พลวัตคู่ขนานจากชุมชนท้องถิ่นสู่รัฐสภา: การวิเคราะห์เจาะลึกกลไกการมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคมและตัวแสดงทางการเมืองในการขับเคลื่อนข้อเสนอสันติภาพชายแดนใต้
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้เป็นการวิจัยคุณภาพเชิงตีความ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์กลไกปฏิสัมพันธ์เชิงปฏิบัติการระหว่างภาคประชาสังคมระดับฐานรากกับตัวแสดงทางการเมืองในการขับเคลื่อนข้อเสนอเชิงนโยบายสันติภาพชายแดนใต้สู่รัฐสภา (2) วิเคราะห์พลวัตการต่อรอง บทบาทสถาบันนิติบัญญัติในฐานะกลไกลดแรงกดดัน และความท้าทายภายใต้ข้อจำกัดด้านความมั่นคง และ (3) สังเคราะห์รูปแบบพลวัตคู่ขนาน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีสามเส้าผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก การสานเสวนากลุ่ม และเวทีสาธารณะ จากกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงจำนวน 20 คน ประกอบด้วย ตัวแสดงทางการเมือง (สส. และ สว.) 10 คน และตัวแสดงภาคประชาสังคม 10 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์แนวเรื่อง
ผลการวิจัยพบว่า ทั้งสองภาคส่วนแสดงออกถึงเจตจำนงที่มีความลื่นไหลในการขับเคลื่อนนโยบายผ่านช่องทางเฉพาะของตน โดยภาคประชาสังคมระดับฐานรากทำหน้าที่เป็น "ผู้เปิดพื้นที่และริเริ่มนโยบายจากฐานราก" ผ่าน 5 ปฏิบัติการหลัก ได้แก่ การสร้างพื้นที่ทางเลือกรับฟังเสียงประชาชนกว่า 200 เวที การจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายทางเลือก การสร้างความตระหนักรู้ การเชื่อมประสานเครือข่ายหลากระดับ และการปฏิบัติการด้านมนุษยธรรมข้ามวัฒนธรรมพุทธ-มลายูมุสลิม ขณะที่ตัวแสดงทางการเมืองและสถาบันนิติบัญญัติทำหน้าที่เป็น "ผู้แปรญัตติและส่งผ่านเชิงนโยบาย" ควบคู่ไปกับการเป็น "วาล์วระบายความดันเชิงระบบ" ที่ทำหน้าที่ลดทอนและเปลี่ยนผ่านความขัดแย้งที่แหลมคมนอกสภาให้เข้าสู่กระบวนการสถาบัน โดยผ่านกลไกประชาธิปไตยแบบตัวแทนและยุทธศาสตร์พรรคการเมืองที่แตกต่างกัน โดยมีเงื่อนไขความสำเร็จมาจากอุดมการณ์พรรค การรักษาฐานเสียงเชิงชาติพันธุ์และศาสนา และเครือข่ายความสัมพันธ์ส่วนบุคคล
การวิจัยนี้นำเสนอ “แบบจำลองพลวัตคู่ขนาน” เพื่ออธิบายการสอดประสานนโยบาย ประกอบด้วย 3 กลไก คือ (1) กลไกการส่งผ่านและการแปรรูปทรัพยากรข้อมูล ซึ่งเปลี่ยนความขัดแย้งนอกระบบและอารมณ์ร่วมเชิงอัตลักษณ์ให้เป็นการถกแถลงอย่างสันติเชิงสถาบัน (2) กลไกพื้นที่ร่วมและการร่วมผลิตนโยบายเชิงสถาบัน และ (3) ความท้าทายเชิงโครงสร้างและการถูกทำให้เป็นประเด็นความมั่นคง ที่ยังคงพึ่งพิงตัวบุคคลและเผชิญแรงกดดันเชิงระบบจากการบังคับใช้กฎหมายพิเศษ ปฏิบัติการข่าวสารและความหวาดระแวงของรัฐส่วนกลาง ซึ่งทำหน้าที่เป็นสิ่งกีดขวางโครงสร้างไม่ให้นโยบายถูกบังคับใช้จริงในภาคปฏิบัติการอย่างสมบูรณ์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
@ 2020 King Prajadhipok's Institute The Government Complex Commemorating All Right Reserved.
เอกสารอ้างอิง
Anuwaturodom, M. (2012). The Aceh Peace Process, Republic of Indonesia. King Prajadhipok's Institute.
Barnes, C. (2009). Civil Society and Peacebuilding: Mapping Functions in Working for Peace. The International Spectator, 44(1), 131–147. https://doi.org/
1080/03932720802693036
Boonpunth, K., & Rolls, M. (2016). The Role of Civil Society in Peacebuilding in Southern Thailand. Journal of Public Affairs, 16(4), 376–383. https://doi.org/
1002/pa.1598
Boonyarit, P. (2018). On Her Peace: a Women’s Peace Movement in the Southernmost Provinces of Thailand [Master’s thesis, Chulalongkorn University]. Chula Intellectual Repository. https://doi.org/10.58837/
CHULA.THE.2018.636
Brandsen, T., & Pestoff, V. (2006). Co-production, the Third Sector and the Delivery of Public Services: An Introduction. Public Management Review, 8(4), 493–501. https://doi.org/10.1080/14719030601022874
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using Thematic Analysis in Psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/
qp063oa
Budiman, N., Abu, H., & Deswita, D. (2024). The Challenges of Civil Society for Peace Organization CAP in Strengthening Civil Society in Southern Thailand. Politea, 7(1). https://doi.org/10.21043/politea.v7i1.25514
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches (4th ed.). SAGE Publications.
Coser, L. A. (1956). The functions of social conflict. The Free Press.
Dahl, R. A. (1971). Polyarchy: Participation and Opposition. Yale University Press.
Deep South Watch. (2026). Conflict Incident Database. https://deepsouthwatch.org
Giddens, A. (1984). The Constitution of Society: Outline of the Theory of Structuration. University of California Press.
Hay, C. & Wincott, D. (1998). Structure, Agency and Historical Institutionalism. Political Studies XLVI, 951-957.
Houkamau, C., Bahamondes, J., Osborne, D., & Sibley, C. (2024). Region-level Pakeha Warmth Towards Maori Enhances Collective Action Intentions: An Extension of the Social Identity Model of Collective Action (SIMCA). International Journal of Intercultural Relations, 98, Article 101918. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2023.101918.
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic Inquiry. SAGE Publications.
Locke, J. (1980). Second Treatise of Government (C. B. Macpherson, Ed.). Hackett Publishing Company. (Original Work Published 1689). The Project Gutenberg eBook of Second Treatise of Government, by John Locke. https://www.gutenberg.org/files/7370/7370-h/7370-h.htm#CHAPTER_I
Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative Research: A Guide to Design and Implementation (4th ed.). Jossey-Bass.
Mill, J. S. (1977). Considerations on Representative Government. In J. M. Robson (Ed.), The Collected Works of John Stuart Mill (Vol. 19, pp. 371–577). University of Toronto Press.
Ostrom, E. (1996). Crossing the Great Divide: Coproduction, Synergy, and Development. World Development, 24(6), 1073–1087. https://doi.org/10.1016/0305-750X(96)00023-X
Paffenholz, T. (Ed.). (2010). Civil Society & Peacebuilding: A Critical Assessment. Lynne Rienner Publishers.
Panjor, F. (2017). Civil Society Sector and the State in the Bangsamoro Conflict and Peace Process. Asian Review, 38(2), 123–154. https://so01.tci-thaijo.org/
index.php/asianreview/article/view/243683/165165
Patton, M. Q. (2015). Qualitative Research & Evaluation Methods: Integrating Theory and Practice (4th ed.). SAGE Publications.
Peace Survey Network. (2025, July 9). Peace Survey Policy Proposals: Citizens Demand all Parties Stop Violence – Accelerate Peace Talks – Create Safe Spaces and Improve People's Quality of Life. Center for Conflict Studies and Cultural Diversity (CSCD), Institute for Peace Studies. https://cscd.psu.ac.th/
th/node/653
Phonrachom, T., & Sopapol, W. (2022). The Role of Southern Border Politicians: The Struggle for Peace in the Southern Border on the National Political Arena. Journal of Conflict and Peace Studies, 1(1), 76–94.
Piyasiripon, N. (2015). Analysis of the Influence of Informal Factors Toward National Security Policy Implementation Effectiveness in Southernmost Provinces of Thailand: A Study of Non-government Units. Academic Services Journal Prince of Songkla University, 26(3), 120–126.
Richmond, O. P. (2005). The Transformation of Peace. Palgrave Macmillan. https://www.researchgate.net/profile/Oliver-Richmond/publication/
_The_Transformation_of_Peace/links/5a28e6484585155dd42786a6/The-Transformation-of-Peace.pdf
Sattar, Y., & Sahoh, I. (2022). Malay Muslim Politicians’ Movements Amid the Deep South Unrest in Thailand. Journal of Muslim Minority Affairs, 42(1), 100–116. https://doi.org/10.1080/13602004.2022.2064057
Scott, J. (2006). Documentary Research. SAGE Publications.
Sumon, C. (1998). Democracy-oriented Groups in the Civil Society: Roles in Pressuring for the Political Reform Policy, 1993-1995 [Master’s thesis, Chulalongkorn University]. Chula Intellectual Repository. https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.1998.576
Tajfel, H., & Turner, J. C. (1979). An Integrative Theory of Intergroup Conflict. In W. G. Austin & S. Worchel (Eds.), The Social Psychology of Intergroup Relations
(pp. 33–47). Brooks/Cole.
Tangtrongpairoj, S., & Kowin, C. (2018). Politics and Education Policy: A Case Study of the Educational Reform Strategic Plan for the Three Southern Border Provinces to Create Peace, 2005–2008. Asian Review, 39(2), 135–157.
Tuansiri, E. (2013). Civil Society Networks: Dynamics and Lessons for Peace Development in the Southern Border. Local Development Institute.
van Zomeren, M. (2021). Toward an Integrative Perspective on Distinct Positive Emotions for Political Action: Analyzing, Comparing, Evaluating, and Synthesizing Three Theoretical Perspectives. Advances in Political Psychology, 42(Suppl. 1), 173–194. https://doi.org/10.1111/pops.12795
Wanis-St. John, A., & Kew, D. (2008). Civil Society and Peace Negotiations: Confronting Exclusion. International Negotiation, 13(1), 11–36. https://doi.org/10.1163/
X297896
Waree, S. (2018). An Intellectual History of “Non-violence” of the Southern Border Civil Society Between the 1920s to 2000s [Master’s thesis, Thammasat University]. TU Digital Collections. https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/
thesis/2018/TU_2018_5806030143_10617_10791.pdf
