การพัฒนารูปแบบกิจกรรมส่งเสริมทักษะชีวิตเพื่อเสริมสร้างภาวะผู้นำในเด็กปฐมวัย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการดำเนินกิจกรรมภายใต้โครงการส่งเสริมศักยภาพเด็กปฐมวัยในโรงเรียนอนุบาลเชียงของ 2) เพื่อศึกษาผลของกิจกรรมส่งเสริมทักษะชีวิตที่ส่งผลต่อพฤติกรรมด้านภาวะผู้นำของเด็กปฐมวัย และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการส่งเสริมทักษะชีวิตเพื่อพัฒนาภาวะผู้นำในเด็กปฐมวัยอย่างเป็นระบบ โดยใช้แนวคิด LIFE–LEAD Model ซึ่งพัฒนาขึ้นจากการสังเคราะห์ทฤษฎีและบริบทจริง ประกอบด้วยองค์ประกอบ 8 ด้าน ได้แก่ ทักษะชีวิต การอยู่ร่วมกับผู้อื่น การคิดยืดหยุ่น การควบคุมอารมณ์ การริเริ่มภาวะผู้นำ การเสริมพลัง ความรับผิดชอบ และการตัดสินใจ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-Experimental Research) กลุ่มตัวอย่างคือ เด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 2/2 โรงเรียนอนุบาลเชียงของ จำนวน 32 คน ได้รับการจัดกิจกรรมตามแผนที่ออกแบบในระยะเวลา 8 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แผนการจัดประสบการณ์ แบบประเมินทักษะชีวิต แบบประเมินภาวะผู้นำ แบบบันทึกพฤติกรรมรายบุคคล และแบบสัมภาษณ์ครู วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติ t-test และวิเคราะห์เชิงคุณภาพด้วยวิธีวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) โรงเรียนอนุบาลเชียงของได้ดำเนินกิจกรรมส่งเสริมทักษะชีวิตผ่านโครงการที่เชื่อมโยงกับวิถีชีวิตจริงของเด็ก ได้แก่ กิจกรรมสภาจิ๋ว กิจกรรมห้าห้องชีวิตพัฒนานิสัย และกิจกรรม 5 ส. โดยใช้  การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม (Participatory Learning) และลงมือปฏิบัติจริง 2) เด็กปฐมวัยที่เข้าร่วมกิจกรรมมีพฤติกรรมด้านภาวะผู้นำเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในด้านความกล้าแสดงออก ความรับผิดชอบ และการตัดสินใจ ค่าเฉลี่ยรวมเพิ่มขึ้นจาก 2.94 เป็น 4.41 ซึ่งแสดงให้เห็นถึงผลลัพธ์เชิงบวกของ LIFE–LEAD Model และ 3) LIFE–LEAD Model ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น ประกอบด้วยองค์ประกอบ 8 ด้าน สามารถนำไปใช้เป็นกรอบในการออกแบบกิจกรรมอย่างเป็นระบบ และสามารถประยุกต์ใช้ในบริบทของโรงเรียนปฐมวัยอื่นได้