ศึกษาธรรมที่เป็นเหตุให้อุบาสิกาเกิดในนรกและสวรรค์ในอุปาสิกาสูตร

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาธรรมที่เป็นเหตุให้อุบาสิกาเกิดในนรกและสวรรค์ในอุปาสิกาสูตร ซึ่งเป็นการศึกษาหลักธรรมที่เป็นเหตุแห่งการนำไปเกิดในทุคติและสุคติของอุบาสิกาตามที่ปรากฏในพระไตรปิฎก ผลการศึกษาพบว่า ในทางพระพุทธศาสนานั้นได้อธิบายถึงเหตุแห่งการเกิดในนรกและสวรรค์ว่าเป็นผลสืบเนื่องมาจากการกระทำทางด้านกาย วาจา และใจ ซึ่งอุบาสิกาที่ประพฤติผิดศีล มีความเห็นผิด ขาดศรัทธา และประกอบด้วยอกุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ คือ การฆ่าสัตว์ การลักทรัพย์ ประพฤติผิดในกาม เป็นต้น ย่อมมีผลที่ไปสู่นรก ส่วนอุบาสิกาที่ตั้งมั่นในพระรัตนตรัย สมบูรณ์ด้วยศีล มีจิตใจที่เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ มีความเห็นที่ถูกต้องประพฤติในธรรม และเจริญกุศลกรรมอย่างสม่ำเสมอและประกอบด้วยกุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ คือ การไม่ฆ่าสัตว์ การไม่ลักทรัพย์ การไม่ประพฤติผิดในกาม เป็นต้น ย่อมเป็นเหตุให้เข้าถึงสุคติภูมิหรือสวรรค์ ทั้งนี้ อุปาสิกาสูตรนั้นมิได้มุ่งเพียงแต่การอธิบายเรื่องผลแห่งกรรมหลังจากความตายเท่านั้น แต่ยังเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงหลักจริยธรรมสำหรับในการดำเนินชีวิตของอุบาสิกาในสังคมของพระพุทธศาสนาอีกด้วย ซึ่งหลักธรรมในอุปาสิกาสูตรนั้นได้มีความสัมพันธ์ที่เกี่ยวกับหลักแห่งกรรม กล่าวคือ เป็นการกระทำที่ประกอบด้วยเจตนาที่เป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดภพภูมิในอนาคต ซึ่งการสั่งสมกุศลกรรมย่อมนำไปสู่ความเจริญทั้งในปัจจุบันและสัมปรายภพ ในขณะที่อกุศลกรรมเป็นเหตุปัจจัยแห่งความเสื่อมและทุกข์ ย่อมนำไปสู่ความไม่เจริญ ซึ่งในอุปาสิกาสูตรนั้นเป็นหลักธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของศีลธรรม ความศรัทธา และการกระทำที่ประกอบด้วยเจตนาอันถูกต้อง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่สามารถกำหนดวิถีชีวิตและผลแห่งกรรมของอุบาสิกา ทั้งในโลกปัจจุบันและโลกหน้า ซึ่งเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงหลักธรรมคำสอนที่สำคัญของพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวกับความรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเองได้อย่างชัดเจน