หลักคำสอนของศาสนาพุทธ-อิสลามเพื่อส่งเสริมศาสร์ของพระราชา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอหลักคำสอนศาสนาพุทธและอิสลามเป็นแนวคิดช่วยส่งเสริมศาสตร์ของพระราชา (ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง) ซึ่งเป็นแนวทางการพัฒนาที่ยึดหลักความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคุ้มกันในตัว และการใช้ความรู้ควบคู่คุณธรรมในการดำเนินชีวิต การศึกษาครั้งนี้อาศัยการวิเคราะห์เนื้อหาทางพุทธธรรมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อัลกุรฺอานและอัล-หะดีษ ตลอดจนเอกสารวิชาการเกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียง วัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบและประยุกต์การใช้ปฏิบัติระหว่างหลักคำสอนในศาสนาพุทธ-อิสลามกับแนวคิดศาสตร์ของพระราชาในเรื่องปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงดังกล่าว ผลการศึกษา พบว่า หลักคำสอนสำคัญในศาสนาพุทธและศาสนาอิสลาม 7 หลักคำสอน เพื่อส่งเสริมศาสตร์ของพระราชา (ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง) ได้แก่ หลักคำสอนในศาสนาพุทธ 3 หลักธรรม คือ 1) สังคหวัตถุ 4 2) ขันติและโสรัจจะ และ 3) หลักปัญญา 3 ระดับ และคำสอนทางศาสนาอิสลาม 4 คำสอน เพื่อส่งเสริมศาสตร์ของพระราชา คือ 1) หลักการศรัทธา (อัลอีมาน) 6 ประการ 2) หลักการปฎิบัติ (อัลอิสลาม) 5 ประการ 3) จริยธรรมที่เป็นข้อควรเว้นทางกาย วาจา และใจ และ 4) จริยธรรมของดุอาอ์ ข้าแด่อัลลอฮ์ ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองจากความยากจน ความประพฤติทราม และการยังชีพที่คับแคบ โดยหลักธรรมคำสอนศาสนาพุทธ-อิสลามทั้ง 7 ประการเหล่านี้ที่มีความสำคัญและสอดคล้องกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง สามารถนำมาประยุกต์ใช้เพื่อส่งเสริมการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้อย่างมีประสิทธิภาพทั้งในระดับปัจเจกบุคคล-ครอบครัว ชุมชน สังคมพหุวัฒนธรรม และประเทศชาติ โดยบูรณการทั้งสังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม เทคโนโลยีสารสนเทศและปัญญาประดิษฐ์ (AI) ให้คนอยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสุข ชีวิตมั่นคง สังคมยั่งยืนไปสู่เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
- ข้อความใดๆ ที่ปรากฎในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
กรมการศาสนา. (2554). ความรู้ศาสนาเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม. https://pubhtml5.com/wrfu/bsal/ความรู้ศาสนาเบื้องต้น/4
กรมการศาสนา. (2561). ศาสนาในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม.
ชูสิทธิ์ ชูชาติ. (2563). ศาสตร์พระราชาในเอกสารทางวิชาการสืบสานศาสตร์พระราชา ฉบับที่ 6 ศูนย์ศึกษาศาสตร์พระราชาเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่. เชียงใหม่: วนิดาการพิมพ์.
พระครูสุชาติกาญจนวงศ์ (ชานนท์ จาครโต). (2559). การประยุกต์หลักขันติธรรมเพื่อการเสริมสร้างสังคมสันติสุข. วารสารมจรพุทธปัญญาปริทรรศน์. 1(1): 9-18.
พระธนัช วิริโย (รุ่งโรจน์) และพระปลัดธนเดช สมจิตฺโต (สมบัติมา). (2568). พุทธวิถีการอยู่ร่วมกันเพื่อสังคมสันติสุข. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 9(1), 160–172. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jmb/ article/view/282456/188698
พระณัฐธัญ ธมฺมทินโน และพระมหาดาวสยาม วชิรปญฺโญ. (2564). การส่งเสริมการพัฒนาเกษตรทฤษฎีใหม่ของศาสตร์พระราชาด้วยหลักสังคหวัตถุ 4. วารสารปัญญาปณิธาน, 6(1), 29-40. https://so05.tci-thaijo.org/ index.php/PPJ/article/view/248661/170345
พระภูวดล จนฺทสาโร (ปานนุ้ย) และพระเมธีวชิราภิรัตน์. การพัฒนาคุณภาพชีวิตด้วยหลักปัญญา 3 ของประชาชนในเขตอำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(12): 53-63.
พระปลัดณรงค์ศักดิ์ วิสุทฺธิเมธี และสุขี มากมูลดี. (2562). สังคหวัตถุองค์ธรรมแห่งการสังคมสงเคราะห์. วารสารพุทธมัคค์ ศูนย์วิจัยธรรมศึกษา สำนักเรียนวัดอาวุธวิกสิตาราม, 4(2):10-19.
ภูสิทธ์ ภูคำชะโนด. (2565). บทที่ 5 ศาสตร์พระราชา. ใน รายวิชาวิศวกรสังคม. กรุงเทพฯ: สำนักวิชาการศึกษาทั่วไปและนวัตกรรมการเรียนรู้อิเล็กทรอนิกส์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2568). พระไตรปิฎกแปลไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย 45 เล่ม. https://84000.org/tipitaka/download/mcu/
มัสลัน มาหะมะ. (2558ก). หลักการอิห์ซานและผลต่อวิถีชีวิต. https://www.islammore.com/main/content. php?page=sub&category=4&id=917
มัสลัน มาหะมะ. (2558ข). หลักนิติศาสตร์อิสลาม. https://www.islammore.com/view/1030
มูลนิธิชัยพัฒนา. (2560ก). จุดเริ่มต้นแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง. https://www.chaipat.or.th/publication/publish-document/sufficiency-economy.html
มูลนิธิชัยพัฒนา. (2560ข). ทฤษฏีใหม่ขั้นก้าวหน้า. กรุงเทพฯ: มูลนิธิชัยพัฒนา.
มูลนิธิอิสลาม. (2558ก). การเตรียมความพร้อม. https://www.islammore.com/view/6023
มูลนิธิอิสลาม. (2558ข). ห้ามฟุ่มเฟือยสุรุ่ยสุร่าย. https://www.islammore.com/view/1684
มูฮัมหมัด เนสะและ. (2563). เอกสารประกอบการสอน วิชาศาสนาเปรียบเทียบ. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน.
วิศรุต เลาะวิถี. (2562). คําสอนอิสลามกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. ศิลปศาสตร์มหาวิทยาลัยรังสิต, 14(2):127-142.
ศรุต นาควัชระ. (2560). หลักการพื้นฐานของคุณธรรมและจริยธรรม. กรุงเทพฯ: ศูนย์ยวพัฒน์ มูลนิธิรัฐบุรุษ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต), พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต) และพระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2564). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 43). https://84000.org/tipitaka/dic/ d_seek.php?text=%CA%D1%A7%A4%CB%C7%D1%B5%B6%D8&original=1
หทัยรัตน์ ทับพร. 2560. ศาสตร์พระราชา ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง : ภูมิปัญญาแห่งแผ่นดินไทย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 11(1):65-79.
อิมามอะห์หมัด และอิมามอบูดาวู๊ด. (2558). ห้ามฟุ่มเฟือยสุรุ่ยสุร่าย. https://www.islammore.com/view/1684
อาลี เสือสมิง. (2553, มิถุนายน 14). เศรษฐกิจพอเพียงกับหลักการอิสลาม. https://alisuasaming.org/main/ economic-islam/
