ระบอบประชาธิปไตยเปรียบเทียบ

Abstract

     ในทัศนะของ โรเบอร์ต ดาห์ล (Robert Dahl) ประชาธิปไตยเป็นปรากฏการณ์ของศตวรรษที่ 20 และตามการวินิจฉัยของโกราน เทอร์บอน (Goran Therborn) ประเทศนิวซีแลนด์และออสเตรเลียเป็นสองประเทศแรกที่ได้สถาปนาการปกครองในระบอบประชาธิปไตยขึ้นบนโลกใบนี้อย่างแท้จริงก่อนศตวรรษที่20เล็กน้อยหรือในทศวรรษแรกของศตวรรษที่20 กล่าวคือ ประเทศนิวซีแลนด์ได้ให้สิทธิในการออกเสียงเลือกตั้งแก่ประชาชนทั้งชายและหญิงโดยทั่วไป รวมทั้งคนพื้นเมืองเผ่าเมารี ตั้งแต่ปีค.ศ.1893 ในการเลือกผู้แทนราษฎรเพื่อจัดตั้งรัฐสภาและรัฐบาล เพียงแต่ไม่ให้สิทธิแก่หญิงที่จะสมัครรับเลือกตั้งจนกระทั่งปีค.ศ.1919 ส่วนประเทศออสเตรเลียให้สิทธิเลือกตั้งแก่ประชาชนหญิงและชายเป็นการทั่วไปเมื่อปีค.ศ.1902 แต่ไม่ให้สิทธิแก่ชนพื้นเมืองเจ้าของประเทศเดิมในการออกเสียงเลือกตั้งทั่วไประดับประเทศจนกระทั่งปีค.ศ.1962

     สำหรับแซมเมียว ฮันติงตัน (Samuel Huntington) ซึ่งถือเอาการให้สิทธิออกเสียงเลือกตั้งแก่ประชาชนที่บรรลุนิติภาวะแล้วตั้งแต่ร้อยละ 50 ขึ้นไปเป็นเกณฑ์กาหนดความเป็นประชาธิปไตยนั้น ท่านเห็นว่าการปกครองในระบอบประชาธิปไตยประชาธิปไตยมีมาก่อนศตวรรษที่ 20 เสียอีก โดยท่านกล่าวถึงการเกิดของการปกครองระบอบประชาธิปไตยในโลกนี้อาจแบ่งได้เป็น 3 ช่วง โดยท่านใช้คาว่า “คลื่น” คลื่นลูกที่1 เริ่มตั้งแต่ปีค.ศ.1828 ถึงปีค.ศ.1926 คลื่นลูกที่ 2 เริ่มตั้งแต่ปีค.ศ.1943 ถึงค.ศ.1962 และคลื่นลูกที่ 3 เริ่มตั้งแต่ปีค.ศ.1974 เป็นต้นมาถึงปัจจุบัน กล่าวคือระบอบประชาธิปไตยในประเทศต่างๆ มีเกิดมีดับ ในขณะที่ระบอบประชาธิปไตยของบางประเทศอาจอยู่ยงคงกระพัน สถาปนาขึ้นแล้วก็ดารงอยู่ได้อย่างต่อเนื่องประชาธิปไตยลูกที่ 3 เพิ่งมาถึงยุโรปตะวันออก สหภาพโซเวียตซึ่งปกครองในระบอบเผด็จการยังดารงอยู่ ประเทศที่ปกครองในระบอบประชาธิปไตยในอัฟริกามีเพียงหยิบมือเดียว และในตอนปลายปีค.ศ. 1990 มีประเทศที่ปกครองในระบอบประชาธิปไตยเพียง 76 ประเทศ คือไม่ถึงครึ่งของจานวนประเทศเอกราชที่มีในโลกนี้ แต่ในเวลา 5 ปีต่อมา คลื่นประชาธิปไตยได้แผ่ครอบคลุมไปทั่วทุกภูมิภาคสาคัญของโลก ยกเว้นตะวันออกกลาง ตามสถิติของสานักพิมพ์ Freedom House, New York สหรัฐอเมริกา ในตอนปลายปีค.ศ.1995 มีประเทศที่ปกครองในระบอบประชาธิปไตยถึง 117 ประเทศ คิดเป็นสัดส่วนได้เท่ากับ 3ใน5ของประเทศเอกราชทั้งหมดที่มีในโลก