บายศรี : พลวัตที่ตอบสนองลัทธิบูชาความมั่งคั่งของเศรษฐกิจแบบทุนนิยมในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงของรูปแบบการประดิษฐ์บายศรี ศึกษาลัทธิบูชาความมั่งคั่งของเศรษฐกิจแบบทุนนิยม และศึกษารูปแบบการประดิษฐ์บายศรีเพื่อตอบสนองลัทธิบูชาความมั่งคั่ง โดยพบว่า การเปลี่ยนแปลงของรูปแบบการประดิษฐ์บายศรีที่เกิดขึ้นเป็นผลจากแบบแผนการบูชาที่มีการปรับเปลี่ยนไปด้วยปัจจัยหลายด้าน ได้แก่ ระบบการค้า วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และศาสนา ที่ส่งผลกระทบต่อความเชื่อและวัฒนธรรมการบูชา วัตถุประสงค์ในการใช้งานบายศรีในระยะหลังนี้จึงเกี่ยวกับการบูชาพระ พิธีการบวงสรวง พิธีการไหว้ครู หรือใช้เป็นที่รองรับองค์เทพแต่ละพระองค์เพื่อตอบสนองการบูชาให้เกิดความมั่งคั่งภายใต้ความเชื่อในศาสนาผี ศาสนาพรามณ์ และศาสนาพุทธผสมเข้าด้วยกัน ประกอบกับความเชื่อด้านการบูชาความมั่งคั่งของเศรษฐกิจแบบทุนนิยม จึงมีการพัฒนาและปรับเปลี่ยนรูปแบบจากอดีตกลายเป็นรูปแบบความเชื่อในการนับถือใหม่ ๆ รายละเอียดของพิธีกรรมต่าง ๆ ได้มีการพัฒนาและต่อเติมขึ้นมาอีกมากตามความเชื่อของผู้นับถือพิธีการบูชาในรูปแบบนั้น ๆ การเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้ชัดอย่างหนึ่ง คือ รูปแบบวิธีการทำ ซึ่งได้มีการคิดประดิษฐ์รูปแบบที่มีความหลากหลาย และมีความน่าสนใจ กลายเป็นพลวัตที่ตอบสนองการบูชา เพื่อให้เกิดความมั่งคั่ง โดยพบการประดิษฐ์บายศรีเพื่อการบูชาพระ วิญญาณเจ้า เทพเจ้าจีน เทพเจ้าฮินดู และพระเกจิอาจารย์ เช่น บายศรีเทพ บายศรีพรหม บายศรีกำเนิดพระแม่กวนอิม บายศรีพระพิฆเนศ เป็นต้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
|
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร การอาชีวศึกษาภาคกลาง ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารการอาชีวศึกษาภาคกลางหากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนใดส่วนหนึ่ง ไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ กองบรรณาธิการไม่สงวนสิทธิ์ ในการคัดลอกบทความเพื่อการศึกษาแต่ให้อ้างอิงแหล่งที่มาให้ครบถ้วน สมบูรณ์ สงวนสิทธิ์ โดย สถาบันการอาชีวศึกษาภาคกลาง 4 ที่ตั้ง 90 ถนนเทศา ตำบลพระปฐมเจดีย์ อำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม โทรศัพท์ 034 242 856 , โทรสาร 034 242 858 ISSN : 3056-9176 (print) ISSN : 2985-2382 (online) |
เอกสารอ้างอิง
ฐะปะนีย์ และคณะ. (2529). เยื้อน ภาณุทัต ผู้ให้คำแนะนำอันอุดมด้วยประโยชน์. กรุงเทพฯ: บพิธการพิมพ์.
เดือนเด่น นาคสีหราช. (2558, มกราคม-มีนาคม). ความสำคัญของกฎหมายล้มละลายและการฟื้นฟูกิจการในระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม. วิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 10, (31), หน้า 1-6.
เบญจมาส แพทอง. (2540). บายศรี : สัญลักษณ์ของพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับชีวิต. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
ปธาน สุวรรณมงคล. (ม.ป.ป.). ทุนนิยม. ค้นเมื่อ มีนาคม 3, 2567, จาก http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=ทุนนิยม
พิชิต อุดมพันธ์. (2562). บายศรีพญานาคราช. กรุงเทพฯ: วาดศิลป์.
พิสิฐชัย พรจิตรทิพย์. (2556). บายศรีสยาม. กรุงเทพฯ: เพชรประกาย.
พรสุดา คำมุงคุณ. (2566). เมื่อ ‘สายมู’ เฟื่องฟู สวนทางโลกล้ำยุค อ่าน ‘ไสยศาสตร์สมัยใหม่กับทุน(ไทย)นิยม’. ค้นเมื่อ กุมภาพันธ์ 26, 2567, จาก https://www.matichon.co.th/prachachuen/news_3943810
ภูชิษย์ สว่างสุข. (2553). งานดอกไม้ บายศรี แกะสลักผักผลไม้ สมัยสุโขทัยถึงรัตนโกสินทร์ตอนกลาง. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
มณีรัตน์ จันทนะผะลิน. (2540). งานใบตอง (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
วสุกิจ พักเรือนดี. (2556). ศิลปะประดิษฐ์อลังการงานบายศรี. กรุงเทพฯ: เศรษฐศิลป์.
ศักดิ์ สนสี. (2556). ศิลปะสร้างสรรค์งานใบตอง. กรุงเทพฯ: เศรษฐศิลป์.
ศิวพร สกุณาท่าวงศ์. (2551). การจัดการองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านบายศรี สี่ภูมิภาค. วิทยานิพนธ์ ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพัฒนาภูมิสังคมอย่างยั่งยืน บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยแม่โจ้.
สุจิตต์ วงษ์เทศ. (2563). บายศรี ข้าวสุกข้าวขวัญ เซ่นสังเวยผีแถนผีฟ้า. ค้นเมื่อ กุมภาพันธ์ 20, 2567, จาก https://www.matichonweekly.com/column/article_321274
เสถียรโกเศศ. (2506). ขวัญและประเพณีการทำขวัญ. ราชบุรี: ก้าวหน้า.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (ม.ป.ป.). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. ค้นเมื่อ กุมภาพันธ์ 20, 2567, จาก https://dictionary.orst.go.th/
อัญชลี จรรยารยชน. (2555). บายศรี. กรุงเทพฯ: เพชรการเรือน.
อาคม ยะหัตตะ. (2561). การประดิษฐ์บายศรีจากใบตอง. กรุงเทพฯ: เพชรประกาย.
อุมาวดี ทรัพย์สิน. (2562). บายศรีพิธีบวงสรวง. กรุงเทพฯ: วาดศิลป์.
Jackson, P. A. (2023). เทวา มนตรา คาถา เกจิ: ไสยศาสตร์สมัยใหม่กับทุน(ไทย)นิยม. กรุงเทพฯ: มติชน.
