การวิเคราะห์พุทธวิธีการสอนในคัมภีร์พระไตรปิฎก
คำสำคัญ:
พุทธวิธีการสอน, ผู้สอน, ผู้เรียน, เนื้อหาการสอน, การประเมินผลบทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์พุทธวิธีการสอนในคัมภีร์พระไตรปิฎก ด้านผู้สอน ผู้เรียน เนื้อหา วิธีการสอน และการประเมินผล เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการเก็บข้อมูลเอกสารจากคัมภีร์พระไตรปิฎก และวิเคราะห์ประมวลผลพุทธวิธีการสอน
ผลการวิจัย พบว่า พุทธวิธีการสอนในคัมภีร์พระไตรปิฎก (1) ด้านผู้สอน มีลักษณะดังนี้ คือเป็นพหูสูต (พระปัญญาคุณ) เป็นแบบอย่างที่ดี (พระวิสุทธิคุณ) และมีความเมตตาเอื้อเฟื้อ (พระกรุณาคุณ) (2) ด้านผู้เรียน มีการวิเคราะห์ผู้เรียน / ผู้ฟัง บนพื้นฐานของความแตกต่างระหว่างบุคคล (3) ด้านเนื้อหา วิเคราะห์เนื้อหาการสอนให้เหมาะสมกับบุคคล ตามลำดับ ความยากง่าย (4) ด้านวิธีการสอน มีการวิเคราะห์เชิงบูรณาการ ผู้เรียนและเนื้อหาเพื่อหาวิธีที่เหมาะสมบนฐานความแตกต่างของผู้เรียน และ (5) ด้านประเมินผล มีลักษณะการประเมินผลการสอนควบคู่กันไปกับ การสอน
เอกสารอ้างอิง
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระวินัยปิฎก มหาวรรค ภาค 1. (เล่ม4). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระวินัยปิฎก มหาวรรค ภาค 2. (เล่ม5). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย มหาวรรค. (เล่ม10). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย ปาฎิกวรรค. (เล่ม11). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์. (เล่ม12). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์.(เล่ม13). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค. (เล่ม15). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวรรค.(เล่ม19). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต. (เล่ม21). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตก อัฏฐก นวกนิบาต. (เล่ม23). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ ธรรมบท อุทาน. (เล่ม25). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก. (เล่ม27). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ภาค 2. (เล่ม33). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
จันทร์ทิพย์ ชูศักดิ์พาณิชย์. (2560). พุทธวิธีการสื่อมรรคมีองค์ 8 สำหรับเจนเนอเรชั่นวาย.วิทยานิพนธ์ ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาธรรมนิเทศ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
โชติชวัล ฟูกิจกาญจน์. (2556). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์: รูปแบบ วิธีการ และแนวทางการนำไปปฏิบัติ. วารสารปัญญาภิวัฒน์. 4(2), 104 - 112.
ทิศนา แขมมณี. (2545). ศาสตร์การสอน. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ผกามาส สิงห์จาย และคณะ. (2566). การพัฒนาหลักสูตรสังคมศึกษาโดยบูรณาการการสร้างความเป็นพลเมืองในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น. 9(8), 671 - 684.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2543). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 9). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระรุ่งโรจน์ กาวิลาวรรณ. (2562). การพัฒนาคู่มือการจัดการเรียนรู้โดยใช้พุทธวิธีการสอนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนพระปริยัติธรรม. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษา (สังคมศึกษา) บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2540). พจนานุกรมศัพท์ปรัชญา อังกฤษ-ไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). อรุณการพิมพ์.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.
วัดพระธรรมกาย. (2558). ธรรมบท ภาคที่ 4 แปลโดยพยัญชนะ ฉบับสองภาษา (ไทย-บาลี). (พิมพ์ครั้งที่ 4). โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง.
ศักดิ์คเรศ ประกอบผล. (2563). การวิเคราะห์: ลีลาการเรียนรู้. วารสารครุศาสตร์สาร. 14(2): 1-14.
สมชนก ลดาดก และวรรณี แกมเกตุ. (2564). การวิเคราะห์องค์ประกอบและตัวบ่งชี้บทบาทครูเพื่อการเรียนรู้ของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา. 16(2), 1-14.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2564). พุทธวิธีในการสอน (พิมพ์ครั้งที่ 26). ม.ป.พ.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 จิระศักดิ์ สังเมฆ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ เป็นความคิดเห็นของผู้นิพนธ์แต่ละท่าน มิใช่เป็นทัศนะและมิใช่ความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการจัดทำวารสาร และ
มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
