บทบาทของหมอดูที่ส่งเสริมศรัทธาของพุทธศาสนิกชน

Main Article Content

ธันย์ธวิมนท์ เณรจาที
ชมพูนุช ช้างเจริญ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้นี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับหมอดู 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมของหมอดูที่ส่งเสริมศรัทธาของพุทธศาสนิกชน 3) เพื่อนำเสนอบทบาทของหมอดูที่ส่งเสริมศรัทธาของพุทธศาสนิกชน โดยงานวิจัยนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพเอกสาร โดยศึกษาข้อมูลจากเอกสารปฐมภูมิ ได้แก่ คัมภีร์พระไตรปิฎก และเอกสารทุติยภูมิ ได้แก่ คัมภีร์อรรถกถา ฯลฯ เอกสารตำรา และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งการสัมภาษณ์เชิงลึกจำนวน 17 รูป/คน และนำเสนอด้วยการวิเคราะห์แบบอุปนัยและเนื้อหาผลการวิจัยพบว่า หมอดูเป็นศาสตร์ที่ขาดหลักฐานเชิงประจักษ์ทางวิทยาศาสตร์ แต่ยังคงมีความสำคัญในฐานะที่พึ่งทางใจของผู้คน โดยเฉพาะกลุ่มของคนรุ่นใหม่ หมอดูที่มีจรรยาบรรณและยึดหลักธรรม เช่น สัมมาทิฏฐิ สัมมาวาจา และสัมมาอาชีวะ สามารถชี้แนะแนวทางชีวิตที่เป็นประโยชน์และมีคุณธรรมแก่ผู้มาขอคำปรึกษา ในขณะเดียวกัน การส่งเสริมศรัทธาในพระพุทธศาสนาผ่านหมอดูมุ่งเน้นการสร้างความเข้าใจในศรัทธา 4 ได้แก่ ความเชื่อในกรรม ผลของกรรม สัตว์มีกรรมเป็นของตน และการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า หมอดูที่เข้าใจหลักกรรมสามารถเปลี่ยนมุมมองของผู้ฟังจากการยึดติดกับโชคชะตา ไปสู่การตระหนักในเหตุและผลแห่งการกระทำของตน ส่งผลให้เกิดแรงผลักดันในการดำเนินชีวิตอย่างมีสติ ศีลธรรม และปัญญา หมอดูจึงมีบทบาทในฐานะครูทางธรรม ที่เสริมสร้างศรัทธาและปัญญาแก่พุทธศาสนิกชน ผ่านการพยากรณ์ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของหลักธรรมอันเป็นแนวทางสู่ ความเข้าใจที่ถูกต้อง และการปฏิบัติเพื่อความพ้นทุกข์อย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ธันย์ธวิมนท์ เณรจาที ธ. เ., & ช้างเจริญ ช. (2025). บทบาทของหมอดูที่ส่งเสริมศรัทธาของพุทธศาสนิกชน. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 9(3), 46–57. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jmb/article/view/287346
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ธาราทิพย์ ต้นชมภู. (2563). วิเคราะห์ปรากฏการณ์ความศรัทธาของคนไทยตามแนวพุทธปรัชญาเถรวาท. วิทยานิพนธ์ปริญญาศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสนาและปรัชญา บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

พระครูสุภัทรวชิรานุกูล. (2563). การประยุกต์ใช้หลักโหราศาสตร์ตามแนวพระพุทธศาสนา. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา. 11(2), 410-426.

พระสุทัศวัฒน์ จรณเมธี (หนุนสุวัฒนกุล). (2564), ศึกษาวิเคราะห์เกี่ยวกับความเชื่อของสังคมไทยตามหลักกาลามสูตร. วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พิไลรัตน์ รุจิวณิชย์กุล. (2524). การศึกษาปัญหาสุขภาพจิตของผู้มารับบริการจากหมอดู: ศึกษาเฉพาะกรณีผู้มารับบริการจากหมอดูของสมาคมโหราศาสตร์แห่งประเทศไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญาสังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิต คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2557). พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย. (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ: มูลนิธิมหามกุฎราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์.

วัชพร ทุมมานนท์. (2558). การประยุกต์หลักพุทธสันติวิธีในการพยากรณ์ของนักโหราศาสตร์ไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสันติศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สรชัย ศรีนิศานต์สกุล. (2563). อิทธิพลของโหราศาสตร์ในสังคมและการเมืองไทย. คณะรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์: มหาวิทยาลัยบูรพา.

อาร์นี โคแซด. (2567). Buddhism 101 พระพุทธศาสนา 101. แปลโดย ชลลดา ไพบูลย์สิน. กรุงเทพฯ: แอร์โรว์.