ปราณสมาธิ : โยคะชะลอวัย

บทคัดย่อ

โยคะคือ หนทางสู่สมาธิ เป็นศาสตร์ที่ช่วยให้มนุษย์พ้นทุกข์โดย ปตัญชลี ปราชญ์อินเดียคนแรกต้องการให้โยคะเป็นหนทางแห่งการพ้นทุกข์ การพัฒนาสติให้มีพลัง การเจริญสติเป็นเครื่องมือให้ผู้ฝึกใช้ปัญญาช่วยทำงานได้เร็วขึ้นพร้อมกับการให้ผลลัพธ์ที่ดีเยี่ยม ผู้ฝึกควรปฏิบัติตามหลักการทั้ง 5 ดังนี้ 1)เคลื่อนไหวช้าและหยุดนิ่งค้างในท่า 2) มีสติกับทุกการเคลื่อนไหว 3) ออกแรงแต่น้อย 4) ประสานลมหายใจ 5)รู้สึกดีกับตนเอง รู้เทคนิควิธีการที่ถูกต้องและเหมาะสม เป้าหมายสูงสุดของการฝึกโยคะคือ เพื่อดับอาการปรุงแต่งของจิต มีการเผยแพร่ไปยังซีกโลกตะวันตกโดยท่านปรมหังสา โยคานันทะ ด้วยการฝึกบริหารร่างกายผ่านท่าอาสนะต่างๆ การฝึกลมหายใจผ่านแนวทางปราณยามะ จนทำให้ชาวตะวันตกนิยมชมชอบ โยคะมีการพัฒนาเทคนิคและวิธีการตามยุคสมัยซึ่งมีเป้าหมายเดียวกันคือมุ่งควบคุมฝึกกายเพื่อมาควบคุมจิต เทคนิคและวิธีการทางโยคะแบ่งได้เป็น อาสนะ ปราณ พันทระและมุทรา กิริยา สมาธิ และทัศนคติ หลักการที่ควบคุมอาสนะมี 2 ประการคือ ความนิ่งและความสบาย “ปราณายามะ” คือการฝึกฝนเพื่อควบคุมกล้ามเนื้อระบบประสาทอัตโนมัติที่เกี่ยวข้องกับลมหายใจ อันจะนำไปสู่การควบคุมจังหวะการหายใจทั้งเข้าและออก ส่วนสมาธิ คือการฝึกจิต และการใช้จิตที่ฝึกแล้วให้ทำหน้าที่ของมันโดยสมบูรณ์จนถึงที่สุด เทคนิคทั้งหกประการ คือ เศาจะ ชำระล้างกายใจให้สะอาด, ตบะ ดำรงตนให้มีสภาพดีอยู่เสมอ, สวาธยายะ หมั่นพัฒนาตนเอง,อหิงสา รอบคอบและใส่ใจต่อผู้อื่น, อัสเตยะ ไม่โลภของผู้อื่น, และอปริครหะ รู้จักแบ่งปัน เทคนิคทั้งหกประการ สามารถย่อเหลือเพียง 2 ประการคือ นิยมะ หลักปฏิบัติต่อตนเอง และยมะ ข้อควรปฏิบัติต่อชุมชนและสังคม การบูรณาการศาสตร์โยคะกับกีฬาบำบัดใช้เทคนิค “กายเคลื่อนไหว ใจมีสติระลึกรู้ตาม” เป็นการทำการฝึกแต่น้อยแต่ได้ผลมากเพื่อให้กล้ามเนื้อและกระดูกแกนกลางลำตัวแข็งแรง กายประสานใจทุกลมหายใจในทุกการเคลื่อนไหวด้วยสตินำให้เกิดความสุข เบาใจ เบากายและชะลอวัย