ภาวะผู้นำตามหลักพุทธธรรมกับการบริหารสถานศึกษายุคใหม่

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีจุดมุ่งหมายที่จะนำเสนอการใช้หลักพุทธธรรมมาใช้ในการบริหารสถานศึกษายุคใหม่ เพื่อให้สถานศึกษาได้ผู้บริหารที่มีภาวะผู้นำที่ดี ในการพัฒนาการศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษาเป็นบุคลากรที่สำคัญและจำเป็นต้องมีองค์ความรู้เกี่ยวกับการบริหารงานด้านการศึกษาเพื่อให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 และต้องมีคุณธรรม จริยธรรมในการบริหารการศึกษา ซึ่งยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561 – 2580 ได้กำหนดให้บุคลากรภาครัฐเป็นคนดี เก่ง ยึดหลักคุณธรรม จริยธรรม มีจิตสำนึก มีความสามารถสูง มุ่งมั่นและเป็นมืออาชีพ โดยเฉพาะในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของสังคมโลกปัจจุบัน อันมีสาเหตุมาจากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีดิจิทัล การไหลเวียนของข้อมูลข่าวสาร และกระแสโลกาภิวัตน์ การบริหารสถานศึกษาจึงมิได้เป็นเพียงการจัดการองค์กรให้บรรลุเป้าหมายเชิงประสิทธิภาพ แต่ต้องมุ่งเน้นการพัฒนามนุษย์อย่างรอบด้าน ทั้งด้านสติปัญญา คุณธรรม จริยธรรม การนำหลักการบริหารสถานศึกษายุคใหม่บูรณาการกับหลักพุทธธรรม ได้แก่ พรหมวิหาร 4 อิทธิบาท 4 และสัปปุริสธรรม 7 สามารถเสริมสร้างคุณลักษณะของผู้นำในการบริหารสถานศึกษาให้มีความความเมตตา มีเหตุผลในการตัดสินใจ มีความเพียรพยายามในการปฏิบัติงาน และมีความรับผิดชอบต่อสังคม อันจะส่งผลให้เกิดบรรยากาศการทำงานที่ดี เกิดความร่วมมือ ความไว้วางใจและการมีส่วนร่วมของบุคลากรในองค์กร การบูรณาการหลักพุทธธรรมเข้ากับการบริหารสถานศึกษายุคใหม่ จึงเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาผู้บริหารให้มีภาวะผู้นำเชิงคุณธรรม สามารถบริหารจัดการองค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพ ควบคู่กับการสร้างคุณค่าเชิงจริยธรรม ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาองค์กรทางการศึกษาอย่างยั่งยืนในระยะยาว