การประยุกต์ศาสตร์พระราชาสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ศูนย์เครือข่ายปราชญ์ชาวบ้าน “น้ำเพื่อชีวิต” ตำบลวะตะแบก อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาวิธีคิด วิธีปฏิบัติ และวิธีให้คุณค่าในการประยุกต์ศาสตร์พระราชาของนายนิคม คงพันธ์ 2) เพื่อศึกษาความสำเร็จของการประยุกต์ศาสตร์พระราชาสู่การพึ่งตนเองด้านเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนของนายนิคม คงพันธ์ และ 3) เพื่อศึกษาการพัฒนาและถ่ายทอดองค์ความรู้ศาสตร์พระราชาสู่เกษตรกรในชุมชนวะตะแบก การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 37 คน คัดเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วยนายนิคม คงพันธ์ สมาชิกในครอบครัว เกษตรกร เจ้าหน้าที่ภาครัฐ และผู้นำชุมชน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสังเกต การสัมภาษณ์ และกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) การประยุกต์ศาสตร์พระราชาของนายนิคม คงพันธ์ ประกอบด้วยฐานการเรียนรู้สำคัญ 4 ด้าน ได้แก่ การจัดการน้ำและการขุดสระ การทำนา การปลูกผักสวนครัว ไม้ผลและสมุนไพร และการจัดการที่อยู่อาศัย โรงเรือน การผลิตปุ๋ยและการเลี้ยงสัตว์ โดยแต่ละฐานเชื่อมโยงกับ 3 มิติ คือ วิธีคิด วิธีปฏิบัติ และวิธีให้คุณค่า 2) ความสำเร็จด้านการพึ่งตนเองทางเศรษฐกิจเกิดจากการลดรายจ่ายและการเพิ่มรายได้ ผ่านการผลิตอาหารเพื่อบริโภค การใช้ปัจจัยการผลิตภายในพื้นที่ การทำเกษตรอินทรีย์ และการจำหน่ายผลผลิตส่วนเกิน และ 3) การถ่ายทอดองค์ความรู้ไปสู่เกษตรกรดำเนินการผ่านการบรรยาย การสาธิต การศึกษาดูงาน และการฝึกปฏิบัติจริง ทำให้เกษตรกรสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการจัดการน้ำ การทำนา การปลูกพืช การผลิตปุ๋ย การเพาะเห็ด และการเลี้ยงสัตว์ตามความเหมาะสมของแต่ละครัวเรือน ซึ่งช่วยสร้างอาหาร ลดรายจ่าย และเพิ่มโอกาสในการสร้างรายได้ อันเป็นพื้นฐานของการพึ่งตนเองด้านเศรษฐกิจและการพัฒนาอย่างยั่งยืนของชุมชน