รูปแบบการส่งเสริมวัฒนธรรมคุณภาพของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในยุคดิจิทัล

Main Article Content

จันธิมา ทรายสาลี
สันติ บูรณะชาติ
วิทยา จันทร์ศิลา
น้ำฝน กันมา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตุประสงค์หลักเพื่อพัฒนารูปแบบการส่งเสริมวัฒนธรรมคุณภาพของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในยุคดิจิทัล วิธีดำเนินการวิจัยมี 3 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การศึกษาองค์ประกอบของวัฒนธรรมคุณภาพและแนวทางในการส่งเสริมวัฒนธรรมคุณภาพของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในยุคดิจิทัล ผู้วิจัยสอบถามผู้บริหารสถานศึกษาที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 258 คน และครูหัวหน้างานบุคลากร จำนวน 258 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (CFA) และการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 6 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา 2) การสร้างรูปแบบการส่งเสริมวัฒนธรรมคุณภาพของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในยุคดิจิทัล โดยการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน และวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา และ 3) การประเมินรูปแบบการส่งเสริมวัฒนธรรมคุณภาพของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในยุคดิจิทัล กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้บริหารโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา จำนวน 60 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามและวิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน  ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการส่งเสริมวัฒนธรรมคุณภาพของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในยุคดิจิทัล ประกอบด้วย 5 ส่วน ได้แก่ 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) องค์ประกอบของวัฒนธรรมคุณภาพ ได้แก่ การทำงานร่วมกัน การขับเคลื่อนองค์กรด้วยข้อมูลและเทคโนโลยี การมีทักษะและทัศนคติด้านดิจิทัล การคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรม และความคล่องตัวและสามารถเปลี่ยนแปลงได้ 4) กระบวนการส่งเสริมวัฒนธรรมคุณภาพ 5) ปัจจัยความสำเร็จ และมีผลการประเมินความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมาก


คำสำคัญ: วัฒนธรรมคุณภาพ, ยุคดิจิทัล, โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา, การส่งเสริมวัฒนธรรม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ทรายสาลี จ. ., บูรณะชาติ ส. . ., จันทร์ศิลา ว. . ., & กันมา น. . . (2026). รูปแบบการส่งเสริมวัฒนธรรมคุณภาพของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 5(1), 115–130. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IEJ/article/view/291536
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ขนิษฐา ม่วงศรีจันทร์. (2564). รูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณลักษณะความเป็นนวัตกรของนักเรียนใน โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].

จันทร์จิรา จูมพลหล้า และคณะ. (2557). รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์โครงการกรณีศึกษา: รูปแบบความสำเร็จ การจัดการศึกษาโรงเรียนขนาดเล็กในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. อุดรธานี: คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

จิราภรณ์ ปกรณ์. (2564). รูปแบบภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].

ณัฏฐณิชา โคทังคะ. (2561). วัฒนธรรมองค์การที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานโรงเรียน สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22 [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏ สกลนคร].

ทินกร เผ่ากันทะ. (2565). แนวทางการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการ บริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 4(2), 43–45.

ทรงพร อุดรพันธ์. (2564). ปัจจัยทางการบริหารและปัจจัยวัฒนธรรมคุณภาพที่ส่งผลต่อความเป็นเลิศของ สถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 1 [วิทยานิพนธ์การ บริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].

ธิดาวัลย์ อุ่นกอง. (2568). การบริหารงานวิชาการในสถานศึกษายุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: บริษัท ดีเซมเบอรี่ จำกัด (สำนักพิมพ์คำนำ).

นุตริยา จิตตารมย์. (2557). ภาวะผู้นําการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารที่ส่งผลต่อวัฒนธรรมองค์การของ สถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่มัธยมศึกษา เขต 11 [ภาคนิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี].

ปิยะดา น้อยอามาตย์. (2559). ความสัมพันธ์ระหว่างวัฒนธรรมองค์กรกับประสิทธิผลของโรงเรียนสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 27 [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัย ราชภัฏร้อยเอ็ด].

พิชญา นันทร์อินทร์รักษ์. (2567). แนวทางการบริหารสถานศึกษาสู่การเป็นองค์กรดิจิทัล. วารสาร ศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี, 35(3), 15–26. https://so02.tci- thaijo.org/index.php/edupsu/article/view/265590

พิชญา สดชื่นจิตต์ และคณะ. (2556). เสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรเพื่อสร้างความเข้มแข็งอย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สำนักงาน ก.พ. บริษัท เอพีเอ็ม กรุ๊ป โซลูชั่น จำกัด.

เพียงกานต์ พวงยอม. (2558). ทิศทางการนิเทศเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาปฐมวัยในทศวรรษหน้า (พ.ศ. 2560–2569) [การศึกษาค้นคว้าอิสระ, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

ภัทราพร เยาวรัตน์. (2565). การศึกษาสมรรถนะและแนวทางการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของครูในสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 [การศึกษาค้นคว้าอิสระ, มหาวิทยาลัย นเรศวร].

มิ่งขวัญ อินต๊ะพิงค์. (2567). การบริหารงานงบประมาณในยุคดิจิทัลของสถานศึกษา กลุ่มการศึกษาสงเคราะห์ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ จังหวัดเชียงใหม่. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9(1), 1127– 1128.

เมฑาวี วันดีรัตน์ และคณะ. (2564). สภาพการจัดการเรียนรู้ของครูยุคดิจิทัลในสถานศึกษา สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 3. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 10(1), 2819–2834.

มนูญ เศษแอ และชวลิต เกิดทิพย์. (2560). การวิเคราะห์องค์ประกอบวัฒนธรรมคุณภาพของสถานศึกษา รางวัลพระราชทาน ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 28(2), 28–30.

มนูญ เหล่าปาสี และพรศักดิ์ สุจริตรักษ์. (2564). วัฒนธรรมคุณภาพของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษา จังหวัดนครปฐม. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 22(2), 154–166.

วิจิตร ศรีสะอ้าน. (2556). หลักการ แนวคิด ทฤษฎีทางการบริหาร. สืบค้นจาก http://members.thai.net/intira/article_theorymgr01.html

วริทธิ์ ปวีณบำเพ็ญ. (2565). แนวทางการพัฒนาการเป็นองค์กรดิจิทัลของโรงเรียนลำปางวิทยา จังหวัดลำปาง [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช].

วรวรณ มิถุนดี. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริม การศึกษาเอกชน จังหวัดชลบุรี [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].

วัลลภ โพธิ์ไทย. (2568). การบริหารโรงเรียนขยายโอกาสสู่การเป็นสถานศึกษาแห่งนวัตกรรม. วารสาร นวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 9(2), 1363–1371.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2561). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล (School Management in Digital Era). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สิทธิชัย นันทนาวิจิตร. (2551). การสร้างวัฒนธรรมองค์กรสู่ความเป็นเลิศ. สืบค้นจาก http://202.183.190.2/FTPiwebAdmin/Knw_pworld/image_content/74/Pw74_2_lds1.pdf

สุธาทิพย์ ทองอ้น. (2566). แนวทางการเสริมสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2 [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตร มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช].

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). คู่มือแผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน (พ.ศ. 2564– 2565). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: สำนักงาน เลขาธิการสภาการศึกษา.

อนุพงษ์ อินฟ้าแสง. (2559). วัฒนธรรมองค์กร: ปัจจัยสู่ความสำเร็จ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยฟาร์อิส เทอร์น, 10(4), 35–46.

อนุวัฒน์ สุวรรณมาตย์. (2560). รูปแบบการบริหารงานวัดและประเมินผลในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูล สงคราม].

อมรรัตน์ ดอนพิลา. (2566). ความต้องการจำเป็นและแนวทางพัฒนาทักษะดิจิทัลของครูในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามุกดาหาร [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

อมตา จงมีสุข. (2563). การพัฒนาแนวทางการดำเนินงานชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) ของโรงเรียนใน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 3. มหาวิทยาลัยรังสิต.

Berry. (1997). Immigration, Acculturation, and Adaptation. Applied Psychology: An International Review, 46, 5–34. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.1997.tb01087.x

Denison. (1990). Corporate culture and organizational effectiveness. John Wiley & Sons.

Kowalski. (2009). Ultraviolet Germicidal Irradiation Handbook: UVGI for Air and Surface Disinfection. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-642-01999-9

OECD. (2023). More resilient public administrations after COVID-19: Lessons from using the Common Assessment Framework (CAF) 2020. OECD Public Governance Policy Papers, No. 29. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/8d10bb06-en

Sarros, J. C., Cooper, B. K., & Santora, J. C. (2008). Building a climate for innovation through transformational leadership and organizational culture. Leadership & Organization Development Journal, 15(2), 145–158. https://doi.org/10.1177/1548051808324100

UNESCO Institute for Lifelong Learning. (2025). Lifelong Learning Framework. UNESCO.

Vescio, V. (2008). A review of research on the impact of professional learning communities on teaching practice and student learning. Teaching and Teacher Education, 24(1), 80–91. https://doi.org/10.1016/j.tate.2007.01.004