ความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้ง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2562 พื้นที่กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

     การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปรากฏการณ์ทางการเมืองที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในกรุงเทพมหานครในครั้งนี้ ในมิติของ 1) บรรยากาศทางการเมืองและความเคลื่อนไหวทางการเมืองของพรรค องค์กร และกลุ่มทางการเมือง 2) ความเคลื่อนไหวและพฤติกรรมทางการเมืองของผู้สมัครรับเลือกตั้ง 3) บทบาทของหน่วยงานรัฐที่เข้ามามีบทบาทในการเลือกตั้ง 4) แบบแผนพฤติกรรมทางการเมืองของประชาชนและกลุ่มการเมือง 5) พฤติกรรมการใช้ทรัพยากร โดยเฉพาะค่าใช้จ่าย 6) การเปลี่ยนแปลงของขั้วอำนาจทางการเมืองการย้ายพรรคการเมือง ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจทางการเมือง การวิเคราะห์ผลการเลือกตั้ง 7) การเคลื่อนไหวและการรณรงค์ในสื่อออนไลน์ และ 8) ประเด็นอื่นๆ ที่น่าสนใจ

     ผลวิจัยพบว่าการเลือกตั้งครั้งนี้ในเขตกรุงเทพมหานคร (กทม.) เกิดขึ้นหลังจากที่ว่างเว้น 8 ปี อันเป็นผลมาจากความวุ่นวายทางเมืองที่นำไปสู่รัฐประหาร พ.ศ. 2557 การปกครองภายใต้ระบอบรัฐประหารนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงกฎกติกาการเมืองตั้งแต่การมีรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 และกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญที่เกี่ยวข้องพรรคการเมืองและประชาชนถูกห้ามมีกิจกรรมทางการเมืองจนกระทั่งก่อนเข้าช่วงการเลือกตั้ง

     การเลือกตั้งใน กทม. ในครั้งนี้มีการจัดการเลือกตั้ง 30 เขต เปลี่ยนจาก 33 เขตในคราวที่แล้วผลการเลือกตั้งในครั้งนี้ พรรคพลังประชารัฐได้ 12 ที่นั่ง พรรคเพื่อไทย 9 ที่นั่ง พรรคอนาคตใหม่ 9 ที่นั่งขณะที่พรรคประชาธิปัตย์ไม่ได้รับชัยชนะแม้แต่เขตเดียว แต่ก็ยังมีคะแนนเสียงในระดับที่มีนัยยะสำคัญ

     จากผลการเลือกตั้งของพรรคหลักทั้ง 4 พรรคที่ได้คะแนนเสียงอย่างมีนัยยะสำคัญใน กทม. พบว่าพรรคประชาธิปัตย์เผชิญประเด็นท้าทายทางยุทธศาสตร์การต่อสู้ในระดับจุดยืนทางการเมืองและความเสียเปรียบจากความเข้มแข็งเชิงสถาบันของพรรคเอง พรรคเพื่อไทยสามารถรักษาพื้นที่และพัฒนากลยุทธ์การเลือกตั้งจากแรงกดดันทางโครงสร้างทางการเมืองและความเสียเปรียบในการจัดวางสถาบันของกระบวนการเลือกตั้ง พรรคพลังประชารัฐได้เปรียบด้วยระบอบการเมืองที่ดำรงอยู่และระบบเลือกตั้งใหม่
รวมทั้งสามารถยึดกุมเครือข่ายการเลือกตั้งเดิมที่มีอยู่ในท้องถิ่น ส่วนพรรคอนาคตใหม่ประสบความสำเร็จจากการพลิกวิกฤติของโครงสร้างทางการเมืองมาเป็นโอกาสในการสร้างพรรคที่มีอัตลักษณ์ทางการเมืองในนามพรรคของคนรุ่นใหม่ และการใช้ เทคโนโลยีสื่อใหม่ แต่ความเป็นที่นิยมของพรรคก็เผชิญกับการต่อต้านในหลายรูปแบบ

     ยุทธศาสตร์และยุทธวิธีของพรรคและผู้สมัครใน กทม. มีส่วนกำหนดความสำเร็จหรือความล้มเหลวตั้งแต่การเข้าใจความเปลี่ยนแปลงในพื้นที่ การเข้าใจความหลากหลายของ “ชุมชน” ระบบอุปถัมภ์ที่ยังมีผลต่อชัยชนะ แม้ว่าจะไม่ใช่สิ่งที่กำหนดชัยชนะของพื้นที่ทั้งหมด และการเข้าใจการใช้สื่อรูปแบบเดิมและแบบใหม่

     ความซับซ้อนและพลวัตในเรื่องการทุจริตการเลือกตั้งเกิดจากทั้งตัวผู้สมัคร และเกิดจากความเคลือบแคลงสงสัยต่อหน่วยงานของรัฐในการจัดการการเลือกตั้งในครั้งนี้ รวมทั้งระบอบการเมืองที่ดำรงอยู่

     ผลของการเลือกตั้งในครั้งนี้ในพื้นที่ กทม. สะท้อนให้เห็นถึงความขัดแย้งที่ซับซ้อนขึ้นในการเมืองไทยและตัวแบบหลักที่มีผลต่อการเลือกตั้งคือส่วนผสมของตัวแบบเชิงยุทธศาสตร์และตัวแบบทางอารมณ์