การพัฒนาศักยภาพบุคลากรภาครัฐในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ในยุคสมัยใหม่: แนวคิดและโมเดลเพื่อการบริหารสังคมพหุวัฒนธรรม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการ ข้อจำกัด และสมรรถนะที่จำเป็นของบุคลากรภาครัฐที่ปฏิบัติงานในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ภายใต้บริบทสังคมพหุวัฒนธรรม และ 2) ค้นหาแนวทางการพัฒนาทักษะเชิงวัฒนธรรม ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับชุมชน และการมีส่วนร่วมของประชาชนให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางศาสนา วัฒนธรรม ภาษา และมีบริบททางประวัติศาสตร์และสังคมเฉพาะที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของบุคลากรภาครัฐ การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการประเมินความต้องการจำเป็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย จำนวน 30 คน ครอบคลุมกลุ่มเจ้าหน้าที่รัฐ ผู้นำท้องถิ่น และผู้นำศาสนาในพื้นที่จังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส เพื่อให้ได้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับประสบการณ์การทำงาน ปัญหา อุปสรรค และความคาดหวังต่อการพัฒนาศักยภาพบุคลากรภาครัฐในพื้นที่พหุวัฒนธรรม ผลการวิจัยนำเสนอกรอบแนวคิด 3C Model (Competence-Connection-Co-Creation) เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาศักยภาพบุคลากรภาครัฐ ประกอบด้วย 1) สมรรถนะเชิงวัฒนธรรมที่มุ่งเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ และการเคารพความแตกต่างของประชาชน 2) ความสัมพันธ์และความไว้วางใจระหว่างรัฐกับชุมชนผ่านการสื่อสาร เชิงวัฒนธรรม และ 3) การร่วมสร้างคุณค่าร่วมระหว่างภาครัฐและชุมชนในการกำหนดนโยบายและกิจกรรม ที่เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การพัฒนาศักยภาพบุคลากรภาครัฐควรปรับจากการอบรมแต่เพียงอย่างเดียว ซึ่งเป็นแนวทางเชิงเทคนิคไปสู่การเรียนรู้เชิงประสบการณ์และการเรียนรู้ร่วมกับชุมชนเพื่อเสริมสร้างความตระหนักรู้ทางวัฒนธรรมและการปฏิบัติงานที่สอดคล้องกับบริบทจังหวัดชายแดนภาคใต้ซึ่งจะ ช่วยสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพภาครัฐอย่างยั่งยืนในพื้นที่พหุวัฒนธรรมชายแดนใต้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ทศพนธ์ ศรีเพ็ง. (2562). การศึกษาการผสมกลมกลืนทางวัฒนธรรมของรัฐไทยต่อชาวไทยมุสลิมในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้. ใน วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการเมืองการปกครอง. มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์.
พร้อมพิไล บัวสุวรรณ. (2561). การจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการผ่านการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง และการให้บริการชุมชนเพื่อพัฒนาผู้นำทางการศึกษาที่รับผิดชอบต่อสังคม. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 10(1), 1-14.
ยาสมิน ซัตตาร์ และชัยวัฒน์ โยธี. (2565). รายงานการวิจัย โครงการย่อย 2: การจัดทำหลักสูตรเพื่อการพัฒนาเจ้าหน้าที่ของรัฐจังหวัดชายแดนภาคใต้ ภายใต้โครงการการขับเคลื่อนแนวทางการพัฒนาเจ้าหน้าที่ของรัฐและบุคลากรในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้. ใน รายงานการวิจัย. ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้.
วันอิฮซาน ตูแวสิเดะ. (2567). ปาตานีฉบับชาติ(ไม่)นิยม: สงครามช่วงชิงอำนาจก่อนปักปันเส้นเขตแดน พ.2. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มติชน.
สมพงษ์ สระแก้ว. (2562). การสร้างความร่วมมือระหว่างรัฐและชุมชนในพื้นที่พหุวัฒนธรรมชายแดนใต้. วารสารรัฐศาสตร์และสังคมศาสตร์, 9(2), 33-58.
สมัคร์ กอเซ็ม. (2560). ด่านตรวจทหาร คือ “บ้าน” ของคนชายแดนใต้. เรียกใช้เมื่อ 10 ธันวาคม 2568 จาก https://thematter.co/thinkers/military-checkpoint-is-a-home-southern/29080
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2565). ยุทธศาสตร์การพัฒนากำลังคนภาครัฐ พ.ศ. 2566-2570. กรุงเทพมหานคร: สำนักงาน ก.พ.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2567). กำลังคนภาครัฐ 2567. เรียกใช้เมื่อ 20 มกราคม 2569 จาก https://www.ocsc.go.th/wp-content/uploads/2025/08/thai-gov-manpower-2567.3.pdf
สุภางค์ จันทวานิช. (2555). การอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ฮามีด๊ะ มูหาหมัด. (2565). การเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐกับผู้นำศาสนาในพื้นที่ชายแดนภาคใต้. วารสารอิสลามศึกษา, 15(1), 89-102.
Bason, C. (2018). Leading public sector innovation: Co-creating for a better society. Bristol: Policy Press.
Belloni, R. (2001). Civil society and peacebuilding in Bosnia and Herzegovina. Journal of Peace Research, 38(2), 163-180.
Freire, P. (2020). Pedagogy of the oppressed. London: Routledge.
Heifetz, R. A. (1994). Leadership without easy answers. Massachusetts: Harvard University Press.
Knowles, M. S. (1980). The modern practice of adult education: From pedagogy to andragogy. Cambridge: Cambridge Books.
Knox, C. (2016). Peacebuilding and policing reform in Northern Ireland: The role of civil society. International Peacekeeping, 23(1), 32-54.
Kolb, D. A. (1973). On management and the learning process. Massachusetts: Sloan School of Management.
Osborne, S. P. (2010). Introduction: The (new) public governance. London: Routledge.
