Lexical Variation across Age Groups among Phu Tai Speakers in Ban Dung District, Udon Thani Province
Main Article Content
Abstract
This article aims to analyze lexical variation across age groups among Phu Tai speakers in Ban Thon Na Lap, Thon Na Lap Sub-district, Ban Dung District, Udon Thani Province. Data consisting of single-word utterances were collected from ten informants divided into two age groups: an elderly group (aged 60 and above) and a younger group (aged 20–30), with five speakers in each group. The data were gathered using a wordlist of 30 semantic units of Phu Tai vocabulary. The study identified seven patterns of lexical usage. The elderly group most frequently employed Phu Tai vocabulary combined with other terms, and least frequently used altered terms combined with other terms. In contrast, the younger group most frequently used other terms and least frequently used altered terms. The results demonstrate that age is a factor driving lexical variation. This phenomenon is attributed to contact with Northeastern Thai (Isan), which functions as the regional lingua franca, and Standard Thai, the national official language; both of which hold higher sociolinguistic prestige
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลที่ตีพิมพ์ลงในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบโดยตรงของผู้เขียนซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อต้องอ้างอิงวาสาร
References
กาญจนา นาคสกุล. (2556). ระบบเสียงภาษาไทย (พิมพ์ครั้งที่ 7). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จริยา เสียงเย็น และ สุวัฒนา เลี่ยมประวัติ. (2560). การแปรการใช้ศัพท์ของคนสามระดับอายุในภาษาผู้ไทกะป๋อง จังหวัดสกลนคร ประเทศไทย. มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 10(1), 215-268. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Veridian-E-Journal/article/view/85516/68034
จินตนา ศูนย์จันทร์. (2539). การวิเคราะห์คำศัพท์ภาษาผู้ไทย อำเภอพรรณนานิคม จังหวัดสกลนคร: ศึกษาเฉพาะกรณีเปรียบเทียบคำศัพท์ของบุคคลสามระดับ อายุ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ] https://hdl.handle.net/20.500.14740/37533
ฐิติกาญจน์ ใจไมตรี และ อุมาภรณ์ สังขมาน. (2560). การศึกษาการแปรคำศัพท์ภาษาพวนบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 45(24), 245-262. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/husojournal/article/view/68650/55903
ฌัลลิกา มหาพูนทอง. (2559). การแปรศัพท์และเสียงในภาษาไทยถิ่นภูเก็ตตามอายุ: การแสดงนัยของการสัมผัสภาษาถิ่น [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต,จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula Digital Collections.https://digiverse.chula.ac.th/Info/item/dc:55052.
ณัฐพร จันทร์เติม. (2560). การศึกษาการใช้ศัพท์ภาษาผู้ไทของคนสามระดับอายุ: การแปรและปัจจัยการเปลี่ยนแปลง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น]. https://dcms.thailis.or.th/tdc/browse.php?option=show&browse_type=title&titleid=606323
ดียู ศรีนรารัตน์, ชลดา บำรุงรักษ์, ชัชวดี ศรลัมพ์, บุญเรือง ชื่นสุวิมล, ทรงธรรม อินทจักร, นันทนา รณเกียรติ, พรทิวา
ทองสว่าง, ยุพาพรรณ หุ่นจำลอง,ลัดดาวัลย์ เพิ่มเจริญ และ วริษา กมลนาวิน. (2563). ภาษาและภาษาศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ทองคูณ หงส์พันธุ์. (2519). ภาษาถิ่นแถบภูพาน. โรงพิมพ์การศาสนา.
ธนสุกานต์ ภัทรธิติกุล และ ทัศนาลัย บูรพาชีพ. (2560). การแปรคำศัพท์ในภาษาถิ่น โคราช. ใน Innovation and creativity for Thailand 4.0. การประชุมวิชาการระดับชาติครั้งที่ 2 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา. (น. 415-422). คลังความรู้ดิจิทัล มก. https://kukr.lib.ku.ac.th/BKN_HUMAN/Detail/info/20004041
ธัญญลักษณ์ ไชยสุข มอลเลอร์รพ. (2556). ภาษาผู้ไทเพื่อสุขภาพ ผู้ไท-ไทย-อังกฤษ.บางกอก อิมเมจ แอดเวอร์ไทซิ่ง.
ปราณี กุลละวนิชย์, กัลยา ติงศภัทิย์, ม.ร.ว., สุดาพร ลักษณียนาวิน และ อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2540). ภาษาทัศนา
(พิมพ์ครั้งที่ 4). คณะอักษรศาสตรจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://www.arts.chula.ac.th/~ling/contents/File/IntroLang.pdf
ปิยาภรณ์ ไชยพันธุ์ และ ยุทธพร นาคสุข. (2563). การแปรด้านศัพท์ภาษายองจังหวัดลำพูนตามตัวแปรอายุ. มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์, 37(1), 187-212. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/HUSO/article/view/180354/164094
ปรีชา พิณทอง. (2532). สารานุกรมภาษาอีสาน-ไทย-อังกฤษ. โรงพิมพ์ศิริธรรม.
ผณินทรา ธีรานนท์. (2553). การเปลี่ยนแปลงของคำศัพท์และเสียงวรรณยุกต์ในภาษาไทยลื้อ จังหวัดเชียงรายตามกลุ่มอายุ และตามความสะดวกของการคมนาคม. https://archives.mfu.ac.th/database/files/original/e8fa994b3fe4f1a8b6c360bc5d7304a6.pdf
พเยาว์ เจริญฉาย. (2527). การศึกษาภาษาศาสตร์ภาคสนาม. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พัฒนชัย พัสดร. (2569). การแปรเสียงวรรณยุกต์และศัพท์ในภาษาผู้ไทบ้านถ่อนนาลับ อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พัฒนชัย พัสดร และ ศุภกิต บัวขาว. (2568). ระบบเสียงวรรณยุกต์และการแปรสัทลักษณะของวรรณยุกต์ตามกลุ่มอายุในภาษาผู้ไท อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี. ณัฐกาญจน์ นาคนวล (บรรณาธิการ), การประชุมวิชาการสาขา มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ประจำปี 2568 ระดับชาติ ครั้งที่ 9 และระดับนานาชาติ ครั้งที่ 2 : ดิจิทัลกับศิลปศาสตร์: การเปลี่ยนผ่านการศึกษาด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ในยุคปัญญาประดิษฐ์ (น. 13-30). คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลับมหิดล. https://drive.google.com/file/d/1RWt7Qqg1hR0uGqDf7lnYVTe4uVrGVF7-/view
พิณรัตน์ อัครวัฒนากุล. (2546). การเปลี่ยนแปลงวรรณยุกต์: กรณีศึกษาภาษากลุ่มลาว [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต,จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula Digital Collections. https://digiverse.chula.ac.th/Info/item/dc:55865
พิณรัตน์ อัครวัฒนากุล. (2552). คำศัพท์ที่กำลังสูญไป: ข้อสันนิษฐานเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางศัพท์ในภาษาไทถิ่นที่พูดในจังหวัดน่าน. Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences, 2(1), 25–103. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/MFUconnexion/article/view/241425/164296
พิณรัตน์ อัครวัฒนากุล. (2555). การแปรและการเปลี่ยนแปลงทางศัพท์และเสียงในภาษาไทถิ่นที่พูดในจังหวัดน่าน. ทุนพัฒนาศักยภาพในการทำงานวิจัยของอาจารย์รุ่นใหม่ สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษาและสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
เพ็ญประภา จุมมาลี. (2553). ระบบเสียงภาษาผู้ไท ตำบลถ้ำเจริญ อำเภอโซ่พิสัย จังหวัดบึงกาฬ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/4448?show=full&
มุจลินทร์ ลักษณะวงษ์. (2551). การศึกษาการเปรียบเทียบคำศัพท์ภาษาไทถิ่นในจังหวัดสกลนคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/4417?attempt=2&&locale-attribute=th
รพีพร สิทธิ. (2549). การแปรของคำศัพท์และวรรณยุกต์ในภาษาไทยถิ่นโคราชตามรุ่นอายุและตามความสะดวกทางคมนาคม [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. OFFICE OF ACADEMIC RESOURCES. https://www.car.chula.ac.th/display7.php?bib=1780698.
รัชนีฉาย เฉยรอด และ ศุภกิต บัวขาว. (2561). การแปรการใช้ศัพท์ในภาษาไทยพวน อำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี. วารสารคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 9(1), 350-360. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/humanjubru/article/view/130678/98000.
รัตนา จันทร์เทาว์. (2566). นิเวศวิทยาภาษา [เอกสารไม่ตีพิมพ์]. คณะมนุษยศาสตร์ และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
รัตนา จันทร์เทาว์. (2568). การสัมผัสภาษาในสังคมไทย. วารสารภาษา ศาสนา และวัฒนธรรม, 14(1), 93-111. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/gshskku/article/view/283708/189627
เรืองเดช ปันเขื่อนขัติย์. (2531). ภาษาถิ่นตระกูลไทย (พร้อมทั้งตระกูลต่าง ๆ ในภาษาไทย) ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม. สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท, มหาวิทยาลัยมหิดล.
โรชินี คนหาญ. (2546). คำพื้นฐานภาษาผู้ไทย: การศึกษาตามแนวภาษาศาสตร์เชิงประวัติ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม]. Search ThaiLIS Digital Collection. https://tdc.thailis.or.th/tdc/browse.php?option=show&browse%20_type=title&titleid=58176&query=%A4%D3%BE%D7%E9%B9%B0%D2%B9%C0%D2%C9%D2%BC%D9%E9%E4%B7%C2&s_mode=any&d_field=&d_start=0000-00-00&d_end=2568-12-11&limit_lang=&limited_lang_code=&order=&order_by=&order_type=&result_id=1&maxid=1.
วิภาวี รัตนานุกูล และ จอมขวัญ สุทธินนท์. (2563). การศึกษาลักษณะการแปรของ คำศัพท์ภาษาไทยถิ่นใต้ตามปัจจัยด้านอายุในพื้นที่เทือกเขาบรรทัด จังหวัดพัทลุง. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 14(2), 25-45. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/jhusocbru/article/view/1507
วิไลวรรณ ขนิษฐานันท์. (2519). ภาษาและภาษาศาสตร์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์.
วิไลวรรณ เข้มข้น. (2565). การแปรการใช้คำศัพท์ภาษาไทยพวนตามอายุ ตำบลทุ่งโฮ้งอำเภอเมือง จังหวัดแพร่. วารสาร ศาสนา และวัฒนธรรม, 11(1), 79-100. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/gshskku/article/view/255899/173987
สมทรง บุรุษพัฒน์. (2543). ภูมิศาสตร์ภาษาถิ่น. เอกพิมพ์ไท.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2554). คำค้นหาทั่วไป. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. https://dictionary.orst.go.th/
สิทธินันท์ พลวิสุทธิ์ศักดิ์. (2567, 16 สิงหาคม). อินไซต์โลกดิจิทัลของประเทศไทยจากDigital Insights Thailand Report 2024. Content Shifu. https://contentshifu.com/blog/digital-insights-thailand/.
สุทธิดา จันทร์ดวง. (2560). การแปรการใช้ศัพท์ของคนสามระดับอายุในภาษาผู้ไทกระป๋องประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. วิทยานิพนธ์ออนไลน์ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศิลปากร. http://ithesisir.su.ac.th/dspace/bitstream/123456789/1197/1/56202801.pdf
สุวัฒนา เลี่ยมประวัติ. (2556). การแปรการใช้ศัพท์ของคนสามระดับอายุในภาษาไทยดำ อำเภอเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 33(1), 149-173. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/sujthai/article/view/8060/8280
สุวัฒนา เลี่ยมประวัติ. (2560). การแปรการใช้ศัพท์ในภาษาไทยดำของคนสามระดับอายุ. วารสารศิลปศาสตร์, 17(1), 55-83. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/liberalarts/article/view/90731/71776.
สุวิไล เปรมศรีรัตน์. (2549). สถานการณ์ทางภาษาในสังคมไทยกับความหลากหลายทางชาติพันธุ์. วารสารภาษาและวัฒนธรรม, 25(2), 5-17. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JLC/article/view/22287/19129
สุวิไล เปรมศรีรัตน์, สุจริตลักษณ์ ดีผดุง, อภิญญา บัวสรวง, โสภนา ศรีจำปา, อมรทวีศักดิ์, เอกพงศ์ สุวรรณเกษร์, อิสระ ชูศรี, มยุรี ถาวรพัฒน์, และ ประภาศรี ดำสอาด. (2547). แผนที่ภาษาของกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ในประเทศไทย. โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2556). ภาษาศาสตร์สังคม (พิมพ์ครั้งที่ 5). https://www.arts.chula.ac.th/~ling/contents/File/SocioLing.pdf
อิสรีย์ สว่างดี และ ทัศนาลัย บูรพาชีพ. (2558). การวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของคำศัพท์ การประกอบอาหารไทยถิ่นเหนือของคนสามระดับอายุในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารคณะมนุษยศาสตร์, 22(1), 99-177. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/abc/article/view/52010/43092.
Thomason, S. G. (2001). Language contact: An introduction. Edinburgh University Press. https://digitallibrary.tsu.ge/book/2022/Jul/books/Thomason_Language_Contact_an_Introduction.pdf
Trudgill, P. (1986). Dialects in contact. Basil Blackwell. https://ia903202.us.archive.org/28/items/DialectsInContact/Dialects%20in%20Contact_text.pdf
