เมื่อเสรีนิยมเกิดและเบ่งบานในดงอนุรักษ์นิยม ? การศึกษาการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2566 จังหวัดสงขลา

Main Article Content

บูฆอรี ยีหมะ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มาจากงานวิจัยเรื่อง การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2566 จังหวัดสงขลา มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมทางการเมืองของผู้สมัครรับเลือกตั้ง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของผู้มีสิทธิเลือกตั้งในจังหวัดสงขลา 2. เพื่อวิเคราะห์ผลการเลือกตั้งของจังหวัดสงขลาทั้งในระบบเขตและระบบบัญชีรายชื่อที่สัมพันธ์เชื่อมโยงกับอุดมการณ์ทางการเมือง ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพเก็บรวบรวมข้อมูลจากหลายส่วน ประกอบด้วยการสำรวจเอกสาร การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ เช่น ผู้สมัครรับเลือกตั้ง คณะทำงานของผู้สมัครรับเลือกตั้ง และการสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วม เช่น การติดตามการลงพื้นที่หาเสียงของผู้สมัครและคณะทำงาน การเข้าร่วมฟังการปราศรัย การสังเกตการณ์วันลงสมัครรับเลือกตั้ง ผลการวิจัยพบว่า จังหวัดสงขลาที่พรรคประชาธิปัตย์ครองความนิยมมาอย่างยาวนานจนถูกมองว่าเป็นพื้นที่ที่มีอุดมการณ์อนุรักษ์นิยมสูงไม่แตกต่างจากจังหวัดอื่นๆ ของภาคใต้ แต่ความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2566 มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมากเมื่อระบบเลือกตั้งเป็นระบบคู่ขนานระหว่างระบบเขตกับระบบบัญชีรายชื่อ ใช้บัตรเลือกตั้ง 2 ใบ คิดคะแนนแยกออกจากกัน ทำให้เกิดความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมทางการเมืองของผู้สมัครในการหาเสียงเลือกตั้งเฉพาะตนในระบบเขตเป็นหลัก ส่วนระบบบัญชีรายชื่อให้อิสระแก่ผู้ใช้สิทธิเลือกตั้ง ดังนั้น แม้ว่าผู้สมัครของพรรคประชาธิปัตย์ได้รับเลือกตั้ง 6 คนจาก 9 เขต มากกว่าการเลือกตั้งปี 2562 แต่เป็นการเลือกจากปัจจัยที่มาจากคุณสมบัติส่วนตัวของผู้สมัคร ไม่ใช่มาจากความนิยมที่มีต่อพรรค ซึ่งพิจารณาได้จากคะแนนในระบบบัญชีรายชื่อที่พรรคประชาธิปัตย์ไม่ได้อันดับที่ 1 ในเขตที่ชนะเลือกตั้งเลย ในส่วนของพฤติกรรมทางการเมืองและการเลือกตั้งของผู้มีสิทธิเลือกตั้งในช่วงของการหาเสียงเลือกตั้งมีการเข้าร่วมรับฟังปราศรัยจากเวทีของพรรคก้าวไกลที่มีอุดมการณ์เสรีนิยม ซึ่งสะท้อนจากนโยบายหาเสียงอย่างคับคั่ง แตกต่างจากพรรคการเมืองอื่นโดยเฉพาะพรรคที่มีอุดมการณ์อนุรักษ์นิยม ผลการเลือกตั้งพรรคก้าวไกลไม่สามารถชนะเลือกตั้งในระบบเขตเลย แต่ในระบบบัญชีรายชื่อได้คะแนนเป็นอันดับที่ 1 ถึง 6 เขต จากทั้งหมด 9 เขต แม้กระทั่งในเขตเลือกตั้งที่ไม่ได้ส่งผู้สมัครในระบบเขต อย่างไรก็ตาม เมื่อนำคะแนนระบบบัญชีรายชื่อของพรรครวมไทยสร้างชาติรวมกับพรรคประชาธิปัตย์ซึ่งมีอุดมการณ์อนุรักษ์นิยมทั้ง 2 พรรค พบว่ามีคะแนนมากกว่าพรรคก้าวไกล จึงยากที่จะสรุปได้ว่า อุดมการณ์เสรีนิยมได้เกิดและเบ่งบานในพื้นที่อนุรักษ์นิยมแห่งนี้แล้ว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ยีหมะ บ. (2025). เมื่อเสรีนิยมเกิดและเบ่งบานในดงอนุรักษ์นิยม ? การศึกษาการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2566 จังหวัดสงขลา. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 23(1), 92–116. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/kpi_journal/article/view/276194
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

ชัยชนะ มิตรพันธ. (2565). รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย ปี 2565. ศูนย์วิเคราะห์ข้อมูล สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.

พิธายกทัพก้าวไกล เปิดปราศรัยใหญ่สงขลา วัยรุ่น วัยทำงานเชียร์ลั่น ส้มรักพ่อนะ. (2566, 7 พฤษภาคม). เดลินิวส์ออนไลน์. https://www.dailynews.co.th/news/2303703/

สันทัด โพธิสา. (2566, 7 กุมภาพันธ์). เผยตัวเลขคนไทยแต่ละเจเนอเรชัน ตัวแปรสำคัญเลือกตั้ง 2566. ไทยพีบีเอส. https://www.thaipbs.or.th/now/content/61

บูฆอรี ยีหมะ. (2550). รายงานการวิจัยเรื่อง การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2550: จังหวัดสงขลา. สถาบันพระปกเกล้า.

บูฆอรี ยีหมะ. (2562, 6 มกราคม). พฤติกรรมการเลือกตั้งใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ เลือกคนมากกว่าเลือกพรรค. มติชนออนไลน์. https://www.matichon.co.th/article/news_1305181

บูฆอรี ยีหมะ. (2563). การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดสงขลา. สถาบันพระปกเกล้า.

ประจักษ์ ก้องกีรติ. (2559, 11 กุมภาพันธ์). ประจักษ์ ก้องกีรติ: ระบบเลือกตั้ง “จัดสรรปันส่วนผสม”: ปัญหาและทางออก. ประชาไท. https://prachatai.com/journal/2016/02/64002

ผู้จัดการออนไลน์. (2566, 13 พฤษภาคม). ผู้สมัคร ส.ส.สงขลา “ภูมิใจไทย” ถอดใจเพราะไม่มีเงินซื้อเสียงตามคำเรียกร้อง. https://mgronline.com/south/detail/9660000044207

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. (2562). ข้อมูลสถิติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการทั่วไป เมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2562. สำนักงานคณะกรรมการเลือกตั้งhttps://www.ect.go.th/web-upload/migrate/download/article/article_20201002121233.pdf

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. (2566). ข้อมูลสถิติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2566. ห้างหุ้นส่วนจำกัด สหายบล็อกและการพิมพ์.

หาดใหญ่ | หัวคะแนนพรรคภูมิใจไทยพร้อมด้วยชาวบ้านเกือบ 100 คน บุกที่ทำการพรรคภูมิใจไทย เขต 2 สงขลา ทวงถามเรื่องเงิน 1 พันบาท ทางด้านผู้ลงสมัครของพรรค ย้ำไม่มีการซื้อเสียง. (2566, 14 พฤษภาคม). HATYAI FOCUS. https://www.hatyaifocus.com/news-detail/24133/

เอนก เหล่าธรรมทัศน์. (2550). สองนคราประชาธิปไตย : แนวทางการปฏิรูปการเมือง เศรษฐกิจ เพื่อประชาธิปไตย. (พิมพ์ครั้งที่ 6). โครงการจัดพิมพ์คบไฟ.

ภาษาอังกฤษ

Grigsby, Ellen. (2005). Analyzing Politics: An Introduction to Political Science. (3rd Edition). Thomson Wadsworth.

Hay, Colin. (1995). Structure and Agency. In David Marsh & Gery Stoker (Eds), Theory and Methods in Political Science (pp.189-206). St. Martin’s Press.

Heywood, Andrew. (2002). Politics. (2nd Edition). Palgrave.

Hloušek, Vit & Kopecek, Lubomir. (2010). Origin, Ideology and Transformation of Political Parties: East-Central and Western Europe Compared. Routledge.

Kenig, Ofer & Pruysers, Scott. (2018). The Challenges of Inclusive Intra-party Selection Methods. In Guillermo Cordero & Xavier Coller (Eds), Democratizing Candidate Selection: New Methods, Old Receipts? (pp. 25-48). Palgrave Macmillan.

Ranney, Austin. (1993). The Governing: An Introduction to Political Science. (6th Edition). Prentice Hall International.

Roskin, Michael G., Cord, Robert L., Medeiros, James A. & Jones, Walter S. (2016). Political Science: An Introduction. (4th Edition). Pearson.