ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเข้าสู่แรงงานรับจ้างตัดอ้อยของผู้หญิง บ้านดอนสระคำ อำเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

                การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเป็นแรงงานรับจ้างตัดอ้อยของผู้หญิงและเพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงบทบาทและสถานภาพในครอบครัวของแรงงานรับจ้างตัดอ้อยหญิง ในหมู่บ้านดอนสระคำ อำเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 8 คน โดยการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วม

                ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเป็นแรงงานรับจ้างตัดอ้อยของผู้หญิงเกิดจากปัจจัยผลักดันจากพื้นที่ต้นทาง ได้แก่ การมีรายได้น้อย ครอบครัวมีภาระหนี้สิน การว่างงานหลังฤดูเก็บเกี่ยวผลผลิตข้าว การมีขนาดของครอบครัวที่ใหญ่ มีเครือข่ายทางสังคมของแรงงาน มีค่านิยมการย้ายถิ่นตามฤดูกาล ส่วนปัจจัยดึงดูดจากพื้นที่ปลายทาง พบว่า แรงงานมีรายได้และสวัสดิการที่ดี และยังเป็นโอกาสในการทำงานของผู้หญิง สำหรับปัจจัยที่อยู่ระหว่างพื้นที่ต้นทางและพื้นที่ปลายทางคือ การได้รับการสนับสนุนของครอบครัว การมีค่าใช้จ่ายต่ำ มีระยะเวลาและขั้นตอนในการย้ายถิ่นไปทำงานที่ไม่มากจนเกินไป และปัจจัยส่วนบุคคล ทั้งอายุ ระดับการศึกษา สถานภาพโสด สมรส และหย่าร้างที่เป็นปัจจัยทำให้ผู้หญิงมีการเคลื่อนย้ายถิ่นไปเป็นแรงงานรับจ้างได้

               การเป็นแรงงานรับจ้างตัดอ้อยทำให้ผู้หญิงมีบทบาทใหม่ในครอบครัว ได้แก่ บทบาทการหารายได้เลี้ยงครอบครัว การตัดสินใจในเรื่องสำคัญของครอบครัว การสร้างโอกาสทางการศึกษาของบุตรหลาน และการสร้างสภาพชีวิตความเป็นอยู่ของครอบครัว ส่วนสถานภาพของผู้หญิงในครัวเรือนก็เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น คือ ได้รับการยอมรับจากคนในครอบครัวมากขึ้นโดยเฉพาะการตัดสินใจในเรื่องสำคัญที่มีความเสมอภาคและเท่าเทียมกัน ได้รับการชื่นชมยกย่องจากคนในครอบครัวเมื่อทำให้ครอบครัวมีรายได้และมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น