การพัฒนาและประเมินคุณภาพแผนการจัดการเรียนรู้แบบนำตนเองตามแนวคิด STEAM ที่เชื่อมโยงคณิตศาสตร์กับวิทยาศาสตร์ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิด STEAM จำนวน 8 หน่วย สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา จังหวัดลำปาง โดยกำหนดความสัมพันธ์ระหว่างภารกิจวิทยาศาสตร์ การใช้คณิตศาสตร์ และกิจกรรมการเรียนรู้แบบนำตนเอง 5 ขั้น และ 2) ประเมินความเหมาะสมของแผนการจัดการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นโดยผู้เชี่ยวชาญ ในด้านสาระสำคัญ จุดประสงค์การเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ กระบวนการเรียนรู้ สื่อการจัดการเรียนรู้ และการวัดและประเมินผล งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพัฒนาที่รายงานระยะพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพแผน ผู้ให้ข้อมูลในการประเมินเป็นผู้เชี่ยวชาญจำนวน 5 คน เครื่องมือประกอบด้วยแผนการจัดการเรียนรู้จำนวน 8 หน่วย และแบบประเมินคุณภาพมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ แบบประเมินความเหมาะสมของแผนการจัดการเรียนรู้เป็นมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 30 ข้อ มีค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.80–1.00 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และนำเสนอลักษณะของแผนเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) แผนทั้ง 8 หน่วยกำหนดกิจกรรมตามกระบวนการนำตนเอง 5 ขั้น ได้แก่ การกำหนดเป้าหมาย การวางแผน การติดตามตรวจสอบการเรียนรู้ การขอความช่วยเหลือเมื่อจำเป็น และการสะท้อนกระบวนการ โดยเชื่อมโยงคณิตศาสตร์กับภารกิจวิทยาศาสตร์ผ่านการวัด การคำนวณ และการใช้ข้อมูลเชิงปริมาณประกอบการตัดสินใจตามลักษณะกิจกรรม และ 2) แผนทุกหน่วยมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ยรายแผนระหว่าง 4.59–4.67 เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่าสาระสำคัญ จุดประสงค์การเรียนรู้ และสื่ออยู่ในระดับมากที่สุดทุกแผน ส่วนสาระการเรียนรู้ กระบวนการเรียนรู้ และการวัดและประเมินผลอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด ผลการวิจัยให้แนวทางการออกแบบแผนที่เชื่อมโยงศาสตร์กับกระบวนการนำตนเอง และระบุองค์ประกอบที่ควรทบทวนก่อนนำไปใช้ในชั้นเรียน
คำสำคัญ: การประเมินแผนการจัดการเรียนรู้, การเรียนรู้แบบนำตนเอง, การบูรณาการ STEM/STEAM, การเชื่อมโยง, คณิตศาสตร์กับวิทยาศาสตร์, การประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560ก). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560ข). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
Biggs, J. (1996). Enhancing teaching through constructive alignment. Higher Education, 32(3), 347–364. https://doi.org/10.1007/BF00138871
English, L. D. (2016). STEM education K-12: Perspectives on integration. International Journal of STEM Education, 3(1), Article 3. https://doi.org/10.1186/s40594-016-0036-1
Forde, E. N., Robinson, L., Ellis, J. A., & Dare, E. A. (2023). Investigating the presence of mathematics and the levels of cognitively demanding mathematical tasks in integrated STEM units. Disciplinary and Interdisciplinary Science Education Research, 5(1), Article 3. https://doi.org/10.1186/s43031-022-00070-1
Garrison, D. R. (1997). Self-directed learning: Toward a comprehensive model. Adult Education Quarterly, 48(1), 18–33. https://doi.org/10.1177/074171369704800103
Halawa, S., Lin, T.-C., & Hsu, Y.-S. (2024). Exploring instructional design in K-12 STEM education: A systematic literature review. International Journal of STEM Education, 11(1), Article 43. https://doi.org/10.1186/s40594-024-00503-5
Martín-Cudero, D., Cid-Cid, A. I., & Guede-Cid, R. (2024). Analysis of mathematics education from a STEAM approach at secondary and pre-universitary educational levels: A systematic review. Journal of Technology and Science Education, 14(2), 507–528. https://doi.org/10.3926/jotse.2349
Morris, T. H., Koutsouris, G., Stentiford, L., & Bremner, N. (2025). Self‐directed learning—A framework for inclusion ‘In’ and ‘Through’ Education – A systematic review. Review of Education, 13(1), Article e70028. https://doi.org/10.1002/rev3.70028
Nieveen, N. (1999). Prototyping to Reach Product Quality. In J. van den Akker, R. M. Branch, K. Gustafson, N. Nieveen, & T. Plomp (Eds.), Design Approaches and Tools in Education and Training (pp. 125–135). Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/978-94-011-4255-7_10
Quigley, C. F., Herro, D., & Jamil, F. M. (2017). Developing a conceptual model of STEAM teaching practices. School Science and Mathematics, 117(1–2), 1–12. https://doi.org/10.1111/ssm.12201
Salonen, A., Sormunen, K., Eronen, L., & Kokko, S. (2026). The roles of S-T-E-A-M disciplines in STEAM education – systematic literature review of intervention studies. International Journal of Technology and Design Education. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s10798-026-10124-4
Sritrakul, P. (2018). The state of STEM education policy in Northern region, Thailand. Humanities, Arts and Social Sciences Studies, 18(1), 129–147. https://doi.org/10.14456/hasss.2018.11