ปัญหาการตีความ “การล้มล้างการปกครอง” โดยศาลรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย

Main Article Content

ชวกร ลัญจนเสถียรชัย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาการตีความ “การล้มล้างการปกครอง” โดยศาลรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ในช่วง พ.ศ.2549-2567 ด้วยการวิจัยเอกสาร คือ การวิเคราะห์คำสั่งและคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ จำนวน 10 ฉบับ จัดเป็นกลุ่มคดี 4 ประเภท ได้แก่ 1) คดีที่เกี่ยวข้องกับการทุจริตของพรรคการเมืองและกระบวนการการเลือกตั้ง 2) คดีที่เกี่ยวข้องกับขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมหรือการชุมนุม 3) คดีที่เกี่ยวข้องกับการแก้ไขกฎหมายหรือการกระทำทางนิติบัญญัติ และ 4) คดีที่เกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์ ข้อค้นพบคือ ในกลุ่มคดีแต่ละประเภท ศาลรัฐธรรมนูญมีการตีความถ้อยคำดังกล่าวที่แตกต่างกันออกไป คำวินิจฉัยในกลุ่มคดีแต่ละประเภทยังไม่มีบรรทัดฐานที่ชัดเจนแน่นอน และขาดความสอดคล้องกับหลักการทางสากล ทำให้เกิดช่องโหว่ในการใช้ศาลรัฐธรรมนูญเพื่อเป็นกลไกทางการเมือง มากกว่าการเป็นองค์กรผู้ทำหน้าที่พิทักษ์คุณค่าพื้นฐานของการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ลัญจนเสถียรชัย ช. (2026). ปัญหาการตีความ “การล้มล้างการปกครอง” โดยศาลรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 23(3), 163–192. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/kpi_journal/article/view/288596
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

กองบรรณาธิการไทยรัฐ. (2566, 13 มกราคม). 9 ปี Shutdown กรุงเทพฯ ปิดแยก ปิดเมือง เปิดทางรัฐประหาร. ไทยรัฐพลัส. https://plus.thairath.co.th/topic/politics&society/102661

กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา. (2551). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5019/2551. ระบบสืบค้นคำพิพากษา คำสั่งคำร้องและคำวินิจฉัยศาลฎีกา. https://deka.supremecourt.or.th/search/index/32

เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง. (2565). ปัญหาการบังคับใช้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ.2560: ศึกษากรณีการยุบพรรคการเมืองอันเนื่องมาจากการกระทำความผิด. สถาบันพระปกเกล้า.

คําวินิจฉัยคณะตุลาการรัฐธรรมนูญที่ 3-5/2550. (2550, 13 กรกฎาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 124 ตอนที่ 33 ก. หน้า 1–120.

คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 1/2557. (2557, 17 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 131 ตอนที่

ก. หน้า 1-26.

คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 15-18/2556. (2557, 8 มกราคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 131 ตอนที่ 5 ก. หน้า 1-31.

คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 18-22/2555. (2555, 13 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 129 ตอนที่ 118 ก. หน้า 1-26.

คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 19/2564. (2564, 29 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 138 ตอนที่ 80 ก. หน้า 22-49.

ณรงค์เดช สรุโฆษิต. (2554). แนวทางปรับปรุงกฏหมายเกี่ยวกับการยุบพรรคการเมือง. สถาบันพระปกเกล้า.

ประกาศคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ 27. (2549, 3 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 123 ตอนที่ 105 ก. หน้า 11.

ภาสกร ญี่นาง. (2564, 3 ธันวาคม). คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ “การปฏิรูปฯ เท่ากับ การล้มล้างฯ”: เมื่อประชาชนต้องกลายเป็นผู้ก่ออาชญากรรมทางความคิด. ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน https://tlhr2014.com/archives/38554

มติชน. (2566, 6 สิงหาคม). ทางวิบากของนายกฯ ทักษิณ ในวงจรอุบาทว์ กลับมาปรองดอง ปิดเกม หรือเลี้ยงหลาน?. มติชนสุดสัปดาห์. https://www.matichon.co.th/weekly/featured/

article_701550

ภาษาอังกฤษ

Barroso, Luis Roberto. (2019). Countermajoritarian, Representative, and Enlightened: The Roles of Constitutional Courts in Democracies. The American Journal of Comparative Law, 67(1), 109-143.

Issacharoff, S. (2015). Fragile Democracies: Contested Power in the Era of Constitutional Courts. Cambridge University Press.

Kongkirati, Prajak. (2016). Thailand’s Failed 2014 Election: The Anti-Election Movement, Violence and Democratic Breakdown. Journal of Contemporary Asia, 46(3), 467-485.