บทสำรวจเบื้องต้นว่าด้วยกลุ่มเคลื่อนไหวทางการเมืองปาตานีกับการผลักดันนโยบายสาธารณะเพื่อแก้ปัญหาความไม่สงบใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

Main Article Content

สุภาค์พรรณ ตั้งตรงไพโรจน์
นิธิศ ธรรมแสงอดิภา

บทคัดย่อ

เหตุการณ์ปล้นปืนที่จังหวัดนราธิวาสในเดือนมกราคม พ.ศ.2547 ผ่านล่วงมาสองทศวรรษแล้ว รัฐบาลแต่ละยุคสมัยต่างก็มีนโยบายแก้ปัญหาที่พยายามให้ครอบคลุมทั้งด้านความมั่นคง การเมือง เศรษฐกิจและสังคม แต่ปัญหาการก่อความไม่สงบจากผู้เห็นต่างก็ยังคงมีอยู่ แม้ความรุนแรงจะลดลงไปเมื่อเทียบกับห้วง 10 ปีแรกหลังเหตุการณ์ดังกล่าว แต่ระดับความรุนแรงที่ลดลงไม่ได้หมายความว่าการก่อความไม่สงบ
ไม่มีแล้ว เห็นได้จากการโจมตีหน่วยงานความมั่นคงที่ยังเกิดขึ้นเป็นระยะๆ ทั้งนี้ กลุ่มผู้เห็นต่างในพื้นที่มีทั้งที่เป็นกลุ่มติดอาวุธและกลุ่มที่เคลื่อนไหวโดยใช้กระบวนการทางการเมืองเป็นตัวนำ ทั้งสองกลุ่มต่างเรียกร้องให้ได้มาซึ่งผลประโยชน์และอุดมการณ์ที่ตนเองต้องการ สำหรับข้อเขียนในบทความนี้เน้นศึกษากลุ่มหลัง โดยเป็นการสำรวจเบื้องต้นเกี่ยวกับแนวทางและบทบาทของกลุ่มเคลื่อนไหวทางการเมืองปาตานีสี่กลุ่มกับการผลักดันนโยบายสาธารณะเพื่อแก้ปัญหาความไม่สงบใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเฉพาะความพยายามในการผลักดันประเด็นเกี่ยวกับ 3 จังหวัดชายแดนใต้ให้เข้าสู่การรับรู้ของผู้กำหนดนโยบาย รวมถึงความพยายามในการสร้างบทบาททางการเมืองเพื่อพัฒนากลุ่มตนให้กลายเป็นผู้ผลักดัน (agenda setter) ภายใต้ระบอบประชาธิปไตย จากการศึกษาพบว่ากลุ่มเคลื่อนไหวทางการเมืองปาตานีทั้งสี่กลุ่ม
มีจุดเริ่มต้น แนวทางและกิจกรรมคล้ายคลึงกัน มีเป้าหมายเดียวกันคือการมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาความไม่สงบในพื้นที่ของตน และยังไม่สามารถผลักดันประเด็นปัญหาเข้าสู่วาระนโยบายในฐานะ agenda setter ได้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ตั้งตรงไพโรจน์ ส., & ธรรมแสงอดิภา น. (2025). บทสำรวจเบื้องต้นว่าด้วยกลุ่มเคลื่อนไหวทางการเมืองปาตานีกับการผลักดันนโยบายสาธารณะเพื่อแก้ปัญหาความไม่สงบใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 22(3), 7–26. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/kpi_journal/article/view/274940
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

กัสดาฟี กูนา. สมาชิกกลุ่ม The Patani Resources. (2566, 12 กรกฎาคม). สัมภาษณ์.

เฉลิมเกียรติ ขุนทองเพชร. (2547). หะยีสุหลง อับดุลกาเดร์ กบฏ...หรือวีรบุรุษแห่งสี่จังหวัดภาคใต้. กรุงเทพฯ : มติชน.

ชิดชนก ราฮิมมูลา. (2548). วิกฤติการณ์ชายแดนใต้. ใน อุทัย ดุลยเกษม และเลิศชาย ศิริชัย (บรรณาธิการ), ความรู้กับการแก้ปัญหาความขัดแย้งกรณีวิกฤติการณ์ชายแดนภาคใต้. (น. 1-63). กรุงเทพฯ: เอดิสัน เพรส โปรดักส์.

ซูกรีฟฟี ลาเตะ. สมาชิกกลุ่ม The Patani. (2566, 13 กรกฎาคม). สัมภาษณ์.

ปิยะพงษ์ บุษบงก์. (2552). การกำหนดนโยบายสาธารณะ: กระบวนทัศน์ แนวทาง ตัวแบบ กรอบและเทคนิค. กรุงเทพฯ: เสมาธรรม.

รุ่ง แก้วแดง. (2548). สงครามและสันติสุข @ ชายแดนใต้. กรุงเทพฯ: มติชน.

ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี. (2563). การเมืองการปกครองและการจัดการความขัดแย้งในจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ปาตานี). ปัตตานี: สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

ศุภชัย ยาวะประภาษ และปิยากร หวังมหาพร. (2555). นโยบายสาธารณะระดับท้องถิ่นไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). นนทบุรี: ศูนย์หนังสือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้. (2567). สถิติความสูญเสียและการช่วยเหลือเยียวยาผู้เสียหายจากเหตุการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ตั้งแต่ปี 2547 –2566. สืบค้นจาก https://www.sbpac.go.th/?p=132140

สถาบันดำรงราชานุภาพ สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย, กลุ่มงานวิจัยและพัฒนา. (2546). จังหวัดชายแดนภาคใต้ ความมั่นคงและโอกาสในการพัฒนา, ดำรงราชานุภาพ, 3 (9), สิงหาคม – พฤศจิกายน.

สภาที่ปรึกษาเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้. (2551). สภาพปัญหาและแนวทางแก้ไขสถานการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้. ยะลา: ยะลาการพิมพ์ (1992).

สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2557). นโยบายสาธารณะ: แนวความคิด การวิเคราะห์และกระบวนการ. กรุงเทพฯ: เสมาธรรม.

สิทธิ ตระกูลวงศ์. (2562). กระบวนการพูดคุยเพื่อสันติสุข จชต.: ความท้าทายของการต่อสู้ทางความคิดตามแนวทางสันติวิธีในทัศนะของผู้ปฏิบัติงานจริง (ห้วงปี 2558 – 2561). กรุงเทพฯ: เมจิก แอนด์ พิคเซลเวิคส์ สตูดิโอ.

สุไฮมี ดูละสะ. (2566, กรกฎาคม 14). สมาชิกกลุ่ม Patani Baru. สัมภาษณ์.

อรอนงค์ ทิพย์พิมล. (2564). ประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐไทยกับปัต (ปา) ตานีก่อน รัฐสมัยใหม่จนถึงสนธิสัญญาแองโกลสยาม พ.ศ. 2452 (ค.ศ. 1909): มุมมองที่แตกต่าง หลากหลาย. ใน อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์ (บรรณาธิการ), ความมั่นคงบนรอยร้าว: ประวัติศาสตร์ กฎหมาย และผู้คนในพลวัตความขัดแย้งจังหวัดชายแดนใต้. (น. 3- 39). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.).

อาหมัด ฟัตฮี อัล-ฟาตานี. (2543). ประวัติศาสตร์ปัตตานี. ยะลา: โครงการจัดตั้งสถาบัน สมุทรรัฐเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา.

อิมรอน ซาเหาะ และยาสมิน ซัตตาร์. (2564). พลวัตความเคลื่อนไหวของนักการเมืองมลายูมุสลิม ท่ามกลางความรุนแรงในพื้นที่ชายแดนใต้. ใน อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์ (บรรณาธิการ), ความมั่นคงบนรอยร้าว: ประวัติศาสตร์ กฎหมาย และผู้คน ในพลวัตความขัดแย้งจังหวัดชายแดนใต้. (น. 61-102). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

อิมรอน มะลูลีม. (2538). วิเคราะห์ความขัดแย้งระหว่างรัฐบาลไทยกับมุสลิมในประเทศ: กรณีศึกษากลุ่มมุสลิมในเขตจังหวัดชายแดนภาคใต้. กรุงเทพฯ: อิสลามิคอะเคเดมี.

ฮากิม พงตีกอ. ประธานกลุ่ม Patani Baru. (2566, 11 กรกฎาคม). สัมภาษณ์.

ภาษาอังกฤษ

Anderson, James E. (1994). Public Policy-Making. New York: Holt, Rinehart and Winston.

Birkland, Thomas A. (2001). An introduction to the policy process: theories, concepts, and models of public policy making. New York: M.E.Sharpe.

Drodz, M. (2015). Political Activism: Concept, Factors and Forms. European Political and Law Discourse, 2(4), p. 229-233.

Dye, Thomas R. (2014). Understanding Public Policy. New Jersey: Pearson Education.