การจัดการความขัดแย้งระหว่างประชาชนกับรัฐ กรณีการดำเนินโครงการก่อสร้างประตูกั้นน้ำคลองประ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ฯ ตำบลพนางตุง อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาสภาพและปัจจัยที่ก่อให้เกิดความขัดแย้งระหว่างประชาชนกับรัฐในกรณีการดำเนินโครงการก่อสร้างประตูกั้นน้ำคลองประ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลพนางตุง อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง 2) เพื่อวิเคราะห์ลักษณะการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างประชาชนกับรัฐ และ 3) เพื่อเสนอแนะแนวทางการจัดการความขัดแย้งที่เหมาะสมในโครงการดังกล่าว การศึกษานี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกกับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากโครงการ ประกอบด้วย ผู้นำชุมชน แกนนำคัดค้านในระดับชุมชน ตัวแทนภาคประชาชน องค์กรอิสระ หน่วยงานราชการส่วนภูมิภาคและท้องถิ่น รวมทั้งสิ้น 24 ราย ใช้วิธีการคัดเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ซึ่งมุ้งเน้นการเลือกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลที่มีความรู้ ประสบการณ์ และมีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับกรณีศึกษาและใช้การวิเคราะห์เนื้อหาภายใต้กรอบแนวคิดของการศึกษาผ่านปรากฏการณ์วิทยา (Phenomenology) ในการวิเคราะห์ข้อมูล
ผลการศึกษา พบว่า ความขัดแย้งเกิดจากความกังวลของประชาชนเกี่ยวกับผลกระทบที่จะเกิดขึ้นต่อสิ่งแวดล้อม วิถีชีวิต สังคม และวัฒนธรรมของชุมชน การขาดความโปร่งใสในการดำเนินโครงการ การปกปิดข้อมูลข่าวสาร
และการขาดการมีส่วนร่วมของประชาชน นอกจากนี้ยังมีปัจจัยจากทัศนคติของประชาชนที่เกี่ยวข้องกับปัญหาการทุจริตคอร์รัปชันในภาครัฐ รวมถึงความล้มเหลวในการดำเนินโครงการต่างๆ ในพื้นที่ ซึ่งทำให้การนำเสนอแนวทางจากส่วนกลางไม่สอดคล้องกับความต้องการของชุมชนและสร้างผลกระทบต่อชุมชน การเคลื่อนไหวคัดค้านโครงการของประชาชนจึงดำเนินอย่างต่อเนื่อง แม้ข้อเสนอของชุมชนในการยุติโครงการจะได้รับการสนับสนุน
แต่ยังยากที่จะประสบผลสำเร็จ การศึกษานี้สามารถนำไปปรับใช้เป็นแนวทางในการจัดการความขัดแย้งระหว่างประชาชนกับรัฐในโครงการที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชนในอนาคตได้อย่างชัดเจนและเป็นรูปธรรมเพื่อก่อให้เกิดความยั่งยืนในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์บทความวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยเป็นลายลักษณ์อักษร
ความรับผิดชอบ เนื้อหาต้นฉบับที่ปรากฏในวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ เป็นความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์บทความหรือผู้เขียนเอง ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากเทคนิคการพิมพ์
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กวินทิพย์ ชาญพิพัฒน์ไพบูลย์. (2567). การปรับปรุงคุณภาพการบริการภาครัฐเพื่อความโปร่งใสและมีธรรมา ภิบาล.วารสารการบริหารการจัดการและการพัฒนาที่ยั่งยืน., 2(4),899-910.
คนาง คันธมธุรพจน์. (2561). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม. นครปฐม: ภาควิชาสังคมศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
จุฑารัตน์ ชมพันธุ์. (2555). การวิเคราะห์หลักการมีส่วนร่วมของประชาชน. กรุงเทพ: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
ฐิติ สิทธิศักดิ์, & กัลยา แซ่อั้ง. (2567). กระบวนการสร้างประชาสังคมโดยชุมชนเพื่อการต่อรองอำนาจรัฐและทุน กรณีศึกษา ชุมชนพื้นที่ป่าชุ่มน้ำบุญเรือง ตำบลบุญเรือง อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย. วารสาร สังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 6(2), 563-576.
ณัฐนันท์ คุณเงิน. (2559). การจัดการความขัดแย้งทางสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ: สำนักส่งเสริมงานตุลาการ สำนักงานศาลยุติธรรม.
เดชา บัวเทศ, & เย็นฤดี ดีกะมุกดา. (2565). การสังเคราะห์รูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในระดับ พื้นที่เพื่อเสนอเป็นนโยบายสู่การปฏิบัติ. วารสารวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ, 18(2), 27-36.
ธีรธร แดงเรือง. (2558). การพัฒนาระบบสารสนเทศด้านกำลังพล กองพลทหารราบที่ 7 [ปริญญานิพนธ์ปริญญา มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่] https://archive.lib.cmu.ac.th/full/T/2558/
mpa50758tdr_tpg.pdf
นวภัทร โตสุวรรณ์, & วีระ หวังสัจจะโชค. (2566). กระบวนการเคลื่อนไหวต่อต้านเหมืองแร่โปแตสเซียมและเกลือ หินของ “ฅนรักษ์บ้านเกิดบำเหน็จณรงค์ชัยภูมิ”.วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(5), 1811-1824.
บุษบง ชัยเจริญวัฒนะ. (2560). การจัดการความขัดแย้ง : ความรู้เบื้องต้นและกรณีศึกษา. สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
ปวริศ อนุสรณ์พานิช. (2567). หลักการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในด้านการฝึกอบรมการเจรจาต่อรองขั้นพื้นฐานเพื่อ การจัดการความขัดแย้งที่มีประสิทธิภาพ. วารสารการจัดการโซ่คุณค่าและกลยุทธ์ธุรกิจ, 3(2), 65-80.
พระปราโมทย์ วาทโกวิโท. (2567). กลยุทธ์การไกล่เกลี่ยเพื่อขจัดความขัดแย้งในองค์กรภาครัฐ. วารสารปัญญาและ คุณธรรม, 1(3), 1-10.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2568). ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง กำหนดเขตพื้นที่และมาตรการคุ้มครองสิ่งแวดล้อม ในบริเวณพื้นที่จังหวัดพัทลุง. กรุงเทพมหานคร.
อัญชลี มณีโรจน์. (2558). สันติในความขัดแย้ง : บทเรียนการแก้ไขความขัดแย้งในการจัดการทรัพยากรอย่างสันติ. เชียงใหม่: มูลนิธิเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน.
อคิน ระพีพัฒน์. (2525). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาชนบทในสภาพสังคมและวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ: ศักดิ์โสภา การพิมพ์.
อัจฉรา ลิ้มวงษ์ทอง. (2557). การบริหารความขัดแย้งในองค์การ. บุ๊คส์ ทู ยู.
ภาษาอังกฤษ
Burton, J. (1990). Conflict: Human needs theory. Springer.
Moore, C. W. (1996). The mediation process: practical strategies for resolving conflict. 2nd ed. Jossey-Bass Publisher
McLeod, J. (2024). Causal connectivity changes in females related to menstrual cycle and concussion (Doctoral dissertation, University of British Columbia).
