“หุบเขาฝนโปรยไพร” : การประกอบสร้างและการนำเสนอดินแดนในอุดมคติเชิงนิเวศ และการสื่อสำนึกเชิงนิเวศในวรรณกรรม 4 เล่มของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีจุดประสงค์ที่จะศึกษาการประกอบสร้างและการนำเสนอสถานที่ในวรรณกรรมของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์ที่ชื่อว่า “หุบเขาฝนโปรยไพร” ซึ่งผู้เขียนบทความพบว่ากนกพงศ์ได้นำเสนอสถานที่นี้ในลักษณะ “ดินแดนในอุดมคติเชิงนิเวศ” (Ecotopia) มีวัตถุประสงค์การศึกษาคือ 1. เพื่อศึกษาลักษณะวิธีการประกอบสร้างและการนำเสนอหุบเขาฝนโปรยไพรในฐานะดินแดนในอุดมคติเชิงนิเวศในวรรณกรรมของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์ 2. เพื่อวิเคราะห์ลักษณะการสื่อแนวคิดสำนึกเชิงนิเวศผ่านสถานที่ในวรรณกรรมของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์ โดยเลือกศึกษาจากตัวบทวรรณกรรมที่มีการนำเสนอสถานที่แห่งนี้อย่างชัดเจนจำนวน 4 เล่ม ได้แก่ 1) บันทึกจากหุบเขาฝนโปรยไพร 2) ยามเช้าของชีวิต 3) จดหมายถึงนักเขียนหนุ่ม และ4) นิทานประเทศ ผลการศึกษาพบว่าหุบเขาฝนโปรยไพรอยู่ในฐานะสถานที่ในวรรณกรรมที่ถูกประกอบสร้างขึ้นมาจากมิติพื้นที่จริงและชีวิตของผู้คนในละแวกเชิงภูเขาหลวง ใน อ.พรหมคีรี จ.นครศรีธรรมราชที่ผู้เขียนอาศัยอยู่ ผู้เขียนประกอบสร้างสถานที่นี้ให้เป็นดินแดนในอุดมคติเชิงนิเวศโดยวิธีการให้ความหมายต่าง ๆ แก่สถานที่ทั้งในมิติรูปธรรมและมิตินามธรรม คือ ดินแดนธรรมชาติอันยิ่งใหญ่และอุดมสมบูรณ์ที่นำไปสู่การก่อเกิดชุมชนเชิงนิเวศ ดินแดนแห่งชีวิตที่แท้จริงและแผ่นดินแห่งความสุข แผ่นดินที่หล่อหลอมตัวตนเชิงนิเวศและตัวตนทางการเขียน เพื่อสื่อสำนึกเชิงนิเวศไปสู่ผู้อ่านคือการกระตุ้นให้เกิดความตระหนักรู้ในคุณค่าและความสำคัญของธรรมชาติด้วยการแสดงให้เห็นว่าธรรมชาติเป็นสิ่งที่ยิ่งใหญ่สูงส่งมหัศจรรย์และให้คุณประโยชน์มากมายแก่ชีวิตมนุษย์ และนำเสนอระบบคิดที่กนกพงศ์เชื่อมั่นว่าธรรมชาติวิถีนั้นเป็นหนทางนำไปสู่ชีวิตที่แท้จริงและสงบสุข
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลที่ตีพิมพ์ลงในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบโดยตรงของผู้เขียนซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารมนุษย์กับสังคมก่อน
เอกสารอ้างอิง
กนกพงศ์ สงสมพันธุ์. (2544). บันทึกจากหุบเขาฝนโปรยไพร. กรุงเทพฯ: บ้านหนังสือ.
กนกพงศ์ สงสมพันธุ์. (2546). ยามเช้าของชีวิต. ปทุมธานี: นาคร.
กนกพงศ์ สงสมพันธุ์. (2549). นิทานประเทศ. ปทุมธานี: นาคร.
กนกพงศ์ สงสมพันธุ์. (2551). จดหมายจากนักเขียนหนุ่ม. กรุงเทพฯ: บ้านหนังสือ.
กาญจนา แก้วเทพ. (2549). “สตรีนิยมและวัฒนธรรมศึกษา” อยู่ชายขอบ มองลอดความรู้. อานันท์ กาญจนพันธุ์ (บรรณาธิการ). (หน้า 99-138). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มติชน. ใน ธัญญา สังขพันธานนท์. (2559 ก). เก็บเบี้ยใต้ถุนร้าน ปรากฏการณ์วรรณกรรม (พิมพ์ครั้งที่ 2). ปทุมธานี: นาคร.
กานมณี ภู่ภักดี. (2547). ความหมายและคุณค่าของชีวิตในนิเวศลุ่มลึกตามทัศนะของอาร์เน นาสส์.[วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่]. อ้างถึงใน บรรจง บุรินประโคน. (2561). ตัวตนเชิงนิเวศในกวีนิพนธ์ของเรวัตร์ พันธุ์พิพัฒน์. [ปริญญานิพนธ์ศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].
เจน สงสมพันธุ์. (2549). คืนสู่แผ่นดิน: กนกพงศ์ สงสมพันธุ์. ที่ระลึกในงานฌาปนกิจ. ปทุมธานี: นาคร.
ชยันต์ วรรธนะภูติ. (2549). ‘คนเมือง’: ตัวตน การผลิตซ้ำสร้างใหม่และพื้นที่ทางสังคมของคนเมือง. ใน อานันท์ กาญจนพันธุ์ (บรรณาธิการ). อยู่ชายขอบ มองลอดความรู้. กรุงเทพฯ: มติชน.
ชวิตรา ตันติมาลา. (2560). พื้นที่สาธารณะและการผลิตพื้นที่: ความหมายใหม่ของความสัมพันธ์ทางสังคม. วารสารบรรณศาสตร์ มศว, 10(1), 92-103.
ดารินทร์ ประดิษฐทัศนีย์. (2560). การวิจารณ์วรรณกรรมแนวนิเวศ (Ecocriticism) : บทแนะนำเบื้องต้น ใน รื่นฤทัย สัจจพันธุ์ (บรรณาธิการ). ทฤษฎีกับการวิจารณ์ศิลปะ : ทัศนะของนักวิชาการไทย. (หน้า 236-327). ปทุมธานี: นาคร.
ตรีศิลป์ บุญขจร. (2559). ปลูกป่าในใจคน. เอกสารจากการสัมมนาทางวิชาการ “การวิจารณ์วรรณกรรมแนวนิเวศ” (ecocriticism) : หลากหลายแง่มุมจากวรรณกรรมไทยและวรรณกรรมต่างประเทศ. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.
ธัญญา สังขพันธานนท์. (2556). วรรณคดีสีเขียว กระบวนทัศน์และวาทกรรมธรรมชาติในวรรณคดีไทย. ปทุมธานี: นาคร.
ธัญญา สังขพันธานนท์. (2559ก). เก็บเบี้ยใต้ถุนร้าน ปรากฏการณ์วรรณกรรม (พิมพ์ครั้งที่ 2). ปทุมธานี: นาคร.
ธัญญา สังขพันธานนท์. (2559ข). แว่นวรรณคดี ทฤษฎีร่วมสมัย. ปทุมธานี: นาคร.
นพพร ประชากุล. (2552). ยอกอักษร ย้อนความคิด เล่ม 2. กรุงเทพฯ: อ่านและวิภาษา.
เนื่องน้อย บุญยเนตร. (2537). จริยศาสตร์สภาวะแวดล้อม: โลกทัศน์ในพุทธปรัชญาและปรัชญาตะวันตก. (หน้า 62). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. อ้างถึงใน ศุภิสรา เทียนสว่างชัย. (2560). แนวคิดนิเวศสำนึกในวรรณกรรมของนิรันศักดิ์ บุญจันทร์. [ปริญญานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต ภาควิชาวรรณคดีเปรียบเทียบ, คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
พชรวรรณ บุญพร้อมกุล. (2562). Ecocriticism นิเวศวิจารณ์: วรรณกรรม ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม โลก. ใน สุรเดช โชติอุดมพันธ์ (บรรณาธิการ). นววิถี วิธีวิทยาร่วมสมัยในการศึกษาวรรณกรรม. (หน้า 375-437). กรุงเทพฯ: ศยามปัญญา.
สำนักอุทยานแห่งชาติ. (ม.ป.ป.). อุทยานแห่งชาติเขาหลวง นครศรีธรรมราช. https://portal.dnp.go.th/Content/nationalpark?contentId=938
Barry, P. (2002). Beginning Theory : An Introduction to Literary and Cultural Theory. Manchester : Manchester UP. ใน พชรวรรณ บุญพร้อมกุล. (2562). Ecocriticism นิเวศวิจารณ์: วรรณกรรม ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมโลก. ใน สุรเดช โชติอุดมพันธ์ (บรรณาธิการ). นววิถี วิธีวิทยาร่วมสมัยในการศึกษาวรรณกรรม. (หน้า 375-437). กรุงเทพฯ: ศยามปัญญา.
Buell, L. (1995). The environmental imagination: Thoreau, nature writing, and the formation of American culture. Cambridge, MA: Havard University Press. อ้างถึงใน ดารินทร์ ประดิษฐทัศนีย์. (2560). การวิจารณ์วรรณกรรมแนวนิเวศ (Ecocriticism) : บทแนะนำเบื้องต้น ใน รื่นฤทัย สัจจพันธุ์ (บรรณาธิการ). ทฤษฎีกับการวิจารณ์ศิลปะ : ทัศนะของนักวิชาการไทย. (หน้า 236-326). ปทุมธานี: นาคร. หน้า 239-240.
De Geus, M. (1999). Ecological utopia: Envisioning the sustainable society. Utrecht: International Books. (208-219) ใน ธัญญา สังขพันธานนท์. (2556). วรรณคดีสีเขียวกระบวนทัศน์และวาทกรรมธรรมชาติในวรรณคดีไทย. ปทุมธานี: นาคร.
Foucault, M. (1986). Of Other Space. Diacritics, No 16, 22-27. ใน ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. (2544). วาทกรรมการพัฒนา (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: วิภาษา.
Garrard, G. (2004). Ecocriticism. New York and London: Penguin. ใน ดารินทร์ ประดิษฐทัศนีย์. (2560). การวิจารณ์วรรณกรรมแนวนิเวศ (Ecocriticism) : บทแนะนำเบื้องต้น ใน รื่นฤทัย สัจจพันธุ์ (บรรณาธิการ). ทฤษฎีกับการวิจารณ์ศิลปะ : ทัศนะของนักวิชาการไทย. (หน้า 236-326). ปทุมธานี: นาคร.
Gifford, T. (1999). Pastoral. New Yoke: Routledge. ใน ธัญญา สังขพันธานนท์. (2559ก). เก็บเบี้ยใต้ถุนร้าน ปรากฏการณ์วรรณกรรม (พิมพ์ครั้งที่ 2). ปทุมธานี: นาคร.
Gifford, T. (2000). The Green Studies Reader. London and New Yoke: Routledge. ใน ธัญญา สังขพันธานนท์. (2559 ข). แว่นวรรณคดี ทฤษฎีร่วมสมัย. ปทุมธานี: นาคร.
Gillian R. (1995). Massey and Jess. 89. eds. A Place in the world: Places, Cultures and Globalizetion. Oxford: Open University Press. ใน ธัญญา สังขพันธานนท์. (2559 ก). เก็บเบี้ยใต้ถุนร้าน ปรากฏการณ์วรรณกรรม (พิมพ์ครั้งที่ 2). ปทุมธานี: นาคร.
Glottfelty, C. (1996). Introduction. In Glottfelty, Cheryll. & Fromm, Harold [Ed.], The Ecocriticism reader: Landmarks in literary. (xv-xxxvii). Athena and London University of Geogia Press. ใน ดารินทร์ ประดิษฐทัศนีย์. (2560). การวิจารณ์วรรณกรรมแนวนิเวศ (Ecocriticism) : บทแนะนำเบื้องต้น ใน รื่นฤทัย สัจจพันธุ์ (บรรณาธิการ). ทฤษฎีกับการวิจารณ์ศิลปะ : ทัศนะของนักวิชาการไทย. (หน้า 236-326). ปทุมธานี: นาคร.
Lefebvre, H. (1991). The production of space (D. Nicholson-Smitch, Trans). Malden. MA: Blackwell. ใน ชวิตรา ตันติมาลา. (2560). พื้นที่สาธารณะและการผลิตพื้นที่: ความหมายใหม่ของความสัมพันธ์ทางสังคม. วารสารบรรณศาสตร์ มศว, 10(1), 92-103.
Scheese, D. (1995). Nature writing: The pastoral impulse in America. New York and London: Routledge. ใน ดารินทร์ ประดิษฐทัศนีย์. (2560). การวิจารณ์วรรณกรรมแนวนิเวศ (Ecocriticism) : บทแนะนำเบื้องต้นใน รื่นฤทัย สัจจพันธุ์ (บรรณาธิการ). ทฤษฎีกับการวิจารณ์ศิลปะ : ทัศนะของนักวิชาการไทย. (หน้า 236-326). ปทุมธานี: นาคร.
