ชนิดของสมาสสันสกฤตที่ปรากฏในภาษาไทย

Main Article Content

จิตตาภา สารพัดนึก ไชยปัญญา

บทคัดย่อ

บทความเรื่องชนิดของสมาสสันสกฤตที่ปรากฏในภาษาไทย มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอชนิดของสมาสสันสกฤตที่ปรากฏในภาษาไทย โดยใช้เกณฑ์การสมาสของภาษาสันสกฤตในการพิจารณาคำสมาสในภาษาไทย ซึ่งสามารถสรุปได้ว่าสมาสสันสกฤตที่ปรากฏในภาษาไทยมี 6 ชนิด ได้แก่ ตัตปุรุษสมาส กรรมธารยสมาส พหุวรีหิสมาส ทวิคุสมาส ทวันทวสมาส และ อัพยยีภาวสมาส นอกจากนี้ยังพบสมาสย่อยของตัตปุรุษสมาส 3 ชนิด คือ วิภักติตัตปุรุษสมาส นัญตัตปุรุษสมาส และอุปปทสมาส สมาสย่อยของกรรมธารยสมาส 4 ชนิด ได้แก่ วิเศษณปูรวปทสมาส วิเศษยปูรวปทสมาส อุปมาโนตตรปทสมาส และอวธารณาปูรวปทสมาส และพบสมาสย่อยของอัพยยีภาวสมาส 1 ชนิด คือ อัพยยปูรวปทสมาส ชนิดของสมาสสันสกฤตเหล่านี้แสดงให้เห็นว่า ภาษาสันสกฤตมีอิทธิพลต่อภาษาไทยไม่ใช่มีแต่เพียงด้านคำ ด้านอักขรวิธี หรืออิทธิพลด้านสำนวนภาษาและการผูกประโยคเท่านั้น แต่การสร้างคำโดยเฉพาะการสร้างคำโดยวิธีสมาสก็เป็นอิทธิพลที่ภาษาสันสกฤตมีต่อภาษาไทยเช่นกัน

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

จันจิรา เซี่ยงฉิน. (2550). คำสมาสในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, คณะมนุษยศาสตร์, มหาวิทยาลัยนเรศวร.

จิตตาภา สารพัดนึก ไชยปัญญา. (2559). การอธิบายเรื่อง “สมาส” ในตําราไวยากรณ์ไทย. ใน การประชุมวิชาการเวทีวิจัยมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ครั้งที่ 10 “เอกภาพและความหลากหลายใน มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์” (หน้า 160-176). ชลบุรี: คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.

จำลอง สารพัดนึก. (2517). อิทธิพลของสันสกฤตอันมีต่อภาษาไทย: งานวิจัย. กรุงเทพฯ: คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.

จำลอง สารพัดนึก. (2542). สังเขปไวยากรณ์สันสกฤต. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาสาโรจน์ บัวพันธุ์งาม. (2552). การวิเคราะห์คำสมาสในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. ปริญญานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

วัลยา ช้างขวัญยืน และคณะ. (2553). บรรทัดฐานภาษาไทย เล่ม 2: คำ การสร้างคำและการยืมคำ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สถาบันภาษาไทย สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษาสำนักงาน คณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

อภิชาญ ปานเจริญ. (2556). ภาษาสันสกฤต 2. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

Vidyasagar, K. L. V., Sastry Pandit, L., & Sastri, A. (1984). Sabda manjari. India: J. C. Sachdev at Navabharat Offset Works.