มิติเพศสภาพกับเสียงที่หล่นหายของเพศหลากหลายในกระบวนการสันติภาพชายแดนใต้

บทคัดย่อ

มิติของเพศสภาพถูกเน้นย้ำในวาระสันติภาพและความมั่นคงในสหประชาชาติ ในขณะเดียวกันกระแส  พหุวัฒนธรรมนิยมก็ส่งผลให้แนวทางความมั่นคงของประเทศไทยเกิดการเปิดพื้นที่กลางเพื่ออยู่ร่วมกันท่ามกลางความต่างทางศาสนาและวัฒนธรรมเพิ่มมากขึ้นในพื้นที่ชายแดนใต้ บทความนี้มีวัตถุประสงค์นำเสนอให้เห็นถึงที่ทางของเพศหลากหลายในกระบวนการสันติภาพชายแดนใต้ ใช้ข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกและการจัดสนทนากลุ่มย่อยกับกลุ่มเพศหลากหลาย จำนวน 6 คน ที่ทำงานในจังหวัดยะลา แต่มีภูมิหลังที่หลากหลายในพื้นที่ยะลา ปัตตานี และนราธิวาส และทบทวนเอกสารและข่าวที่เกี่ยวกับเพศหลากหลายในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ ผลจากการศึกษาพบว่า ประเด็นเรื่องความหลากหลายทางเพศนั้นเป็นประเด็นที่อ่อนไหวในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่คนส่วนใหญ่นั้นเป็นคนมลายูมุสลิม การขับเคลื่อนงานสันติภาพของกลุ่มเพศหลากหลายถูกขับเคลื่อนในประเด็นเฉพาะ เช่น การส่งเสริมและพัฒนาความเท่าเทียมทางเพศ การเยียวยากันและกัน ความเท่าเทียมทางการศึกษา เป็นต้น แต่บทบาทในกระบวนการสันติภาพที่เป็นทางการกลับพบว่าคนกลุ่มนี้ไม่ได้เข้าไปมีส่วนร่วมทั้งบนโต๊ะเจรจาพูดคุยสันติภาพ / สันติสุข หรือแม้แต่การให้ข้อมูลในนโยบายพหุวัฒนธรรมที่นำไปใช้ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ทั้งนี้ยังพบว่ากระบวนการสันติภาพที่เป็นทางการยังมีกรอบการมองเพศแบบทวิลักษณ์ (binary) ทำให้กลุ่มเพศหลากหลายไม่ได้ถูกนับรวม