เงื่อนไขทางเศรษฐกิจและการเมืองที่เอื้อให้ นักการเมืองเข้ามามีบทบาทในสโมสรฟุตบอลไทย

บทคัดย่อ

     ปัจจุบันมีนักการเมืองและเครือญาติได้เข้ามามีบทบาทโดยตรงในสโมสรฟุตบอลไทยเป็นจำนวนมาก จากข้อมูลของบริษัท ไทยพรีเมียร์ลีกพบว่าในฤดูกาล 2554-2557 ซึ่งเป็นฤดูกาลที่อยู่ในขอบเขตการศึกษาของผู้เขียน มีสโมสรฟุตบอลที่เข้าร่วมแข่งขันไทยพรีเมียร์ลีก ทั้งสิ้น จำนวน 26 สโมสร โดยมีสโมสรฟุตบอลที่มีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับนักการเมืองและเครือญาตินักการเมืองจำนวน 12 สโมสร คิดเป็นร้อยละ 46.15 ของสโมสรทั้งหมด แม้เหตุผลหรือแรงดึงดูดที่ทำให้นักการเมืองแต่ละคนสนใจวงการฟุตบอลอาจจะแตกต่างกันได้ แต่ปัจจัยเชิงโครงสร้างก็มีส่วนสำคัญที่เปิดทางให้นักการเมืองสามารถเข้ามาสู่พื้นที่สโมสรฟุตบอลได้ ดังนั้นบทความนี้มุ่งอธิบายถึงบริบททางเศรษฐกิจและการเมืองที่เอื้อต่อการแสดงบทบาทของนักการเมืองในสโมสรฟุตบอลไทย

     จากการศึกษาพบว่าเงื่อนไขด้านเศรษฐกิจและการเมืองที่เปิดโอกาสและดึงดูดให้นักการเมืองไทยสนใจวงการฟุตบอลไทยมี 5 ประเด็น ได้แก่ (1) การรวมลีกฟุตบอลอาชีพระหว่างไทยลีก (Thai League) กับโปรวินเชียลลีก (Provincial League) เข้าด้วยกัน เป็นไทยแลนด์พรีเมียร์ลีก (Thailand Premiere League) ซึ่งส่งผลให้การแข่งขันฟุตบอลอาชีพได้รับความสนใจจากแฟนบอลมากขึ้น (2) การกระจายอำนาจภายใต้รัฐธรรมนูญ 2540 และพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ.2542 ส่งผลให้การแข่งขันในการเลือกตั้งระดับท้องถิ่นมีความเข้มข้นและได้รับความสนใจจากนักการเมืองมากขึ้น ทั้งยังทำให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีภารกิจหน้าที่ด้านการส่งเสริมกีฬาและการดูแลสนามกีฬาซึ่งเป็นทรัพยากรที่สำคัญของฟุตบอลอาชีพ (3) ความเป็นสถาบันของการเลือกตั้งที่เกิดขึ้นหลังหมดยุคประชาธิปไตยครึ่งใบ กล่าวคือการเลือกตั้งกลายเป็นช่องทางหลักในการเข้าสู่ตำแหน่งทางการเมือง นักการเมืองจึงต้องให้ความสำคัญกับการสร้างและรักษาฐานเสียงมากขึ้น ทำให้สโมสรฟุตบอลถูกมองในฐานะช่องทางหนึ่งในการสร้างและรักษาฐานเสียงด้วย (4) ความไม่คุ้มค่าของการลงทุนในทางธุรกิจ และสถานะความได้เปรียบด้านทรัพยากรของนักการเมือง ซึ่งส่งผลให้นักการเมืองสามารถสนับสนุนสโมสรฟุตบอลได้สะดวกกว่าคนกลุ่มอื่นในท้องถิ่น