หลักคำสอนของศาสนาพุทธ-อิสลามเพื่อส่งเสริมศาสตร์ของพระราชา

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอหลักคำสอนศาสนาพุทธและอิสลามเป็นแนวคิดช่วยส่งเสริมศาสตร์ของพระราชา (ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง) ซึ่งเป็นแนวทางการพัฒนาที่ยึดหลักความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคุ้มกันในตัว และการใช้ความรู้ควบคู่คุณธรรมในการดำเนินชีวิต การศึกษาครั้งนี้ี้ใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารทางพุทธธรรมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อัลกุรฺอานและอัล-หะดีษ ตลอดจนเอกสารวิชาการเกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียง โดยทำการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาแล้วนำเสนอเชิงพรรณนา พบว่า หลักคำสอนสำคัญในศาสนาพุทธและศาสนาอิสลาม 7 หลักคำสอน เพื่อส่งเสริมศาสตร์ของพระราชา (ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง) ได้แก่ หลักคำสอนในศาสนาพุทธ 3 หลักธรรม คือ 1) สังคหวัตถุ 4 2) ขันติและโสรัจจะ และ 3) หลักปัญญา 3 ระดับ และคำสอนทางศาสนาอิสลาม 4 คำสอน เพื่อส่งเสริมศาสตร์ของพระราชา คือ 1) หลักการศรัทธา (อัลอีมาน) 6 ประการ 2) หลักการปฎิบัติ (อัลอิสลาม) 5 ประการ 3) จริยธรรมที่เป็นข้อควรเว้นทางกาย วาจา และใจ และ 4) จริยธรรมของดุอาอ์ ข้าแด่อัลลอฮ์ ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองจากความยากจน ความประพฤติทราม และการยังชีพที่คับแคบ โดยหลักธรรมคำสอนศาสนาพุทธ-อิสลามทั้ง 7 ประการเหล่านี้ที่มีความสำคัญและสอดคล้องกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง สามารถนำมาประยุกต์ใช้เพื่อส่งเสริมการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้อย่างมีประสิทธิภาพทั้งในระดับปัจเจกบุคคล-ครอบครัว ชุมชน สังคมพหุวัฒนธรรม และประเทศชาติ โดยบูรณการทั้งสังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม เทคโนโลยีสารสนเทศและปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ใช้ในการเผยแพร่คำสอนผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัลและการปฏิบัติธรรมทางออนไลน์ให้แก่บุคคล-ครอบครัวอย่างกว้างขวางและมีประสิทธิภาพ ช่วยให้ผู้คนสามารถเข้าถึงหลักธรรมคำสอนได้สะดวกมากขึ้น เพื่อสร้างความสมดุลระหว่างการพัฒนาเทคโนโลยีในยุคดิจิทัลและการสร้างภูมิคุ้มกันไม่ตกเป็นเครื่องมือของสแกมเมอร์ ซึ่งต้องดำเนินการด้วยสติปัญญา ความรอบคอบ และความยึดมั่นในหลักธรรมคำสอนและหลักเหตุผล จึงทำให้คนอยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสุข ชีวิตมั่นคง สังคมยั่งยืนไปสู่เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยมีการประยุกต์เชิงปฏิบัติได้ 12 ประการ