ช่องว่างองค์ความรู้จากงานวิจัย ความท้าทายและข้อเสนอเชิงนโยบายในการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมของไทย

บทคัดย่อ

บทความนี้นำเสนอการทบทวนองค์ความรู้จากเอกสาร งานวิจัย และการประมวลผลความคิดเห็นของผู้ทรงคุณวุฒิ นักวิชาการ ผู้แทนหน่วยงาน องค์กรต่าง ๆ จากการจัดเวทีสาธารณะของโครงการวิจัยเพื่อวิเคราะห์โอกาสและความท้าทายในการนำไปใช้ประโยชน์ด้านการกำหนดนโยบายในการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย โดยประเด็นสิ่งแวดล้อมที่นำเสนอเป็นเพียงตัวอย่างของผลการศึกษา โดยพบว่าช่องว่างองค์ความรู้และการจัดการองค์ความรู้ด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่
1) ด้านการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ (biodiversity loss) ยังขาดแนวทางการลดการสูญเสียและความหลากหลายของระบบนิเวศ และความรู้เกี่ยวกับเกษตรกรรมเชิงนวัตกรรม
2) ด้านการจัดการน้ำ ยังไม่มีการวางแผนเพื่อสร้างความมั่นคงด้านน้ำ
3) ด้านมลพิษ ยังไม่มีความรู้เกี่ยวกับความเสี่ยงด้านมลพิษที่ดีพอในทุกพื้นที่
4) ด้านทะเลและชายฝั่ง การจัดทำฐานข้อมูลในเชิงการบริหารจัดการผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเลในด้านต่าง ๆ ยังไม่เพียงพอ ไม่เป็นระบบ และไม่สามารถที่จะทำนายอนาคตได้
5) ด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (climate change) การศึกษาส่วนใหญ่เป็นแบบรายภาคส่วน จำกัดเฉพาะบางสาขาวิชา และยังขาดการคิดวิเคราะห์เชิงระบบและแบบองค์รวมเพื่อรับมือในระยะยาว ในส่วนความท้าทายทางนโยบายด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่ การนำงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ในทางนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมและนโยบายอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง การขาดระบบฐานข้อมูลเกี่ยวกับงานวิจัยเพื่อนำไปสู่การออกแบบนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมที่ดี  ข้อเสนอได้แก่ การปรับปรุงระบบต่าง ๆ ในการจัดสรรทุนเพื่อกระตุ้นให้เกิดนวัตกรรม การขับเคลื่อนการวิจัยด้านสิ่งแวดล้อมอย่างบูรณาการระหว่างภาคส่วนต่าง ๆ การมีแพลตฟอร์มทางวิทยาศาสตร์ กลไกการแบ่งปันและแลกเปลี่ยนข้อมูล และสิ่งอำนวยความสะดวกต่อการทำวิจัยอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศในการวิจัยด้านสิ่งแวดล้อมให้มากยิ่งขึ้น