 20 มิถุนายน). ราชกิจจานุเบกษา ฉบับพิเศษ. เล่ม 85 ตอนพิเศษ. หน้า 1-68.
วิจิตร เกิดน้อย และคณะ. (2563). พฤติกรรมทางการเมืองในการเลือกตั้งทั่วไปของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งในตำบลไทยาวาส อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 9(2), 129-139.
สมเชาว์ ภูพลผัน. (2559). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในเขตเทศบาลตำบลโนนสูง อำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์ (การค้นคว้าอิสระรัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper & Row.
