รูปแบบการบริหารจัดการเชิงนวัตกรรมเพื่อส่งเสริมทักษะอาชีพ ในโรงเรียนมัธยมศึกษา

Main Article Content

รัชดา ผูกพยนต์
สุดสวาสดิ์ ประไพเพชร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ประเมินความต้องการจำเป็นของการบริหารจัดการเชิงนวัตกรรมเพื่อส่งเสริมทักษะอาชีพในโรงเรียนมัธยมศึกษา 2) สร้างรูปแบบการบริหารจัดการเชิงนวัตกรรมเพื่อส่งเสริมทักษะอาชีพในโรงเรียนมัธยมศึกษา และ 3) ประเมินรูปแบบการบริหารจัดการเชิงนวัตกรรมเพื่อส่งเสริมทักษะอาชีพในโรงเรียนมัธยมศึกษา ด้านความถูกต้อง ความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสานวิธีตามแบบแผน Explanatory Sequential Mixed Method Design ดำเนินการวิจัยเป็น 3 ระยะ ระยะที่ 1 การประเมินความต้องการจำเป็น กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนมัธยมศึกษา ภาคเหนือ จำนวน 210 คน ระยะที่ 2 การสร้างรูปแบบ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาจากโรงเรียนที่มีวิธีปฏิบัติที่ดี 5 โรงเรียน และผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน ระยะที่ 3 การประเมินรูปแบบ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิ 9 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบประเมินรูปแบบ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความต้องการจำเป็นแบบปรับแก้ และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ความต้องการจำเป็นของการบริหารจัดการเชิงนวัตกรรมเพื่อส่งเสริมทักษะอาชีพในโรงเรียนมัธยมศึกษาโดยภาพรวมมีค่า PNIModified เท่ากับ 0.31 โดยด้านที่มีความต้องการจำเป็นสูงที่สุด คือ ด้านการสร้างและพัฒนานวัตกรรม รองลงมาได้แก่ ด้านการคิดเชิงนวัตกรรม ด้านการบริหารจัดการเชิงนวัตกรรม ด้านการส่งเสริมทักษะอาชีพ ด้านการสร้างเครือข่ายและความร่วมมือเชิงนวัตกรรม และด้านภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม 2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการของรูปแบบ วัตถุประสงค์ของรูปแบบ กระบวนการบริหารจัดการเชิงนวัตกรรม 6 ด้าน และเงื่อนไขความสำเร็จของรูปแบบ และ 3) ผลการประเมินรูปแบบโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน


คำสำคัญ : ความต้องการจำเป็น, การบริหารจัดการเชิงนวัตกรรม, ทักษะอาชีพ, โรงเรียนมัธยมศึกษา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ผูกพยนต์ ร. ., & ประไพเพชร ส. . (2026). รูปแบบการบริหารจัดการเชิงนวัตกรรมเพื่อส่งเสริมทักษะอาชีพ ในโรงเรียนมัธยมศึกษา. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 5(3), 1–17. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IEJ/article/view/295313
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และมาตรฐานการ

เรียนรู้และตัวชี้วัดฯ. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

คะนอง ศรีสรณ์. (2561). รูปแบบการพัฒนาการมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อส่งเสริมคุณภาพการจัดการศึกษาใน

โรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ [วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต,

มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

คำปิ่น ทีสุกะ. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารโรงเรียนที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนบ้านเหล่าพัฒนา

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา

ประถมศึกษานครพนม เขต 2.

จำลักษณ์ ขุนพลแก้ว. (2563). Innovation Management มิติใหม่ของการจัดการ. สถาบันเพิ่มผลผลิต

แห่งชาติ. https://www.ftpi.or.th/2020/24185.

เชาวลิต พันธุ์พฤกษา. (2566). รูปแบบการบริหารโรงเรียนทั้งระบบเพื่อพัฒนาคุณลักษณะความรับผิดชอบของ

นักเรียนระดับประถมศึกษา [วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].

ณรงค์ อภัยใจ. (2560). รูปแบบการบริหารจัดการศึกษาเพื่อส่งเสริมอาชีพสำหรับเด็กด้อยโอกาสโรงเรียนใน

โครงการพระราชดำริ [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่].

ธีรพงษ์ วีระวัฒน์. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมความเป็นเลิศทางการจัดการ

เรียนรู้ยุคดิจิทัล [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ].

นภาพร สายทอง. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษ

ที่ 21 ของนักเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ].

นวชล สมบูรณ์สิน. (2564). รูปแบบการจัดการนวัตกรรมทางการบริหารในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน.[วิทยานิพนธ์

การศึกษาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].

บุญฤดี อุดมผล. (2563). รูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะความเป็นครูเชิงพุทธบูรณาการของนักศึกษาคณะครุ

ศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏ. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 10(2), 158–170.

พรรณทิพา สุวรรณโน. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อสร้างนวัตกรรมทางการศึกษา

ของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพฯ เขต 2

[วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ].

รัตนะ บัวสนธ์. (2565). การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 6). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์

มหาวิทยาลัย.

สมชาย วงษ์เกษมจิตต์. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา. วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎี

บัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.

สมาน อัศวภูมิ. (2561). รูปแบบและการพัฒนารูปแบบโดยการวิจัยในการบริหารการศึกษา. วารสารสมาคม

พัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 6(1), 414–426.

สายเพ็ญ บุญทองแก้ว. (2563). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะอาชีพสำหรับ

นักเรียนในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2 [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี].

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). รายงานประจำปี 2567 สำนักงานคณะกรรมการ

การศึกษาขั้นพื้นฐาน. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2561). การวิจัยและพัฒนารูปแบบ กลไกการเสริมสร้างวินัยใน

สถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ด้านความรับผิดชอบและการตรงต่อเวลา. พริกหวาน.

สำนักงานวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2561). แนวทางการเสริมทักษะและสร้างเสริมประสบการณ์อาชีพ

ให้กับนักเรียน. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานศึกษาธิการภาคเหนือ. (2564). รายงานข้อมูลสารสนเทศด้านการศึกษาภาคเหนือ ปีการศึกษา 2564.

สำนักงานศึกษาธิการภาคเหนือ.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาภาคเหนือ พ.ศ. 2566–2570.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักบริหารงานการมัธยมศึกษาตอนปลาย. (2560). แนวทางการจัดการเรียนรู้รูปแบบการเตรียมความพร้อม

กลุ่มความถนัดทางสาขาวิชาและอาชีพในการเรียนต่อระดับอุดมศึกษา. สำนักงานคณะกรรมการ

การศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2565). การบริหารสถานศึกษาเพื่อสร้างนวัตกรรุ่นเยาว์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักพิมพ์แห่ง

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุเทพ บุญเติม. (2566). สภาพและความต้องการด้านการพัฒนาบุคลากรของข้าราชการส่วนภูมิภาค สังกัด

สำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงศึกษาธิการ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2564). การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และความคิดสร้างสรรค์ผ่านการจัดการเรียนรู้ด้าน

ทักษะอาชีพในระดับมัธยมศึกษา. วารสารวิธีวิทยาการวิจัย, 34(1), 78–79.

Brown, W. B., & Moberg, D. J. (1980). Organization theory and management: A macro

approach. John Wiley & Sons.

Chen, L., & Rodriguez, M. (2022). Digital transformation in student-centered educational

management: A comprehensive framework for secondary schools. International

Journal of Educational Technology, 15(4), 156–174.

Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2022). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed

methods approaches (6th ed.). SAGE Publications.

Idris, M. C., & Durmusoglu, A. (2021). Innovation management systems and standards : A

systematic literature review and guidance for future research Sustainability (Switzerland). 13(15).

Joyce, B., Weil, M., & Calhoun, E. (2015). Models of teaching (9th ed.). Pearson.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities.

Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.

Martínez-Serrano, M. d. C., et al. (2023). Inspection digital literacy for school improvement.

European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 13(4),

–714. https://doi.org/10.3390/ejihpe13040053

McMillan, J. H., & Schumacher, S. (2001). Research in education: A conceptual introduction

(5th ed.). Longman.

OECD. (2019). OECD Learning Compass 2030. OECD Publishing.

https://www.oecd.org/education/2030-project/learning/learning-compass-2030

Thompson, E. (2022). Escape from model land: How mathematical models can lead us

astray and what we can do about it. Basic Books.

UNESCO. (2022). Transforming technical and vocational education and training for successful

and just transitions: UNESCO strategy 2022–2029. UNESCO.

https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000383360

UNESCO. (2023). Global education monitoring report 2023: Technology in education: A tool

on whose terms? UNESCO. https://doi.org/10.54676/UZQV8501