แนวทางการบริหารงานวิชาการโรงเรียนพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดาร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาอิสระครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันการบริหารงานวิชาการ 2) ศึกษาปัจจัยสำคัญของการบริหารงานวิชาการ และ 3) ศึกษาแนวทางการบริหารงานวิชาการโรงเรียนพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดาร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1 กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญคัดเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษาชำนาญการพิเศษที่มีประสบการณ์สูงและเป็นที่ยอมรับจำนวน 5 คน และประชากรข้าราชการครูผู้สอนจากโรงเรียนพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดารจำนวน 9 โรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบบันทึกการสนทนากลุ่ม การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงบรรยาย ผลการศึกษาพบว่า สภาพปัจจุบันการบริหารงานวิชาการโรงเรียนพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดาร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1 ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านการวัดผล ประเมินผลและการเทียบโอนผลการเรียน ในขณะที่ด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดคือ ด้านการนิเทศการศึกษา ในส่วนของปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการบริหารงานวิชาการ จำแนกออกเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่ ปัจจัยภายใน ซึ่งประกอบด้วย ด้านโครงสร้างและนโยบายของสถานศึกษา บุคลากร ประสิทธิภาพทางการเงิน วัสดุทรัพยากร และการบริหารจัดการ และปัจจัยภายนอก ซึ่งประกอบด้วย ด้านสังคมและวัฒนธรรม เทคโนโลยี เศรษฐกิจ ตลอดจนการเมืองและกฎหมาย สำหรับแนวทางการบริหารงานวิชาการโรงเรียนพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดาร ครอบคลุมการพัฒนาใน 6 ด้านสำคัญ ได้แก่ 1) การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาให้สอดคล้องกับบริบท 2) การพัฒนากระบวนการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ 3) การพัฒนาระบบการวัดผล ประเมินผลและการเทียบโอนผลการเรียนยืดหยุ่น 4) การยกระดับการนิเทศการศึกษาอย่างต่อเนื่อง 5) การพัฒนาสื่อ นวัตกรรม เทคโนโลยี และแหล่งเรียนรู้ที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ และ 6) การส่งเสริมการแนะแนวทางการศึกษา เพื่อสร้างโอกาสและความเท่าเทียมให้แก่ผู้เรียนในพื้นที่ห่างไกลอย่างยั่งยืน
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
อิสระ กุลวุฒิ, สุรีพร อนุศาสนนันท์, และ สมพงษ์ ปั้นหุ่น. (2561). รูปแบบการประเมินผลระหว่างเรียน. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 10(2), 21–33.
ขวัญพิชชา มีแก้ว. (2562). การบริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
จิรารัตน์ กระจ่างดี. (2562). การศึกษากลยุทธ์การบริหารงานวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาสในอำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน. วารสารบัณฑิตวิจัย, 10(1), 57–75.
ชลธิชา ปีกรัตน์, & สุนทร คล้ายอ่ำ. (2568). การบริหารงานวิชาการของโรงเรียนบนพื้นที่สูง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(3), 500–516.
บุญเลิศ ธนมีฤทธิ์. (2568). แนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการในศตวรรษที่ 21 ของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3. Journal of Buddhist Education and Research, 11(3), 334–347.
ปาริฉัตร โชติขันธ์. (2560). กลยุทธ์การบริหารงานวิชาการในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
พระอุดมบัณฑิต, ขวัญชนก เหล่าสุนทร, พระครูศรีกิติวโรดม และ พระวชิรกิตติบัณฑิต. (2567). ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาของเยาวชนกลุ่มชาติพันธุ์บนพื้นที่สูง. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 9(3), 84–91.
ภารดี อนันต์นาวี. (2552). หลักการ แนวคิด ทฤษฎีทางการบริหารการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 2). มนตรี.
ยุทธนา เกื้อกูล. (2560). การพัฒนารูปแบบการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดชายแดนภาคใต้เพื่อสร้างผู้เรียนสู่ความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาอิสลามศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
วาฤทัย ภูรินิรันดร์ และ จารุวรรณ นาตัน. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารงานวิชาการและการบริหารแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนในสหวิทยาเขตพรานลานไทร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(6), 144–154.
วรินทิพย์ ใจดี และ สุพจน์ แสงเงิน. (2567). การบริหารงานวิชาการโรงเรียนขนาดเล็กตามความ คิดเห็นของครูในอำเภอรัตนบุรี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์เขต 2. วารสารรัชต์ภาคย์, 18(60), 514–528.
สงวนพงศ์ ชวนชม. (2557). ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารงานวิชาการกับประสิทธิผลของสถานศึกษาสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการสมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย, 20(2), 59–68.
สมเกียรติ ตุ่นแก้ว. (2566). แนวคิดทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะผู้นำ ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม ความเป็นผู้บริหารมืออาชีพ. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
สมบูรณ์ เสาวคนธ์. (2563). คู่มือการบริหารงานสถานศึกษา. โรงเรียนพระยาประเสริฐสุนทราศรัย (กระจ่าง สิงหเสนี).
สำนักงานเขตพื้นการศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1. (2567). การขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1. กลุ่มนิเทศ ติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษา.
อภิชา พุ่มพวง. (2559). ปัญหาและแนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดสมุทรปราการ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 6. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยบูรพา.
อรอุมา ไมยวงค์. (2564). ปัจจัยการบริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดนครพนม วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
อรุณี ทองนพคุณ. (2558). การศึกษาบทบาทการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาฉะเชิงเทรา วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
Black, P., & Wiliam, D. (1998). Assessment and classroom learning. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 5(1), 7–74. https://doi.org/10.1080/0969595980050102