ปัญหาและผลกระทบในการเข้าถึงการใช้ประโยชน์ทรัพยากรชุมชน ตำบลบางตะบูนออก อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการใช้ประโยชน์ทรัพยากร วิธีการเข้าถึงทรัพยากรและปัญหาในการเข้าถึงการใช้ประโยชน์ทรัพยากรในชุมชน 2) ศึกษาการมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรในชุมชน ตำบลบางตะบูนออก อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี และ 3) ศึกษาแนวทางลดปัญหาในการเข้าถึงการใช้ประโยชน์ทรัพยากรในชุมชน ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกและสนทนากลุ่มกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักตัวแทนเทศบาลตำบลบางตะบูน กลุ่มอนุรักษ์ สถานศึกษา ผู้นำชุมชนและสมาชิกในชุมชน จำนวน 50 ราย และแบบสอบถามหัวหน้าครัวเรือน รวม 276 คน ข้อมูลเชิงปริมาณจากแบบสอบถาม วิเคราะห์โดยใช้สถิติแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการศึกษา พบว่า (1) ทรัพยากรในชุมชนถูกใช้ประโยชน์เพื่อการประกอบอาชีพประมงชายฝั่งและเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ การเข้าถึงการใช้ประโยชน์ทรัพยากรแตกต่างกันไปตามจำนวนแรงงานคน ลักษณะเครื่องมือประมงและทุนทรัพย์ ปัญหาการเข้าถึงการใช้ประโยชน์ทรัพยากร เกิดจากกฎระเบียบ คุณภาพน้ำทะเล ทุนทรัพย์ เครื่องมือประมง แรงงานและอื่นๆ เช่น ขาดข้อมูลข่าวสารปัญหาดังกล่าวทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงการใช้ประโยชน์ทรัพยากรในชุมชน (2) การมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรชุมชนภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.21) ด้านการรับผลประโยชน์มีค่าคะแนนเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านการค้นหาปัญหา ด้านการดำเนินกิจกรรม และด้านการวางแผน ตามลำดับ (ค่าคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 3.56, 3.15, 3.09 และ 3.04 ตามลำดับ) (3) แนวทางลดปัญหาการเข้าถึงการใช้ประโยชน์ทรัพยากรในชุมชน ทำได้โดยการส่งเสริมความเข้มแข็งของกลุ่มผู้ทำประมงในการสะท้อนปัญหาสู่องค์กรที่เกี่ยวข้องนำไปสู่การแก้ไขปัญหาและลดผลกระทบ การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนด้านการรับผิดชอบ และเพิ่มช่องทางการสื่อสารภายในและภายนอกชุมชน โดยใช้สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อบุคลและสื่อออนไลน์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
@ 2020 King Prajadhipok's Institute The Government Complex Commemorating All Right Reserved.
เอกสารอ้างอิง
กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง. (2550). รายงานสถานการณ์ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์ด้านป่าชายเลน.กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์
การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.
กรมประมง. (2560). ยุทธศาสตร์กรมประมง 5 ปี (พ.ศ. 2560 – 2564).
กรมประมง. (2561). คู่มือการตรวจมาตรฐานเครื่องมือประมงปี 2561.
กรมประมง. (2562). สถิติการประมงแห่งประเทศไทย พ.ศ.2560 เอกสารฉบับที่ 9/2562.
เทศบาลตำบลบางตะบูน. (2561). แผนพัฒนาท้องถิ่น 5 ปี (พ.ศ. 2561 - 2565) เทศบาล ตำบลบางตะบูน.
ธนิศร ยืนยง. (2561). การมีส่วนร่วมของประชาชนที่ส่งผลต่อการพัฒนาท้องถิ่นในจังหวัด นครนายก. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 5(2): 119 – 135.
ธันย์ชนก ช่างเรือ และอุษา บิ้กกิ้นส์. (2561). การสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนสู่การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน : ชุมชนท่าพรุ- อ่าวท่าเลน
จังหวัดกระบี่. วารสารการสื่อสารและการจัดการ นิด้า, 4(1): 62 – 72.
นฤมล ขุนวีช่วย. (2558). พลวัตการใช้ประโยชน์ ทรัพยากรป่าพรุควนเคร็ง. วารสารมนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 10(1): 53-73
แผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2560-2564 (2560, 3 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนพิเศษ 67 ง.
มณช์นิศาษ์ ศรีสมวงศ์. (2558). การใช้ประโยชน์ทรัพยากรประมงและความร่วมมือของชาวประมงต่อการจัดการทรัพยากรประมงบริเวณปากแม่น้ำท่าจีน จังหวัดสมุทรสาคร.
ในการประชุมทางวิชาการ ครั้งที่ 53. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (2544). ทฤษฎีและแนวปฏิบัติในการบริหารการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561-2580) (2561, 13 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135 ตอนที่ 82 ก.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540. (2540,11 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 114 ตอนที่ 55 ก
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550. (2550, 24 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 124 ตอนที่ 47 ก
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก.
สถาบันธรรมรัฐเพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม (GESI) และมูลนิธิเพื่อการพัฒนาทียั่งยืน (มพย.). (2560). การจัดการน้ำภายใต้บริบทการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ตำบลบางตะบูน อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี. สืบค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2562 จาก http://demadapt.net/th/water-management-in-the-context-of-climate-
change- bangaboon-ban-laem-district-phetchaburi/.
สมบัติ นามบุรี. (2562). ทฤษฎีการมีส่วนร่วมในงานรัฐประศาสนศาสตร์. วารสารวิจัยวิชาการ, 2(1): 183-197.
สฤณี อาชวานันทกุล. (2554). ความเหลื่อมล้ำฉบับพกพา.สำนักงานปฏิรูป (สปร.) จังหวัด นนทบุรี.
สฤณี สฤษฎิ์ สังขพันธ์ และคณะ. (2552). สิทธิการเข้าถึงทรัพยากรประมงของชุมชนประมงรอบทะเลสาบสงขลา. สืบค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2562 จาก
http://slbkb.psu.ac.th/xmlui/handle/2558/2660.
สำนักงานจังหวัดเพชรบุรี. (2561). แผนพัฒนาจังหวัดเพชรบุรี พ.ศ. 2561- 2564.
สำนักบริหารยุทธศาสตร์กลุ่มจังหวัดภาคใต้ฝั่งอันดามัน (OSM Andaman). (2560). แผนพัฒนากลุ่มจังหวัดภาคใต้ฝั่ง อันดามัน (ระนอง พังงา ภูเก็ต กระบี่ ตรัง) พ.ศ.2557-2560.
สืบค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2562 จาก http://www.osmsouthw.moi.go.th/submenu.php?page=156&l=th.
อรทัย อินต๊ะไชยวงศ์. (2560). สิทธิชุมชนในการจัดการ การบำรุงรักษาและการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น, 1(1) :
171-193.
อรทัย อินต๊ะไชยวงศ์ และบรรเจิด สิงห์คะเนติ. (2562). สิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน : ศึกษาความเหมาะสมของการใช้ทฤษฎีของ
Elinor Ostrom ในประเทศไทย. วารสารดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์, 9 (1) : 182-192.
ภาษาอังกฤษ
Cohen, J. M., and Uphoff, N. T. (1981). Rural Development Participation: Concept and Measure for Project Design Implementation and Evaluation. Rural Development Committee Center for International Studies. New York: Cornell University Press.
Elinor Ostrom. (1990). Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. Cambridge University Press,
Olson, M. (1965). The Logic of Collective Action: Public Goods and the Theory of Groups. Cambridge and London: Harvard University Press
William, E. (1976). Electoral Participation in a Low Stimulus Election. Rural Development. 4(1): 111–124.
Yamane, Taro. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. 3rd Ed. New York: Harper and Row Publications.
