รูปแบบการแพทย์แผนไทยโดยมีวัดเป็นศูนย์กลาง

Main Article Content

นายสมเจษฎ์ อินทกาญจน์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องการทำให้วัดมีบทบาทเป็นศูนย์กลางทางการแพทย์แผนไทย เนื่องจากพระพุทธศาสนาเปรียบได้เป็นรากแก้วของการแพทย์แผนไทยมีความเกี่ยวข้องกันอย่างแนบแน่นแทบจะเป็นเนื้อเดียวกัน สถานพยาบาลที่ใช้ดูแลรักษาพยาบาลก็พบเห็นได้ในบริเวณวัด ซึ่งก็พบเห็นสืบเนื่องจนปัจจุบัน เราก็ยังคงพบเห็นสถานพยาบาลในวัดหรือการทำกิจกรรมทางการแพทย์ในวัดต่างๆ ซึ่งมีกันอย่างแพร่หลาย ดังนั้นแล้วการสนับสนุนวัดซึ่งเป็นศูนย์กลางของสังคมให้ทำบทบาทด้านการศึกษาสงเคราะห์และการสาธารณะสงเคราะห์จึงเป็นสิ่งเหมาะสม กำหนดเป้าหมายอย่างชัดเจนให้วัดได้เป็นศูนย์กลางด้านการแพทย์แผนไทย เพื่อจะได้ช่วยเหลือและสร้างความเข้มแข็งให้กับสังคมด้านสาธารณสุขโดยใช้การแพทย์แผนไทยเป็นเครื่องมือในการดำเนินการรวมถึงการเปิดให้มีสถานศึกษาเกี่ยวกับการแพทย์แผนไทยภายในวัด ซึ่งจะส่งทำให้ระบบสาธารณสุขโดยรวมของไทยเข้มแข็งขึ้น และยังประโยชน์ต่อระบบสาธารณสุขชุมชนให้เข้มแข็งขึ้นอีกด้วยและที่สำคัญการมีการศึกษาการแพทย์แผนไทยในวัดก็เป็นการสืบทอดภูมิปัญญาไทยและต่อยอดความรู้การแพทย์แผนไทยได้อีกด้วย

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อินทกาญจน์ น. (2026). รูปแบบการแพทย์แผนไทยโดยมีวัดเป็นศูนย์กลาง. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 10(1), 10–21. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jmb/article/view/292550
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมศาสนา, สถิติจำนวนศาสนสถาน (วัด) ในศาสนาพุทธ, สืบค้น ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๙ จาก https://data.go.th/dataset /dra_04_01

เกศินี ลิ่มบุญสืบสาย. (๒๕๔๕). การศึกษาวิเคราะห์บทบาทของหมอชีวกโกมารภัจที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา.วิทยานิพนธ์พุทธศาสตร์มหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์. (๒๕๑๓). ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔. กรุงเทพ : สำนักนายกรัฐมนตรี.

คณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สืบค้น ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๙ จาก https://regphil.mcu.ac.th/?p=8831

จันทรา บริกส์ และ พระมหาจีรวัฒน์ กนฺตวณฺโณ. (๒๕๖๕). การวิเคราะห์แนวคิดเรื่องแพทยศาสตร์ในพระไตรปิฎก. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร. ๕(๓), ๒๐๗.

ชะเอม คล้ายเกิง. (๒๕๒๘). ศิลาจารึก จารึกพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗. กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร

ซิสค์, เค็นเน็ท จี. (๒๕๕๒). ลัทธินักพรคและการเยียวยาในอินเดียโบราณ : ระบบการแพทย์ในพุทธอาราม. แปลโดย ธีรเดช อุทัยวิทยารัตน์. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพมหานคร : มูลนิธิโกมล คีมทอง.

ติปิฏกาจารย์เสวียนจั้งแห่งราชวงศ์ถัง. (๒๕๖๔). ไภษัชยคุรุไวฑุรยประภาสยปูรวปณิธานสูตร. แปลโดย เกวลี เพชราทิพย์ กนกพร นุ่มทอง. กรุงเทพฯ : ศูนย์การแปลคัมภีร์พุทธศาสตร์ไทย-จีน มูลนิธิพุทธรังสี

เทศบาลตำบลหน้าพระลาน. สืบค้นวันที่ ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๙ จาก https://naphralan.go.th/วัดถ้ำกระบอก

บุษบา ประภาสพงศ์ และคนอื่นๆ. (๒๕๖๑). แพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ : ภูมิปัญญาทางการแพทย์และมรดกทางวรรณกรรมของชาติ. พิมพ์ครั้งที่ ๕. กรุงเทพฯ : สถาบันภาษาไทย สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.

โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สืบค้น ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๙ จาก

https://84000.org/tipitaka/read/m_siri.php?B=35&siri=34#refer

พระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (๒๕๕๗). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย.พิมพ์ครั้งที่ ๓๙. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาดาวสยาม วชิรปัญโญ. (๒๕๖๔). พระพุทธศาสนาในพม่า. ขอนแก่น : โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา.

พระราชวรมนุ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (๒๕๓๐). บทบาทของพระสงฆ์ในสังคมไทยปัจจุบัน. กรุงเทพ : โรงพิมพ์การศาสนา.

มติชน. สืบค้น ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๙ จาก https://www.matichon.co.th/publicize/news_4421411)

ราชบัณฑิตยสถาน. (๒๕๓๘). สีมา ใน พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕. พิมพ์ครั้งที่ ๕. (หน้า ๘๔๑). กรุงเทพฯ : อักษรเจริญทัศน์ อจท..

วัดคำประมง. สืบค้น ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๙ จาก https://www.khampramong.org/index.php?option=com_content&view=article&id=1&Itemid=101

วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ราชวรมหาวิหาร. สืบค้นวันที่ ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๙ จาก https://www.watpho.com/th/massage-school

วัชรชัย วิวัฒน์คุณากร. (๒๕๖๔). ศาสนาผีในรัฐไทย. วารสารวิชาการไทยวิจัยและการจัดการ. ๒(๒), ๗๐ - ๗๕

วินัย พงศ์ศรีเพียรและวีรวัลย์ งามสันติกุล บรรณาธิการ. (๒๕๔๙) พระพุทธศาสนากับสังคมไทย. กรุงเทพ : ห้างหุ้นส่วนจำกัด สามลดา.

วุฒิพงศ์ ถวิลสมบัติ. (๒๕๖๔). การศึกษาวิเคราะห์องค์ความรู้ด้านอายุรเวทในคัมภีร์อัษฎางคหฤทยะ ศึกษาเฉพาะสูตรสถานะ. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยศิลปากร.