การสร้างจิตสำนึกผ่านสื่อคลิปวิดีโอเรื่องเล่าในการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช: กล้วยเล็บมือนาง กรณีศึกษา ต.ดงขี้เหล็ก อ.เมือง จ.ปราจีนบุรี

ผู้แต่ง

  • ปิยาภรณ์ วรานุสันติกูล คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
  • ชูติวรรณ บุญอาชาทอง คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
  • กฤษณพร ประสิทธิ์วิเศษ คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
  • ศุภวรรณ อภิชาติไตรสรณ์ คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
  • ยุทธนา พิมพ์ทองงาม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
  • องค์อร สงวนญาติ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสวนดุสิต

คำสำคัญ:

จิตสำนึก, อนุรักษ์, พันธุกรรม, กล้วยเล็บมือนาง

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) กระตุ้นและสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช (กล้วยเล็บมือนาง) ผ่านสื่อคลิปวิดีโอ และ 2)  เผยแพร่และประเมินการใช้สื่อ ในการสร้างจิตสำนึกการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช (กล้วยเล็บมือนาง) ในชุมชน งานวิจัยนี้ใช้หลักการวิจัยเชิงปฏิบัติการ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพจากบุคคลที่เกี่ยวข้องกับศูนย์การเรียนรู้เกษตรปลอดภัยและสุขภาวะ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต จ.ปราจีนบุรี จำนวน 3 คน และเกษตรกรต้นแบบ จำนวน 1 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์เชิงลึก ส่วนข้อมูลเชิงปริมาณเก็บรวบรวมจากผู้เข้าร่วมกิจกรรมการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ชุมชน จำนวน 55 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม แบบประเมินและแบบบันทึกการสังเกต ที่ผ่านการตรวจโดยผู้เชี่ยวชาญตรวจเครื่องมือวิจัย ผลการวิจัย (ประเมินสื่อ) พบว่า 1) สื่อคลิปวิดีโอ เรื่อง Final โครงการกล้วยเล็บมือนาง สามารถสื่อสารข้อมูลเกี่ยวกับกล้วยเล็บมือนางตั้งแต่การนำพันธุ์พืชเข้ามาปลูกในพื้นที่ การดูแลรักษา การแปรรูปผลผลิต โดยมีค่าเฉลี่ยความพึงพอใจในภาพรวมระดับมากที่สุด ( bar(x) = 4.65) และ 2) การเผยแพร่สื่อคลิปวิดีโอ เรื่อง Final โครงการกล้วยเล็บมือนาง สามารถถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ชุมชน (ประเมินการเผยแพร่และสร้างจิตสำนึก) มีผลการประเมินระดับความพึงพอใจในภาพรวมมากที่สุด ( bar(x)  = 4.61) กล่าวได้ว่าการใช้สื่อมีส่วนสำคัญในการเสริมสร้างจิตสำนึก ความตระหนักรู้ และแรงจูงใจให้ผู้เข้าร่วมสามารถนำไปต่อยอดการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชกล้วยเล็บมือนางได้จริงในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

กฤษฎา วงศ์วัฒนเกียรติ, กิติมา สุรสนธิ และ ตรัยรัตน์ ปลื้มปิติชัยกุล. (2569). การใช้สื่อดิจิทัลเพื่อการส่งเสริมความเข้าใจต่อประชากรสัตว์ป่า: กรณีศึกษาแนวเชื่อมรอยต่อสัตว์ป่าทางหลวงหมายเลข 304 (อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่-ทับลาน). วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ. 15(1), 23-29.

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. (ม.ป.ป.). กล้วยเล็บมือนาง. Smart Herb Platform. https://pharmoffice.kku.ac.th/iss/smhcontrol/herb/312

คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยสวนดุสิต. (2569, 19 กุมภาพันธ์). Final โครงการกล้วยเล็บมือนาง [วิดีโอ]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=Xe4OKGQqZ8A

จุฑารัตน์ พรหมทัต. (ม.ป.ป.). สร้างแบรนด์ชุมชน เสริมแกร่งให้เศรษฐกิจฐานราก. สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า.https://uploads.tpso.go.th/sraangaebrndchumchn_esrimaekrngaihesrsthkicchthaa_1.pdf

นิกร ดุสิตสิน และ ยุพา อ่อนท้วม. (2546). หลักการและแนวทางสำหรับการวิจัยเชิงปฏิบัติการ. วารสารวิจัยวิทยาศาสตร์การแพทย์. 17(2), 99-110.

พระครูอุทัยสุตกิจ ตฤณ บริบูรณ์. (2567). การมีส่วนร่วมในการพัฒนาพื้นที่ความหลากหลายทางชีวภาพในระบบนิเวศวิทยาชุมชน. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร. 12(6), 2535-2551.

วลัยพรรณ ชินชัยสิรภัทร และ สุพรรนี อะโอกิ. (2565). การฟื้นฟูทรัพยากรพืชพื้นบ้านกับความมั่นคงทางอาหารระดับชุมชนริมฝั่งแม่น้้าโขงตอนล่างของประเทศไทย. วารสารการเกษตรราชภัฏ. 21(2), 37-46.

วิลาวัลย์ สมยาโรน. (2563 ก). ผลการใช้สื่อการเรียนรู้มัลติมีเดียเพื่อสร้างจิตลักษณะด้านความสำนึกการอนุรักษ์ความหลากหลายของพืชพรรณธรรมชาติของชุมชนบ้านแม่กา จังหวัดพะเยา โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยพะเยา. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด. 14(2), 176-181.

วิลาวัลย์ สมยาโรน. (2563 ข). ผลการใช้สื่อการเรียนรู้มัลติมีเดียเรื่อง วงจรชีวิตเห็ด เพื่อสร้างความตระหนักในการอนุรักษ์พันธ์เห็ด โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยาบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยพะเยา. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏ

วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. 14(1), 147-158.

สิริยุพิน ศุภ์ธนัชภัคชนา และ ภัทราวุธ รักกลิ่น. (2568). ราชพฤกษ์: โลกเสมือนจริงเพื่อสร้างจิตสำนึกการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช. วารสารนวัตกรรมสังคมและการเรียนรู้ตลอดชีวิต. 19(2), 224-241.

อรทัย อินต๊ะไชยวงค์ และ กฤติน จันทร์สนธิมา. (2562). สิทธิเกษตรกรในการจัดการพันธุ์พืชอย่างยั่งยืน: ศึกษากรณีการมีส่วนร่วมของชุมชน ในพื้นที่จังหวัดนครสวรรค์และจังหวัดอุทัยธานี. วารสารวิชาการ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์. 6(2), 84-95.

JOM. (2016, November 9). กล้วยเล็บมือนาง. Thai Food. https://www.thai-thaifood.com/th/กล้วยเล็บมือนาง/

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-11-21

รูปแบบการอ้างอิง

วรานุสันติกูล ป., บุญอาชาทอง ช., ประสิทธิ์วิเศษ ก., อภิชาติไตรสรณ์ ศ., พิมพ์ทองงาม ย., & สงวนญาติ อ. (2026). การสร้างจิตสำนึกผ่านสื่อคลิปวิดีโอเรื่องเล่าในการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช: กล้วยเล็บมือนาง กรณีศึกษา ต.ดงขี้เหล็ก อ.เมือง จ.ปราจีนบุรี. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 11(3), 144–157. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JMSD/article/view/295609