เกณฑ์วินิจฉัยว่าด้วยการต้องอาบัติในปฐมปาราชิกสิกขาบทตามคัมภีร์พระวินัยปิฎก

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์และสังเคราะห์เกณฑ์วินิจฉัยการต้องอาบัติในปฐมปาราชิกสิกขาบทตามพระวินัยปิฎก เนื่องจากแม้ปฐมปาราชิกจะเป็นสิกขาบทสาคัญสูงสุดในพระพุทธศาสนา แต่ยังปรากฏประเด็นที่ต้องอาศัยการตีความเกี่ยวกับองค์ประกอบแห่งความผิด โดยเฉพาะเรื่องเจตนา ความยินดี และสภาพของวัตถุแห่งการเสพเมถุนธรรม โดยศึกษาด้วยวิธีการรวบรวมข้อมูลปฐมภูมิอ้างอิงจากข้อความในพระไตรปิฎกปาราชิกกัณฑ์และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง แล้วจึงนำมาสังเคราะห์ ซึ่งเมื่อศึกษาเพิ่มเติมอกเหนือจากอาบัติปาริกเหล่านั้น สามารถวิเคราะห์อาการแห่งความยินดีในอาการเสพเมถุนธรรม ความยินดีใน 4 ขั้นตอน ได้แก่ ยินดีขณะสอดอวัยวะเพศเข้าไป ยินดีขณะอวัยวะเพศเข้าไปแล้ว ยินดีขณะอวัยวะเพศหยุดอยู่ และยินดีขณะถอนอวัยวะเพศออก กับวัตถุ คือ หญิง อมนุษย์ผู้หญิง สัตว์ดิรัจฉานตัวเมีย อุภโตพยัญชนกที่เป็นมนุษย์ อุภโตพยัญชนกที่เป็นอมนุษย์ อุภโตพยัญชนกที่เป็นสัตว์ดิรัจฉาน บัณเฑาะก์ที่เป็นมนุษย์ บัณเฑาะก์ที่เป็นอมนุษย์ บัณเฑาะก์ที่เป็นสัตว์ดิรัจฉาน มนุษย์ผู้ชาย อมนุษย์ผู้ชาย สัตว์ดิรัจฉานตัวผู้ ทาง วัจจมรรค (ทวารหนัก) ปัสสาวมรรค (ทวารเบา) และมุขมรรค (ทวารปาก) ผลการศึกษาสามารถสังเคราะห์เป็นเกณฑ์วินิจฉัยการต้องอาบัติในปฐมปาราชิกสิกขาบท 4 มิติ ได้แก่ เจตนา ความยินดี การกระทำ และสภาพของวัตถุ ซึ่งสามารถใช้เป็นกรอบในการศึกษาพระวินัยเชิงวิเคราะห์ต่อไป