วิกฤตการณ์ทางการเมืองในภาวะสงครามชายแดนไทย-กัมพูชา พ.ศ.2568
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการฉบับนี้มุ่งศึกษาวิเคราะห์พลวัตของวิกฤตการณ์ทางการเมืองไทยภายใต้บริบทความขัดแย้งทางทหารบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชาในปี พ.ศ.2568 โดยมุ่งเน้นไปที่การสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างสภาวะสงครามกับการสั่นคลอนของเสถียรภาพรัฐบาล ผลการศึกษาพบว่า การปะทะกันทางอาวุธมิได้เป็นเพียงปัญหาด้านความมั่นคงในมิติทางทหารเท่านั้น แต่ยังถูกนำมาเป็นเครื่องมือทางการเมืองเพื่อสร้างความชอบธรรมและทำลายคู่ขนานผ่านวาทกรรมชาตินิยมสุดโต่ง วิกฤตการณ์ดังกล่าวส่งผลให้เกิดสภาวะชะงักงันของกระบวนการประชาธิปไตยในระบบรัฐสภา เนื่องจากฝ่ายบริหารจำเป็นต้องใช้อำนาจพิเศษในการควบคุมสถานการณ์ ซึ่งนำไปสู่การตั้งคำถามเกี่ยวกับสิทธิเสรีภาพและการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐในสภาวะฉุกเฉิน
นอกจากนี้ งานวิจัยยังชี้ให้เห็นถึงปัจจัยแทรกซ้อนจากตัวแสดงภายนอกและแรงกดดันทางเศรษฐกิจที่ซ้ำเติมวิกฤตการณ์ทางการเมืองให้เข้มข้นยิ่งขึ้น การปิดด่านพรมแดนและการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทานในภูมิภาคส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุน นำไปสู่การประท้วงจากภาคประชาชนที่ได้รับผลกระทบทางปากท้อง ซึ่งผสมโรงกับความขัดแย้งเชิงโครงสร้างทางการเมืองเดิมที่มีอยู่ ความล้มเหลวในการบริหารจัดการวิกฤตเชิงซ้อนนี้สะท้อนให้เห็นถึงจุดอ่อนของสถาบันทางการเมืองไทยในการเผชิญหน้ากับสภาวะกบิลเมือง (State of Exception) โดยบทความสรุปว่า ทางออกของวิกฤตมิได้จำกัดอยู่เพียงการเจรจาทางการทูตเพื่อยุติศึกชายแดน แต่ต้องอาศัยการปฏิรูปโครงสร้างอำนาจที่เอื้อต่อการมีส่วนร่วมและการสร้างฉันทามติใหม่ในสังคมเพื่อป้องกันการใช้กระแสชาตินิยมเป็นเครื่องมือล้มล้างกติกาทางการเมืองได้ว่าวิกฤตการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชาไม่เพียงเป็นปัญหาระหว่างรัฐ หากแต่เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อเสถียรภาพทางการเมือง โครงสร้างอำนาจ และพัฒนาการประชาธิปไตยของไทยในภาพรวม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เกียรติเฉลิม รักษ์งาม. (2568). พลวัตทางการเมืองกับข้อพิพาทไทย-กัมพูชา : การวิเคราะห์ผ่านกรอบความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3 (4), 678-688.
กิตติศักดิ์ สุรสวัสดิ์. (2561). อาเซียนกับการจัดการความขัดแย้งระหว่างประเทศสมาชิก. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
เกษียร เตชะพีระ และธเนศ วงศ์ยานนาวา. (2556). อำนาจนำอำนาจนอกระบบและการเมืองไทยร่วมสมัย.
กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน.
_______. (2557). รัฐไทยกับอำนาจนอกระบบ. ในรัฐไทยในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ : ฟ้าเดียวกัน.
ธงชัย วินิจจะกูล. (2537). แผนที่และการสร้างรัฐชาติสยาม (Siam Mapped). กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน.
ธเนศ วงศ์ยานนาวา. (2556). รัฐไทยกับความรุนแรง. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน.
________. (2556). รัฐไทยในระเบียบโลกใหม่ : อำนาจ อุดมการณ์ และการเมือง. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน.
ปฏิวัติ เฟื่องประภัสสร์. (2563). แนวทางแก้ไขปัญหาการใช้พื้นที่อ้างสิทธิ์ เขตแดนไทย–กัมพูชา ในเขตรับผิดชอบ
ของกองกำลังบูรพา (เอกสารวิจัย). กรุงเทพ : วิทยาลัยการทัพบก.
พวงทอง ภวัครพันธุ์. (2556). การเมืองเรื่องปราสาทพระวิหาร : ข้อพิพาท ความรู้ และอำนาจ (เป็นหนังสือวิชาการที่สำคัญเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และการเมืองกรณีเขาพระวิหาร). กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน.
สมชาย ปรีชาศิลปกุล. (2561). นิติรัฐอำพราง. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ : ฟ้าเดียวกัน.
สมชาย ภคภาสน์วิวัฒน์. (2562). ยุทธศาสตร์ความมั่นคงกับการเมืองไทยในยุคเปลี่ยนผ่านในหนังสือความมั่นคงร่วมสมัย. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุคนธ์ทิพย์ ทวีจันทร์ และคณะ. (2568). ความขัดแย้งและผลกระทบระหว่างไทย-กัมพูชา : แนวทางการบริหารเชิงพุทธเพื่อสันติภาพ. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8 (5), 337-349.
สุรชาติ บำรุงสุข. (2559). รัฐประหารกับการเมืองไทย. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มติชน
สุรชาติ บำรุงสุข. (2560). รัฐความมั่นคงกับการเมืองไทย. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน.
เอกนาถ วิชนี. (2568). กลไกทางการเมืองของทหารไทยหลังการรัฐประหาร 2549 และ 2557. วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Anderson, B. (2006). Imagined Communities. Rev.ed. London : Verso.
AP News. (2025). Thailand launches airstrikes on Cambodia as border clashes leave at least
dead. [Online]. Available : https://apnews.com/article/5b1e15987fb0213226891e47-
c51. [2025, September 12].
Buzan, B., et al. (1998). Security : A New Framework for Analysis. Lynne Rienner Publishers.
Chambers, R. (2014). Into the Unknown : Explorations in Development Practice. Practical Action Publishing.
Habermas, J. (1976). Legitimation Crisis. London : Heinemann.
Reuters. (2025). Thailand closes border crossings with Cambodia as dispute deepens.
[Online]. Available : https://www.reuters.com/world/asia-pacific/thailand-closes-border-crossings-with-cambodia-dispute-deepens-2025-06-24/. [2025, September 12