การพัฒนานวัตกรรมสื่อการเรียนรู้จากองค์ความรู้ท้องถิ่นสู่การสร้างพลเมืองตื่นรู้

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินความพึงพอใจต่อสื่อการเรียนรู้ที่เป็นองค์ความรู้ท้องถิ่นและเสริมสร้างพลเมืองตื่นรู้ในเทศบาลเมืองจอมพล จังหวัดราชบุรี วิธีการดำเนินวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ระยะที่ 1 สำรวจความต้องการใช้สื่อ ระยะที่ 2 รวบรวมและพัฒนาสื่อ และระยะที่ 3 ประเมินความพึงพอใจต่อการใช้สื่อ กลุ่มตัวอย่างในงานวิจัยประกอบด้วย ผู้บริหารเทศบาลเมืองจอมพล ผู้นำชุมชน และประชาชน โดยใช้การเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัยได้แก่ แบบสำรวจความต้องการสื่อการเรียนรู้ของแหล่งเรียนรู้ แบบสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ แบบสัมภาษณ์เจ้าของแหล่งเรียนรู้ และแบบประเมินความพึงพอใจต่อการใช้สื่อ ผลการวิจัยพบว่ากลุ่มตัวอย่างมีความต้องการใช้สื่อเพื่อการสร้างรายได้ การท่องเที่ยว และ การเข้าถึงเอกลักษณ์ของพื้นที่ สื่อควรมีความเข้าใจง่าย เข้าถึงได้รวดเร็ว มีความคิดสร้างสรรค์และมีความถูกต้อง เมื่อสกัดองค์ความรู้ด้านคุณค่าทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญา อาชีพ และบทบาทพลเมืองในพื้นที่ สามารถผลิตได้เป็นสื่อวิดีโอ 10 เรื่อง และอินโฟกราฟฟิก 12 ชิ้น โดยผลการประเมินความพึงพอใจการใช้สื่อวิดีโอพบว่า กลุ่มตัวอย่างพึงพอใจด้านเนื้อหาในระดับ “มากที่สุด” (Mean = 4.57, SD = 0.53) และด้านคุณภาพสื่อในระดับ “มาก” (Mean = 4.47, SD = 0.69) โดยเฉพาะด้านภาพและเสียง สำหรับสื่ออินโฟกราฟฟิก กลุ่มเป้าหมายพึงพอใจในระดับ “มากที่สุด” ทุกด้าน (Mean = 4.73, SD = 0.50) กลุ่มตัวอย่างมองว่าสามารถใช้ประโยชน์ได้จริงในชีวิตประจำวัน สื่อการเรียนรู้ที่พัฒนาจากกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชนมีบทบาทในการสนับสนุนการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกับบริบทท้องถิ่น และเอื้อต่อการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองตื่นรู้ในระดับปฏิบัติ