การมีส่วนร่วมของประชาชนในการเข้าชื่อเสนอข้อบัญญัติท้องถิ่น กรณีศึกษา อบต. หนองแวง จ.ร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยนี้มุ่งเน้นการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการเข้าชื่อเสนอข้อบัญญัติท้องถิ่นตาม พ.ร.บ. การเข้าชื่อเสนอข้อบัญญัติท้องถิ่น พ.ศ. 2565 ผ่านกรณีศึกษา อบต. หนองแวง จังหวัดร้อยเอ็ด เพื่อนำไปสู่การจัดทำร่างข้อบัญญัติท้องถิ่นที่เกิดจากเจตจำนงของประชาชน ตลอดจนเพื่อพัฒนาแนวทางการเข้าชื่อเสนอข้อบัญญัติท้องถิ่น โดยศึกษาวิจัยในรูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) รวบรวมข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก การประชุมเชิงปฏิบัติการ การประชุมถอดบทเรียน ผลการศึกษาวิจัยที่สำคัญพบว่า กระบวนการเข้าชื่อเสนอข้อบัญญัติท้องถิ่นนี้ได้มีส่วนช่วยเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนให้เกิดขึ้นในชุมชนตำบลหนองแวง โดยมีจุดเริ่มต้นมาจากการระดมความคิดเห็นแล้วผลักดันประเด็นปัญหาในพื้นที่และข้อห่วงกังวลของประชาชนไปเป็นกฎหมายท้องถิ่น โดยเฉพาะเรื่องทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยประชาชนชาวหนองแวงได้ร่วมกันผลักดันให้มีกฎหมายท้องถิ่น นำไปสู่การยก (ร่าง) ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลหนองแวง เรื่อง การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พ.ศ.… ซึ่งมีสาระสำคัญในการจัดตั้งกลไกเพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนการจัดตั้งกองทุนและกำหนดแนวทางการทำงานเพื่อให้เป็นเครื่องมือที่สนับสนุนกลไกดังกล่าวที่จัดตั้งขึ้น เพื่อฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศ ควบคู่ไปกับการใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติตามวิถีชีวิตของคนในชุมชน นอกจากนี้ การศึกษาวิจัยยังแสดงให้เห็นว่า พ.ร.บ. การเข้าชื่อเสนอข้อบัญญัติท้องถิ่น พ.ศ. 2565 ได้แก้ไขปัญหาอุปสรรคของกฎหมายเดิม และเปิดโอกาสให้ประชาชนได้ใช้สิทธิในการกำหนดกฎกติกาเพื่อดูแลชุมชนของตน กรณีศึกษา อบต.  หนองแวง จึงเป็นตัวแบบที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นๆ ได้