การศึกษาความสำเร็จในการเป็นต้นแบบด้านการเป็นองค์กรคุณธรรม และความโปร่งใส กรณีศึกษากรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่องการศึกษาความสำเร็จในการเป็นต้นแบบด้านการเป็นองค์กรคุณธรรมและความโปร่งใส : กรณีศึกษากรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการดำเนินการของกรมการปกครองในการขับเคลื่อนการบริหารตามกรอบ ITA 2) เพื่อศึกษาเงื่อนไขของความสำเร็จ ปัญหา อุปสรรค ของการดำเนินการเรื่อง ITA ของกรมการปกครอง และ 3) เพื่อเสนอแนะการพัฒนาหน่วยงานภาครัฐในการขับเคลื่อน ITA ในการจัดบริการสาธารณะ โดยมีวิธีการศึกษาจากการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้องและการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ทั้งสิ้น 11 คน ผลการศึกษา พบว่าช่วง พ.ศ.2556 จนถึงปัจจุบันมีการนำเครื่องมือการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ ซึ่งในช่วงปีงบประมาณ พ.ศ.2562 มีการพัฒนาระบบการประเมินเข้าสู่ระบบออนไลน์ ส่งผลให้กรมการปกครองมีคะแนนตกต่ำ จึงมีการพัฒนาองค์กรและมีผลการประเมินที่สูงขึ้นจากนั้นเป็นต้นมา โดยกำหนดนโยบายที่เน้นการพัฒนาภาพลักษณ์ขององค์กรกับบุคลากรของกรมตามวิสัยทัศน์บำบัดทุกข์บำรุงสุข และใช้กรอบแนวทางการประเมิน ITA สอดแทรกในการพัฒนาเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับสาธารณะและผู้รับบริการ พิจารณาได้จากนโยบายของผู้บริหารกรมในการดำเนินการด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริต แผนปฏิบัติการด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบกรมการปกครอง การประกาศเจตจำนงค์ของกรมด้านความสุจริต การพัฒนาความโปร่งใสในการดำเนินงานด้วยเทคโนโลยีทุกช่องทางเป็นต้น และมีเงื่อนไขของความสำเร็จ ประกอบด้วย กรมการปกครองได้จัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต มีการพัฒนากระบวนการกำกับติดตามและประเมินผล กรม ฯ กำหนดเป้าหมายการขับเคลื่อนแบบค่อยเป็นค่อยไป ผู้บริหารให้ความสำคัญมอบนโยบายชัดเจน มีบริบทสภาพแวดล้อมเอื้อให้เกิดการประเมินด้านบวก บุคลากรมีความรู้ความเข้าใจและมีทัศนคติต่อการต่อต้านการทุจริต สำหรับปัญหาและอุปสรรคเกิดจากบุคลากรทำงานเชิงตั้งรับมาก  สำหรับแนวทางการพัฒนาการดำเนินงานขับเคลื่อนกรอบ ITA พบว่ามีการกำหนดนโยบายที่ชัดเจน  มีการจัดสรรอัตรากำลัง ผู้บริหารระดับสูงของกรมการปกครองกำกับดูแล มีการกำหนดแผนงาน กิจกรรม โครงการ มีการมอบรางวัล มีการผูกโยงผลการประเมินไว้ร่วมกับการประเมินผู้บริหารหน่วยงาน มีกำหนดผลสำเร็จใน ก.พ. 7 และมีการประชุมถอดบทเรียนการดำเนินงานผลประเมิน ITA ที่ดำเนินงานในทุกปีเพื่อการพัฒนางาน สำหรับการพัฒนาหน่วยงานภาครัฐในการขับเคลื่อน ITA จากบทเรียนของกรมการปกครอง ซึ่งถึงแม้การพัฒนาหน่วยงานอื่นจากความสำเร็จของกรมการปกครองอาจมีข้อจำกัดตามเงื่อนไขสภาพและบริบทของแต่ละหน่วยงาน  แต่เมื่อพิจารณาแนวทางการพัฒนาการดำเนินงานให้กับการขับเคลื่อนกรอบ ITA ของกรมการปกครองร่วมกับหลักธรรมาภิบาลแล้วจึงเป็นบทเรียนที่มีนัยสำคัญในฐานะกรอบข้อเสนอสำหรับหน่วยงานรัฐอื่นๆ โดยจะเห็นได้ว่ากรมการปกครองมีการกำหนดนโยบายในการดำเนินงานที่ชัดเจนและมีการขับเคลื่อนภายใต้หลักธรรมาภิบาลอย่างเป็นรูปธรรม กรมการปกครองมีการกำหนดนโยบายในการดำเนินงานที่ชัดเจนในการประเมิน ITA ระยะยาว และมุ่งเน้นการสร้างการตระหนักรู้ให้กับบุคลากรเพื่อการพัฒนาหลักการประเมิน ITA และหลักธรรมาภิบาลเข้าด้วยกันเพื่อให้เกิดความยั่งยืน ทุกบทเรียนมีนัยสำคัญสำหรับหน่วยงานอื่นๆ ในเชิงปฏิบัติ  การศึกษาของงานวิจัยนี้เสนอแนวทางเพื่อการพัฒนาให้กรมการปกครองควรสร้างอัตรากำลัง ตำแหน่งหน้าที่ และความรับผิดชอบในงานด้าน ITA  กรมการปกครองควรสร้างรูปแบบการทำงานร่วมกันระหว่างบุคลากรภายในและภาคีเครือข่ายภายนอก และประชาชนผู้รับบริการ  กรมการปกครองควรให้ความสำคัญกับผู้นำในระดับพื้นที่ และกรมการปกครองควรสร้างเครื่องมือการพัฒนาความเป็นพลเมืองให้กับประชาชนผู้มารับบริการต่อไป