คุณธรรมและหลักความสัมพันธ์ 5 ประการของขงจื่อที่ปรากฏในนิทานจากหนังสือเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 ของสาธารณรัฐประชาชนจีน
คำสำคัญ:
คุณธรรม, ขงจื่อ, หลักความสัมพันธ์ห้าประการบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณธรรมและหลักความสัมพันธ์ 5 ประการของขงจื่อที่ปรากฏในนิทานจากหนังสือเรียนการศึกษาภาคบังคับ ภาษาและวรรณกรรม ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 ของสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยใช้แนวคิดคุณธรรมและหลักสัมพันธ์ 5 ประการของขงจื่อเป็นเกณฑ์ในการวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า คุณธรรม 8 ประการของขงจื่อปรากฏในนิทาน 49 เรื่อง โดยเรียงลำดับจากคุณธรรมที่พบมากที่สุดไปน้อยที่สุด ดังนี้ จื่อ (ความมีปัญญา) เหริน (ความเมตตา) เชียน (ความถ่อมตน) หลี่ (มารยาท) หย่ง (ความกล้าหาญ) กง (ความเคารพ) ซิ่น (ความน่าเชื่อถือ) และอี้ (ความชอบธรรม) ส่วนผลการวิเคราะห์ หลักความสัมพันธ์ 5 ประการ พบมากที่สุด คือ ความสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนกับเพื่อน รองลงมา คือ ความสัมพันธ์ระหว่างบิดามารดากับบุตรธิดา ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ปกครองกับผู้ใต้ปกครอง และความสัมพันธ์ระหว่างสามีกับภรรยา ตามลำดับแต่ไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างพี่กับน้อง แม้ว่าคุณธรรมตามแนวคิดของขงจื่อจะไม่ได้ถูกกำหนดให้เป็นกรอบแนวคิดหลักในการจัดทำนิทานในหนังสือเรียนโดยตรง แต่แนวคิดของขงจื่อในฐานะรากฐานทางความคิดที่สืบทอดมาอย่างยาวนาน ยังคงถูกนำเสนอผ่านนิทานที่ปรากฏในหนังสือเรียน
เอกสารอ้างอิง
กรศิริ คตภูธร, และ ชูชิต ชายทวีป. (2557). การศึกษาหลักจริยศาสตร์ของขงจื้อ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 3(2), 12-24. สืบค้น 4 พฤษภาคม 2568, จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/bkkthon/article/view/33841
จรรยวรรณ เทพศรีเมือง. (2560). การทำหนังสือสำหรับเด็ก. อุดรธานี: คณะมนุษศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
ญาณาธิป เตชะวิเศษ. (2558). ความหมายของ “ขบวนการขงจื๊อสมัยใหม่”. วารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 8(2), 245-269.
เด่นพงษ์ แสนคำ. (2564). บทวิเคราะห์ว่าด้วยจารีตและมนุษยธรรมในปรัชญาของขงจื่อ. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 3(2), 35-52. สืบค้น 12 มิถุนายน 2568, จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSSP/article/view/252128/171950
ทองหล่อ วงษ์ธรรมา. (2536). ปรัชญาตะวันออก. กรุงเทพฯ: โอ.เอส.พริ้นติ้ง เฮ้าส์.
นงเยาว์ ชาญณรงค์. (2561). วัฒนธรรมและศาสนา (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
น้อย พงษ์สนิท. (ม.ป.ป.). ปรัชญาจีน. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
ปิยะแสง จันทรวงศ์ไพศาล. (2567). หลักฐานการปฏิวัติวัฒนธรรมในย่านศิลปะ 798 กรุงปักกิ่ง. Silpa Bhirasri, 12(1), 97-112.
พนมกร คำวัง. (2562). ม่อจื่อ : ผู้ปรารถนาโลกแห่งภราดรภาพ. วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 2(1), 22-28.
พระมหาอนันต์ องฺกุรสิริ. (2561). คุณธรรมจริยธรรมกับการพัฒนาผู้เรียนในยุคไทยแลนด์ 4.0. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 2(2), 81-90. สืบค้น 14 พฤษภาคม 2568, จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jeir/article/view/247923
ฟื้น ดอกบัว. (2563). ปวงปรัชญาจีน (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: สยามปริทัศน์.
ฤทธิพล ไชยบุรี. (2562). การดำรงตนในสังคมด้วยคุณธรรม จริยธรรม. วารสารวิทยาการจัดการปริทัศน, 21(1), 171-179. สืบค้น 14 พฤษภาคม 2568, จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/msaru/article/view/248385
วรพรรณ ขาวประทุม. (2567). คุณธรรมของขงจื๊อสู่คุณลักษณะครูที่ดี. วารสารครุศาสตร์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร, 8(16), 68-76. สืบค้น 14 พฤษภาคม 2568, จาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/EJFE/article/view/4058
วุฒิพงษ์ ประพันธมิตร และสุรสิทธิ์ อมรวณิชศักดิ์. (2563). การสร้างค่านิยมตามหลักสังคมนิยมในเยาวชนจีน: กรณีศึกษาแบบเรียนวิชากิจกรรมกลุ่มยุวชนแนวหน้า. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 3(1). 100-115.
สยุมพร ฉันทสิทธิพร. (2561). หลักความสัมพันธ์ห้าประการและหลักบรรทัดฐานสาม มุมมองของหลักจริยธรรมกับการรักษาเสถียรภาพของสังคมจีน. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ ปริทรรศน์, 7(2), 247-261. สืบค้น 12 มิถุนายน 2568, จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jssr/article/view/132837/99680
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2550). กระบวนการสร้างนิทานเพื่อการพัฒนาเด็กปฐมวัย (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สกศ.
สุภัทรา บุญปัญญโรจน์. (2558). คติชนสำหรับเด็ก. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
สุวรรณา สถาอานันท์. (2556). กระแสธารปรัชญาจีน: ข้อโต้แย้งเรื่อง ธรรมชาติ อำนาจ และจารีต (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: สยามปริทัศน์.
หลี่ เหรินเหลียง และสุพรรณี ไชยอำพร. (2561). ศึกษาเปรียบเทียบนโยบายพัฒนาการศึกษาระหว่างไทยจีน. วารสารพัฒนาสังคม, 20(1), 145-156.
อุดมพร อมรธรรม. (2555). ยอดคุณธรรมของขงจื๊อ. กรุงเทพฯ: แสงดาว.
Li, M. (2017). On Five Constant Virtues of Confucianism and Cultivation of Socialist Core Value on Undergraduates [论儒家“五常” 之道与大学生社会主义核心价值观的培育]. Journal of UESTC (Social Sciences Edition), 19(4), 84–89.
Ministry of Education of the People’s Republic of China. (2011). Curriculum standards for language and literature in compulsory education [义务教育语文课程标准]. Beijing Normal University Publishing Group. Retrieved May 14, 2025, from http://www.moe.gov.cn/srcsite/A26/s8001/201112/t20111228_167340.html
Wang, Q., & Sun, W. (2022). Cultivating and practicing the core socialist values in primary school Chinese language teaching [社会主义核心价值观在小学语文教学中的培育与践行]. Journal of Ezhou University, 29(4), 19–21.
Wang, Y. (2011). A brief discussion on Confucius' thought on interpersonal relations [孔子人际关系思想浅论]. Social Sciences Review, 26(1), 96–98.
Xie, T., Chen, S., Wang, D., & Liu, J. H. (2021). Collective remembering of Confucianism in Chinese language textbooks: Official historical representations from 1949 to 2019. Journal of Pacific Rim Psychology, 15, 1–13.
Wen, R. (Ed.). (2019a). Yuwen: Grade 1, first semester (4th ed.) [语文 一年级上册 (第四次印刷)]. People’s Education Press.
Wen, R. (Ed.). (2019b). Yuwen: Grade 1, second semester (4th ed.) [义务教育语文 一年级下册 (第四次印刷)]. People’s Education Press.
Wen, R. (Ed.). (2019c). Yuwen: Grade 2, first semester (4th ed.) [义务教育语文 二年级上册 (第四次印刷)]. People’s Education Press.
Wen, R. (Ed.). (2019d). Yuwen: Grade 2, second semester (4th ed.) [义务教育语文 二年级下册 (第四次印刷)]. People’s Education Press.
Wen, R. (Ed.). (2019e). Yuwen: Grade 3, first semester (4th ed.) [义务教育语文 三年级上册 (第四次印刷)]. People’s Education Press.
Wen, R. (Ed.). (2019f). Yuwen: Grade 3, second semester (4th ed.) [义务教育语文 三年级下册 (第四次印刷)]. People’s Education Press.
Yao, X. (2012). Introduction: Conceptualizing virtues in the analects of confucius. Journal of Chinese Philosophy, 39(1), 3–7.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสหวิทยาการ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทัศนะ ข้อคิดเห็น ภาพที่ปรากฏ ในวารสารเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน บรรณาธิการและกองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องด้วย และไม่ถือเป็นความรับผิดชอบ ลิขสิทธิ์เป็นของผู้เขียนและวิทยาลัยสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ การตีพิมพ์ชื่อต้องได้รับอนุญาตจากผู้เขียน และวิทยาลัยสหวิทยาการโดยตรง และเป็นลายลักษณ์อักษร
