การปฏิรูปประเทศไทย กับทางออกวิกฤตการเมืองไทย

บทคัดย่อ

     ประเทศไทยได้เกิดภาวะวิกฤตการณ์ทางการเมือง ซึ่งก่อให้เกิดผลกระทบต่อประเทศชาติ และประชาชน พลเมืองไทย เป็นอย่างมาก ทั้งด้านเศรษฐกิจด้านสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มีความแตกแยกแบ่งฝักแบ่งฝ่ายของผู้คนในสังคมความขัดแย้งทางการเมืองเริ่มก่อตัวขึ้นอย่างชัดเจนหลังการรัฐประหาร พ.ศ.๒๕๔๙ เป็นต้นมา วิกฤตความขัดแย้งทางการเมืองที่เกิดขึ้นในห้วงระยะเวลาเกือบ ๑๐ ปี จวบจนปัจจุบันนั้น สะท้อนให้เห็นชุดความคิด (Mind set) ที่แตกต่างกันของทั้งสองฝ่ายอย่างชัดเจนคือ ๑. ชุดความคิดที่ยึดมั่นเสียงที่มาตามระบอบประชาธิปไตย คือ เสียงส่วนใหญ่ (Majority rule) ซึ่งมีความสำคัญมากตามระบอบประชาธิปไตย ๒.ชุดความคิดที่ยึดมั่นว่าเสียงส่วนน้อยย่อมมีความสำคัญ(Minority rights) และอยากให้ผู้ที่มีเสียงข้างมากและมีอำนาจที่ได้รับจากปวงชนเสียงข้างมากได้ยินและรับฟังสิ่งที่เขาต้องการ โดยความขัดแย้งทางการเมืองของประเทศไทยนั้น แต่ละฝ่ายได้หยิบยกความชอบธรรมเพื่อให้ประชาชนแต่ละฝ่ายลุกขึ้นต่อสู้เพื่อชัยชนะที่ตนยึดมั่นโดยใช้วาทกรรมในการปลุกกระดมต่อสู้ เช่น การโค่นล่มรัฐบาลที่มาจากอำนาจเผด็จการ การล้มรัฐบาลระบอบทักษิณ เป็นต้น สิ่งที่ตามมาคือการสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน ปัจจุบันความขัดแย้งทางการเมืองยังฝังรากอยู่ในสังคมไทยและยังไม่ได้รับการแก้ไข หรือการหาทางออกอย่างยั่งยืนร่วมกัน ภายหลังการรัฐประหารเมื่อวันที่ ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๕๗ โดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติอันมีพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชาเป็นหัวหน้าคณะ 

     ที่ผ่านมารัฐบาลที่อยู่ในอำนาจมีความพยายามที่จะแก้ไขปัญหาและหาทางออกของวิกฤตทางการเมืองโดยมีนโยบายต่างๆ เพื่อการแก้ไขและหาทางสร้างความปรองดองเพื่อคนทั้งประเทศ เช่น รัฐบาลของนายกรัฐมนตรีอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ มีการแต่งตั้งคณะกรรมการอิสระตรวจสอบและค้นหาความจริงเพื่อการปรองดองแห่งชาติ (คอป.) และรัฐบาลของนายกรัฐมนตรี ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ได้ตั้งสภาปฏิรูปการเมือง โดยมีตัวแทนหลายฝ่ายหารือเพื่อหาทางออกในการปฏิรูปร่วมกัน นอกจากนี้ทุกรัฐบาลยังมีความ พยายามสร้างกลไกเพื่อลดความขัดแย้งและรุนแรงในรูปแบบต่างๆ เช่น กลไกทางการปฏิรูปกฎหมาย กลไกการเยียวยาเหยื่อผู้สูญเสียจากเหตุการณ์การชุมนุมทางการเมือง เป็นต้น อย่างไรก็ตามวงจรความขัดแย้งทางการเมืองถูกผลิตซ้ำขึ้นมาจนเป็นวัฒนธรรมการต่อสู้บนถนนของประชาชนเพื่อเรียกร้องความถูกต้องในสิ่งที่แต่ละฝ่ายยึดมั่น ซึ่งปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นนี้เป็นวงจรเกือบ ๑๐ ปีมาแล้ว นับตั้งแต่การรัฐประหาร พ.ศ. ๒๕๔๙ สิ่งที่ผู้เขียนจะนำเสนอในบทความนี้คือการนำเสนอการหาทางออกในการบริหารนโยบายการจัดการความขัดแย้งทางการเมืองไทยโดยมองผ่านเลนส์การบริหารนโยบายแบบรัฐประศาสนศาสตร์ผสมผสานกับการบริหารการจัดการความขัดแย้งทางการเมือง เพื่อวิเคราะห์แนวทางที่เหมาะสมในการดำเนินนโยบายการบริหารจัดการความขัดแย้งทางการเมืองไทยต่อไปในอนาคต และสร้างแนวทางในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองไทยเพื่อให้เกิดสันติภาพอย่างยั่งยืน โดยบทความนี้แบ่งตอนสำคัญเป็น ๔ ส่วน คือ ๑) สถานการณ์และสาเหตุความขัดแย้งทางการเมืองไทย ๒) แนวคิดทฤษฎีนโยบายการบริหารจัดการความขัดแย้งทางการเมืองและการสร้างความปรองดอง ๓) นโยบายการบริหารจัดการความขัดแย้งทางการเมืองไทยของรัฐบาล ๔) สรุปวิเคราะห์และเสนอแนะทางออกนโยบายการจัดการความขัดแย้ง ทางการเมืองไทยในอนาคต