การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมลดปัญหาความรุนแรงจากอิทธิพลสื่อเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติของวัยรุ่นยุคใหม่

Main Article Content

พรพิมล โพธิ์ชัยหล้า

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการจำเป็นในการแก้ไขปัญหาความรุนแรงจากอิทธิพลสื่อเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติของวัยรุ่นยุคใหม่ 2) พัฒนากลยุทธ์การส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างสันติโดยใช้หลักพุทธธรรมเป็นพื้นฐาน 3) เสนอรูปแบบการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อลดปัญหาความรุนแรงจากอิทธิพลสื่อ และ 4) ถ่ายทอดรูปแบบดังกล่าวสู่หน่วยงานและชุมชนในพื้นที่ภาคอีสานตอนกลาง การวิจัยเป็นการวิจัยและพัฒนาโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ประชากร ได้แก่ เยาวชนอายุ 18-25 ปี ในจังหวัดร้อยเอ็ด ขอนแก่น มหาสารคาม และกาฬสินธุ์ จำนวน 521,427 คน กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ จำนวน 400 คน และผู้ให้ข้อมูลสำคัญเชิงคุณภาพ จำนวน 40 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และแบบประเมินคุณภาพรูปแบบ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์สหสัมพันธ์ และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. ความต้องการจำเป็นในการแก้ไขปัญหาความรุนแรงจากอิทธิพลสื่ออยู่ในระดับมาก (x̄ = 4.50)
2. กลยุทธ์การส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างสันติประกอบด้วยการเสริมสร้างหลักพุทธธรรม การพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ และการจัดการความรุนแรงเชิงป้องกัน โดยหลักพุทธธรรม (r = .712) ความฉลาดทางอารมณ์ (r = .683) และการจัดการความรุนแรง (r = .721) มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการลดปัญหาความรุนแรงจากอิทธิพลสื่ออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
3. รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยการบูรณาการหลักพุทธธรรม การพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ การจัดการความรุนแรง และความร่วมมือระหว่างครอบครัว สถานศึกษา และชุมชน โดยหลักพุทธธรรม (β = .281) ความฉลาดทางอารมณ์ (β = .254) และการจัดการความรุนแรง (β = .261) สามารถพยากรณ์การลดความรุนแรงได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
4. ผู้วิจัยได้จัดทำคู่มือรูปแบบการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรม (ฉบับพกพา) และถ่ายทอดสู่หน่วยงานและชุมชนในพื้นที่เพื่อการนำไปใช้ประโยชน์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โพธิ์ชัยหล้า พ. (2026). การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมลดปัญหาความรุนแรงจากอิทธิพลสื่อเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติของวัยรุ่นยุคใหม่. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 26(3), 191–214. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/289925
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Article)

เอกสารอ้างอิง

ตฤณห์ โพธิ์รักษา. (2565). อิทธิพลของสื่อที่มีผลตอพฤติกรรมความรุนแรงของเด็กและเยาวชน. วารสารรัฐศาสตร์รอบรู้และสหวิทยาการ, 5(2), 97-116. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/WPSMS/article/view/253283

นววิช นวชีวินมัย และสกล วรเจริญศรี. (2567). การวิเคราะห์ปัจจัยเชิงสาเหตุของการเผชิญกับการข่มเหงรังแกของวัยรุ่นตอนต้น. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(11), 754-771.

พรเทพ เจริญกิจ. (2566). บทบาทตัวละครในละครโทรทัศน์ที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการเลียนแบบของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี สมุทรปราการ. วารสารศิลปะและวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล, 12(12), 39-52. https://so07.tci-thaijo.org/index.php/acj/article/view/1855

พระมหาจิรวัฒน์ (อิทฺธิญาโณ เพชรศรี), พระศรีสุทธิพงศ์ และศิริโรจน์ นามเสนา. (2567). ศึกษาวิเคราะห์การพัฒนาเยาวชนของกรมพินิจตามหลักพุทธธรรม. Journal of Interdisciplinary Buddhism, 2(4), 1-12. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/rabij/article/view/3132

พระอธิการสุพรรณ วิสุทฺโธ (รอบไธสง), พระมหาสุพร รกฺขิตธมฺโม และเบญจมาศ สุวรรณวงศ์. (2567). ศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธธรรมเพื่อเสริมสร้างการรู้เท่าทันสื่อสังคมปัจจุบันของวัยรุ่นไทย. Academic MCU Buriram Journal, 9(2), 92-103. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ambj/article/view/273270

พิศุทธิภา เมธีกุล. (2567). การศึกษาแนวทางจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมการรู้เท่าทันดิจิทัลและสุขภาวะทางจิตสำหรับวัยรุ่นตอนต้น. Thai Journal of Clinical Psychology, 55(3), 17-30. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/tci-thaijclinicpsy/article/view/279309

ศิริอัญภัค ศิรินนท์วัชรกุล. (2567). หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริม 13 นโยบายกระทรวงสาธารณสุขเป้าหมาย 100 วัน. Academic Graduate Journal, 2(4), 110-118. https://so18.tci-thaijo.org/index.php/A_GJ/article/view/338

Aaker, D. A. (2014). Cultivation theory and media influence on audience perceptions. New York: Free Press.

Klapper, J. T. (1960). The effects of mass communication. New York: Free Press.

Peaceful Societies. (2022). Witnessing violence among high school students in Thailand. Retrieved from https://www.peacefulsocieties.org