เรื่องเล่าเจ้าอนุวงศ์ในสังคมเมืองโคราชกับพลวัตการสื่อความหมายความสัมพันธ์ระหว่างไทย-ลาว
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
เจ้าอนุวงศ์เป็นเจ้ามหาชีวิตของประเทศลาวมีชีวิตอยู่ระหว่าง ค.ศ 1767-1829 ได้รับการนับถือในฐานะวีรบุรุษผู้กอบกู้ชาติลาว ปี ค.ศ. 1829 เจ้าอนุวงศ์พยายามยึดเมืองโคราช แต่ถูกท้าวสุรนารี หรือคุณหญิงโมต่อต้านกองทัพไว้ได้ เรื่องราวของเจ้าอนุวงศ์จึงกลายเป็นเรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์ที่แพร่หลายในสังคมเมืองโคราชซึ่งยังคงมีการถ่ายทอดในรูปแบบต่างๆมาจวบจนปัจจุบัน
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะนำเสนอบทบาทและการสื่อความหมายของเรื่องเล่าเกี่ยวกับเจ้าอนุวงศ์ในสังคมเมืองโคราช โดยมีคำถามหลักว่า เรื่องเล่าเจ้าอนุวงศ์มีบทบาทและสื่อความหมายจากอดีตมาถึงปัจจุบันอย่างไร โดยใช้แนวคิดเรื่องเรื่องเล่า และแนวคิดเรื่องสัญลักษณ์กับการสื่อความหมายเป็นแนวคิดหลักในการวิเคราะห์
ผลจากการศึกษาพบว่า เรื่องเล่าเจ้าอนุวงศ์มีบทบาทและสื่อความหมายต่อวิถีชีวิตของผู้คนในสังคมไทย-ลาวในเมืองโคราช มีบทบาทหลัก 4 ด้าน คือ 1) การสร้างความสมานฉันท์ในสังคมเมืองโคราช 2) การสร้างความหมายมิตรและศัตรู 3) การสร้างความหมายวีรบุรุษในสังคมอีสาน และ 4) พลวัตความสัมพันธ์ระหว่างไทย-ลาว บทบาทและการสื่อความหมายผ่านเรื่องเล่าเจ้าอนุวงศ์ดังกล่าวมีผลต่อการสร้างสำนึกทางประวัติศาสตร์ ทำให้ผู้คนในสังคมไทย-ลาวมีอุดมการณ์สมานฉันท์ร่วมกัน อีกทั้งพลวัตของเรื่องเล่าชี้ให้เห็นอุดมการณ์ทางสังคมที่สัมพันธ์กับบริบทการเปลี่ยนแปลงของสังคมตั้งแต่อดีตจวบจนปัจจุบันท่ามกลางกระแสโลกาภิวัตน์ และกระแสของประชาคมอาเซียน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลที่ตีพิมพ์ลงในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบโดยตรงของผู้เขียนซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารมนุษย์กับสังคมก่อน
เอกสารอ้างอิง
จดหมายเหตุรัชกาลที่ 3 (ม.ป.ป.). เรื่องปราบเจ้าอนุเวียงจันทน์. จ.ศ. 1187 เลขที่ 5/ข.
ดำรงราชานุภาพ และสมเด็จฯ กรมพระยา. (2515). พระราชพงศาวดาร รัชกาลที่ 2 เล่มที่ 2. กรุงเทพฯ: องค์การค้าคุรุสภา.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2544). วีรบุรุษในวัฒนธรรมไทย. ใน วารสารเศรษฐศาสตร์ธรรมศาสตร์. 19(3-4) กันยายน-ธันวาคม.
มยุรี ผ่องพัน และผุยพัน เงาสีวัด. (2553). การเมืองเรื่องเพื่อนบ้านและเครือญาติ: ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศลาวและไทย. มนิลา.
มาร์ติน สจ๊วต-ฟอกซ์. (2553). ประวัติศาสตร์ลาว. ผู้แปล จิราภรณ์ วิญญารัตน์. มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
มานิต หล่อพินิจ. (2536). ประวัติบุคคลสำคัญของไทย ท้าวสุรนารี. กรุงเทพฯ: ทิพยวิสุทธ์ การพิมพ์.
มหาคำ จำปาแก้วมณี และคณะ. (2539). ประวัติศาสตร์ลาว. ผู้แปล สุวิทย์ ธีรศาสวัต. ภาควิชาประวัติศาสตร์และโบราณคดี คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์. (2542). สารานุกรมวัฒนธรรมไทย เล่ม 9. กรุงเทพฯ: สยามแมเนจเม้นท์ จำกัด.
สุเจน กรรพฤทธิ์. (2555). ตามรอยเจ้าอนุวงศ์ คลี่ปมประวัติศาสตร์ไทย-ลาว. กรุงเทพฯ: สารคดี.
สุวิทย์ ธีรศาสวัต. (2541). ประวัติศาสตร์ลาว. ภาควิชาประวัติศาสตร์และโบราณคดี คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. โครงการวิจัยประวัติศาสตร์สังคมและวัฒนธรรมชนชาติไท สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์. (2545). การเปลี่ยนแปลงโลกทัศน์ของชนชั้นผู้นำไทยตั้งแต่รัชกาลที่ 4- พ.ศ. 2475. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Muller, G. H. & Williams, J. A. (1985). Introduction to Literature. New York: McGrawHill Co.
