แนวคิดเรื่องนรกในคัมภีร์ครุฑปุราณะ

Main Article Content

ภัทรวดี เจียระนันท์
วุฒิพงษ์ ถวิลสมบัติ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่อง “แนวคิดเรื่องนรกในคัมภีร์ครุฑปุราณะ” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องนรกตามที่ปรากฏในคัมภีร์ครุฑปุราณะ โดยมุ่งวิเคราะห์ลักษณะของนรก สาเหตุของบาป และรูปแบบการลงโทษตามกฎแห่งกรรม การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเอกสารจากคัมภีร์สันสกฤต The Garuḍa Mahāpurāṇam ตอนธรรมะ เปรตกาณฑะ อัธยายที่ 3–49 และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์  ผลการวิจัยพบว่า คัมภีร์ครุฑปุราณะนำเสนอแนวคิดเรื่องนรกอย่างเป็นระบบ ผ่านการอธิบายการเดินทางของวิญญาณหลังความตาย การพิพากษาของพระยม และการชดใช้กรรมในนรก ซึ่งแบ่งออกเป็นนรกหลัก 7 ขุม และนรกรอง 31 ขุม นรกแต่ละขุมมีบทลงโทษที่สอดคล้องกับบาปที่กระทำไว้ โดยบาปส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการละเมิดศีลธรรมและข้อปฏิบัติทางศาสนา นอกจากนี้ แนวคิดเรื่องพิธีกรรมหลังความตายยังสะท้อนบทบาทของคัมภีร์ในการบรรเทาผลกรรมและสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำกับผลแห่งกรรม แนวคิดเรื่องนรกในคัมภีร์ครุฑปุราณะจึงมิได้เป็นเพียงคำอธิบายโลกหลังความตาย หากแต่ทำหน้าที่เป็นกลไกทางศาสนาและสังคมในการปลูกฝังคุณธรรมและควบคุมพฤติกรรมมนุษย์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เจียระนันท์ ภ., & ถวิลสมบัติ ว. (2026). แนวคิดเรื่องนรกในคัมภีร์ครุฑปุราณะ. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 10(1), 58–70. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jmb/article/view/290731
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ธนพล ตายี่จัน. (2566). นรกและสวรรค์ในธรรมบรรยายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาบาลี-สันสกฤต และพุทธศาสตร์ศึกษา ภาควิชาภาษาตันออก คณะอักษรศาสตร์: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เบญจมาศ ขุนประเสริฐ. (2565). การศึกษาวิเคราะห์องค์ความรู้ด้านอายุรเวทในคัมภีร์ครุฑปุราณะ. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสันสกฤตศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

พระพรหมคุณาภรณ์.(ป.อ.ยุตฺโต). (2567). นรก-สวรรค์ในพระไตรปิฎก. กรุงเทพฯ: ธรรมสภาและสถาบันลือธรรม.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.

สานิตย์ สีนาค และ ชัยณรงค์ กลิ่นน้อย. (2566). การศึกษาวิเคราะห์คัมภีร์ลิงคปุราณะ. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 6(1), 106-119.

สุภาพร พลายเล็ก. (2557). การศึกษาเปรียบเทียบเรื่องจักรวาลวิทยาในคัมภีร์วิษณุปุราณะและไตรภูมิพระร่วง. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาษาสันสกฤต บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

อัญชลี จิตรสุคนธ์. (2524). พระยมในวรรณคดีสันสกฤต บาลีและไทย. สืบค้น 20 พฤศจิกายน 2568 จาก http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/22638

Bhat, V., & Surendran, N. (2022). The Garuda Purana, Sacred Literature – An Overview. Retrieved 18 November 2025 from file:///C:/Users/acer/Downloads/TheGarudaPurana Sacred Literature-AnOverview.pdf

Dowson, J. (1961). The Classical Dictionary of Hindu Mythology and Religion Geography History and Literature. Retrieved 18 November 2025 from https://archive.org/details/EOEJ_a-classical-dictionary-of-hindu-mythlogy-and-religion-geography-history-and-literature-john-dow.

Flood, G. (1996). An Introduction to Hinduism. Cambridge University Press.

Kumar, P. (2014). The Garuḍa Mahāpuraṇam. (Ed.). New Delhi: Eastern Book Linkers.