พัฒนาการการไกล่เกลี่ยโดยคนกลางในประเทศไทยจากอดีตถึงปัจจุบันสู่อนาคต

Main Article Content

ชลัท ประเทืองรัตนา

บทคัดย่อ

พัฒนาการการไกล่เกลี่ยโดยคนกลางในประเทศไทยจากอดีตถึงปัจจุบันมีมาอย่างยาวนาน นานนับพันปีตั้งแต่สมัยก่อนสุโขทัย ต่อเนื่องมาจนถึงรัตนโกสินทร์  แต่ในบทความนี้จะเน้นศึกษาการไกล่เกลี่ยในช่วงตั้งแต่หลังช่วงปี พ.ศ. 2530 เนื่องจากมีการไกล่เกลี่ยในสังคมไทยอย่างแพร่หลายและเป็นระบบและมีกฎหมายรองรับอย่างชัดเจนมากขึ้น บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) พัฒนาการการไกล่เกลี่ยในสังคมไทยในภาพรวมโดยศึกษาบริบทที่แตกต่างของการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในศาลยุติธรรมและนอกศาลยุติธรรม และ 2) วิเคราะห์โอกาสและความท้าทายของการไกล่เกลี่ยในปัจจุบัน และเสนอแนะการบูรณาการการไกล่เกลี่ยร่วมกันเพื่อประสิทธิภาพและประสิทธิผลจากการไกล่เกลี่ย ภายใต้บริบทที่มีพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 บังคับใช้ และบริบทใหม่ที่การไกล่เกลี่ยมีหลากหลายรูปแบบทั้งการไกล่เกลี่ยแบบปกติและการไกล่เกลี่ยแบบออนไลน์ โดยบทความนี้เน้นการศึกษาจากเอกสาร งานวิจัย หนังสือ ตำราและ กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ประเทืองรัตนา ช. (2021). พัฒนาการการไกล่เกลี่ยโดยคนกลางในประเทศไทยจากอดีตถึงปัจจุบันสู่อนาคต. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 19(1), 114–129. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/kpi_journal/article/view/245142
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กฎกระทรวงว่าด้วยการไกล่เกลี่ยความผิดที่มีโทษทางอาญา พ.ศ. 2553. (2553, 7 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 127 ตอนที่ 54 ก. น. 22-27.

กฎกระทรวงว่าด้วยการไกล่เกลี่ยและประนอมข้อพิพาททางแพ่ง พ.ศ. 2553. (2553, 7 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 127 ตอนที่ 54 ก. น. 13-21.

ข้อกำหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยการไกล่เกลี่ย พ.ศ. 2554. (2554, 7 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 128 ตอนที่ 73 ก. น. 19-34.

ข้อบังคับกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการปฏิบัติงานประนีประนอมข้อพิพาทของคณะกรรมการหมู่บ้าน พ.ศ. 2530. (ม.ป.ป.). สืบค้นจาก http://www.songkhladopa.go.th/index.php?options=download

โชติช่วง ทัพวงษ์. (2558). คู่มือนักเจรจาไกล่เกลี่ย. กรุงเพทฯ: ศูนย์สันติวิธีสาธารณสุข.

ฐิติ สุเสารัจ. (ม.ป.ป.). การไกล่เกลี่ยออนไลน์ Online Mediation. สืบค้นจาก https://appealsc.coj.go.th/cms/s76/u411/Mediation

ไทยโพสต์. (2563). กว่า 220 ศาลพร้อมแล้วจัดไกล่เกลี่ยก่อนฟ้องตาม ป.วิ.พ.มาตรา 20 ตรี. สืบค้นจาก https://www.thaipost.net/main/detail/83071

พระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562. (2562, 22 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 136 ตอนที่ 67 ก. น. 1-21.

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 (2535). สืบค้นจาก https://www.sme.go.th/upload/mod_download/a136-20-9999-update.pdf

พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภคฉบับที่ 3 พ.ศ. 2556. (2556, 18 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 130 ตอนพิเศษ 25 ก. น.4-9.

พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2550. (2550,15 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 124 ตอนที่ 55 ก. น. 1-10.

พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พุทธศักราช 2457 (แก้ไขล่าสุด). สืบค้นจาก https://multi.dopa.go.th/pab/info_organ/about8/topic34

พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรพันธสัญญา พ.ศ. 2560. (2560, 26 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 56 ก. น. 1-15.

พระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545. (2545). สืบค้นจาก http://wops.moph.go.th/ops/minister_06/Office2/30%20baht%20law.pdf

ระเบียบคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ว่าด้วยการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทระหว่างผู้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมและผู้ร้องเรียน พ.ศ. 2555. (2555, 27 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 129 ตอนพิเศษ 148 ง. น. 5-15.

ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคว่าด้วยหลักเกณฑ์การไกล่เกลี่ยหรือประนีประนอมข้อพิพาทเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิของผู้บริโภค พ.ศ. 2559. (2559, 14 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 133 ตอนพิเศษ 258 ง. น. 15-18.

ระเบียบสํานักงานคณะกรรมการกํากับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยว่าด้วยการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทด้านการประกันภัย พ.ศ. 2559. (2559, 7 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 133 ตอนพิเศษ 57 ง. น. 1-10.

วันชัย วัฒนศัพท์. (2550). ความขัดแย้ง: หลักการและเครื่องมือแก้ปัญหา.... พิมพ์ครั้งที่ 3. ขอนแก่น: ศิริภัณฑ์ออฟเซ็ท.

สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค. (2563). ข้อกำหนดการใช้บริการต้นแบบระบบไกล่เกลี่ยออนไลน์. สืบค้นจาก http://dmediate.ocpb.go.th/

สำนักส่งเสริมงานตุลาการ. (2563). ไกล่เกลี่ยออนไลน์. สืบค้นจาก https://oja.coj.go.th/th/content/category/detail/id/84/iid/225010

สำนักงานอัยการสูงสุด. (2555). ระเบียบสำนักงานอัยการสูงสุดว่าด้วยการไกล่เกลี่ยและประนอมข้อพิพาทคดีอาญาในชั้นพนักงานอัยการ พ.ศ. 2555. สืบค้นจาก https://tinyurl.com/y4tnob94

สำนักแผนงานและงบประมาณ ศาลยุติธรรม. (2558). สถิติการไกล่เกลี่ยในศาลยุติธรรม. สืบค้นจาก https://oppb.coj.go.th/th/page/item/index/id/4

สำนักงานศาลยุติธรรม, 2563. (2563). แนวปฏิบัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทออนไลน์ (เพิ่มเติม). สืบค้นจาก https://oja.coj.go.th/th/content/category/detail/id/8/cid/84/iid/190078

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง. (2563) สืบค้นจาก http://www.supremecourt.or.th/assets/files/consumer-poket-2.pdf

Bercovitch, Jacob. (2009). “Mediation and Conflict Resolution” In The Sage Handbook of Conflict Resolution. eds. Bercovitch, Jacob., Kremenyuk, Victor and Zartman, I. William. London: SAGE Publications Ltd.

Ramsbotham, Oliver, Woodhouse, Tom & Miall, Hugh. (2011). Contemporary Conflict Resolution. Cambridge: Polity.

Moore, Christopher. (2014) .The Mediation Process: Practical Strategies for Resolving Conflict. 4th Ed .San Francisco: Jossey-Bass Publishers.